18) Сүйелдің және өткір ұшты кандилома этиология,патогенез,жіктемесі,клиникалық көрінісі,диагностикасы.

Бородавка – это доброкачественное образование кожи, состоящее из соединительной ткани и покрытое эпителием. Бородавки распространены одинаково среди мужчин и женщин, встречаются в детском, юношеском, зрелом и пожилом возрасте. Существует несколько видов бородавок:

• вульгарные или обычные бородавки; • плоские (юношеские, ювенильные) бородавки; • подошвенные бородавки; • старческая бородавка; • остроконечные кондиломы.

Причины появления бородавок.Бородавки появляются вследствие заражения одной из разновидностей папилломатозного вируса человека, который передается контактным путем (например, при рукопожатии, хождении босиком в общественных местах, плавании в бассейне, пользовании общими душевыми) или через бытовые предметы.Инкубационный период длится от 6 недель до 6 месяцев.Но для заражения вирусом простого контакта недостаточно, необходимо наличие предрасполагающих факторов. К последним относят микротравмы кожи, мацерация кожных покровов (например, повышенная потливость рук и стоп), иммунодефицит, о чем могут свидетельствовать частые простудные заболевания.

Симптомы различных видов бородавок.

Любая бородавка имеет вид папулы. Папула - это бесполостное образование на коже, возвышающееся над ее поверхностью. Итак, когда мы определились с терминологией, рассмотрим основные разновидности бородавок.

Обычные или вульгарные бородавки представляют собой папулы округлой формы, размером от булавочной головки до горошины. Поверхность таких папул неровная, сухая (ороговевшая), шероховатая, покрыта ворсинками, сосочками и исчерчена трещинами. Цвет вульгарных бородавок может не отличаться от нормальной кожи или варьирует от желтовато-бурого до грязно-серого. Обычно они располагаются на тыле кисти и пальцах, могут иметь суженное основание – ножку. В некоторых случаях бородавки могут сливаться, образуя крупный опухолевидный бугристый элемент. Обычно они безболезненны, однако при  постоянной травматизации могут воспаляться и вызывать боли. Типичный внешний вид их показан на рисунке ниже.

Плоские (юношеские или ювенильные) бородавки – это папулы, слегка возвышающиеся над поверхностью кожи, имеют гладкую, плоскую поверхность, которая может быть покрыта мелкими чешуйками. Размеры их варьируют от булавочной головки до чечевицы. Цвет таких образований может совпадать с цветом кожи или иметь темно-желтый либо голубоватый оттенок. Излюбленная локализация плоских бородавок – тыльная поверхность кистей рук, область лучезапястных суставов, шея и лицо. Характерной особенностью является множественное высыпание элементов. Юношеские бородавки обычно не вызывают субъективных ощущений. Характерная картина плоских бородавок представлена на фото.

19.Қарапайым ұшық, салыстырмалы диагностика үшін стрептакокктық, экземалық реакцияларды, тілмені есте сақтау керек. Стрептакокктық импетигода бөртпелер көбінесе бетке, қолдың сыртына шығады, сондықтан қарапайым ұшыққа ұқсайды. Бірақ,бөртпе көпіршікше емес-болбыр көпіршік-фликтена. Фликтена жарылып, бетінде ұйыма-іріңді қабыршақ бар, үлгісі бұрыс эрозия көрінеді. Көпіршіктің сұйықтығы немесе эрозияның ұйыма-іріңді қабықшасы сары қабық болып қатады. Бөртпелер топтасып орналаспайды. Ұшықтың экземалық реакциядан ерекшелігі – әдетте көпіршікшелер ассимметриялы орналасады, күю, ауыру сезімін тудырады, экземада бөртпелер қышиды. Экземадағы көпіршікшелер ұсақтау, топтасып орналасуға бейім емес. Экзема ұзаққа созылатын ауру.Белдеме ұшықты желшешектен ажырату керек. Желшешекпен,әдетте, балалар ауырады. Дене қызуы көтеріледі. Белдеулі ұшықпен салыстырғанда желшешектегі бөртпелер жайылып кеткен, көпіршікшелер қызарған ісіңкі дақтың немесе түйіншектің үстіне шығады, топтаспайды, көпіршікшелердің ортасында кіндік тәрізді ойығы бар. Қарапайым ұшықтан ерекшелігі белдеулі ұшықта қарқынды ауыру сезімі бар, бөртпелер ірілеу, диаметрі 0,5-1см тең, жүйке бағанасы бойымен бір жақты орналасады.Сүйел дегеніміз мүйізді қабықтармен жабылған эпидермалық түйіршіктер немесе тері қабатына шығатын қабыну. Олар адамның папилломатоздық вирусының кейбір түрлерінен таралады. Тары дәнінен ірі бұршаққа дейінгі көлемде және сары, сұр түсті болып келеді. Тікелей қатынастан немесе әртүрлі заттар арқылы да жұғады.Сүйір кондилома – жыныс мүшелерінде, айланшықта, кейде ауызда пайда болуы мүмкін дене түстес майда бездер. Кейде қызыл жазық теміреткіден ажыратуға тура келеді – мұнда түйіншектер жылтырортасында (кіндік) тәріздес ойығы бар, күлгін қызыл түсті, қышиды. Терінің сүйелді туберкулезіне қабынулық сіңбе, шеттерінде қызылдау-күлгін жиекті ошақтар тән.

20.Қарапайым ұшық. Емі: жедел кезеңде-1 этиотропты ем; (қалыпты емес нуклеотид) ацикловир+ (интерферон индукторы) неовир,циклоферон. 2 спецификалық емес иммуномодулятор, табиғи антиоксидант (дибазол, метилурацил, Е дәрумені). 3 простогландинды тежеуіш (вольтарен, индометацин). Жазылу кезеңінде- 1 этиотропты емді жалғастыру. 2 иммуномодулятор. 3 фитоадаптогендер (аралия, лимонник, элеутерококк). 4 созылмалы жұқпа ошақтарын емдеу. Диспансерлік бақылау: зертханалық жоспарлы тексеру- 3-6айда 1рет. Созылмалы емдерді емдеу. Иммунологиялық бұзылыстарды реттеу. Белдеме ұшық: Этиотропты ем: ацикловир 800 мг 5 рет (7-10). Вамцикловир тәулігіне 3 рет 250мгнан. Интерферондардан интерлок 500 мың МБ б/е тәулігіне 1 рет (14 күн). Соматикалық және патогенездік ем: диклофенак 25-50мг тәулігіне 3 рет. Сүйелдің емі: деструктивті физикалық тәсілдер (оталау, электрота, крио-лазермен емдеу), химиялық (азот және үшхлормүсәтір қыш. солкодерм ). Кейде сүйелдер өздігінен кетіп қалады. Сүйір кондиломада күніне 2 рет, 3 күндік циклмен, 4 күндік үзіліспен,(6 циклға дейін) кандиллин жапсырылады.

21. Пиодермия – іріңтекті микробтар (стафилококктар және стрептококктар) тудыратын терінің іріңді кеселдері. Басқа тері ауруларының арасында жиілігі бойынша бірінші орынды иеленеді. Кейде уақытша еңбекке жарамсыздықтың себебі болып табылады. Дені сау адамның денесінде іріңтекті микробтардың орасан  көп саны өмір сүреді, алайда олар тек дене тоңып–жаудырағанда, шаршағанда, жүйке аса кернелгенде, зат алмасу дерттерінде, әсіресе сусамырда (диабетте) жалпы қоректену бұзылғанда (эндогендік  факторлар), микрожарақаттарда, қасынуда, тері кесілгенде, тырналғанда, күйгенде және с.с. пайда болады. Кеселдің пайда болуына сондай-ақ әр түрлі кәсіби тіткендіргіштердің, қара майдың, скипидиардың, жермайдың (керосиннің), шаң-тозаңның, майлау майларының  (экзогендік факторлар) ықпал етуі мүмкін. Пиодермияның мынадай клиникалық формалары ажыратылады: остиофолликулит, терең фолликулит, карбункул, гидраденит, балалардағы көптеген абсцесстер, сикоз, нәрестелердің эпидемиялық көпіршігі, созылмалы ойық жаралы пиодермия және басқалары. Патогенезі: Жергілікті қабыну процессі дамиды, егер зақымданған қорғаныстар арқылы микроорганизмдер енсе (тері немесе кіндік жарасы) бұл кезде қорғану факторларының әдейленген емес факторлары активті түріне ауысады, әсіресе фагоцитоз және гуморальді иммунитет, сондықтан қабыну ошағы тез жойылады, инфекция жайылмайды. Стафилококкты инфекцияның әр түрлерін жеңіл, орташа ауыр деп бөлуге болады.Тері зақымдануының жеңіл түрі болып пиодермия — дене терісінде бірнеше немесе көптеген іріңді элементтер — табылады, баланың жалпы күйі өзгермейді. Пиодермияның элементтерін брилиантты жасыл ерітіндісімен не 5%.ті марганец ерітіндісімен күйдіреді. Терінің сау жерлерін 70%-ті спиртпен не 1%-ті левомицитин спиртімен, 1%-ті норсульфазол спиртімен күніне 2 рет өндейді.

22)Стафилоккалы пиодермия: беткей стафилодермия: 1. Остиофолликулит;2. Фолликулит ;3. вульгарлы сикоз; 4. қарапайым безеу;5. туа пайда болған кулдіреуік

Терең стафилодермия: 1.фолликулит; 2. Фурункул, фурункулез; 3. Карбункул 4. Гидраденит

Остиофолликулит - ұсақ фолликулярлы бетінде конус тәрізді 1-2 мм іріңдік, басты пустуламен сипатталады, шаш фолликуласының түбінде орналасады. Оның ортасы шашпен толған , 1 мм шеттері ақшыл-қызыл түсті, негізінде остиофолликулиттің көптеген түрі бар, бетте, денеде, аяқта кездеседі. 3-5 күн өткеннен кейін пустула құрғап, қабыққа айналады. Кейіннен түсіп, өзінен кейін тыртық қалдырмайды.

Фолликулит шаш фолликулаларында қызыл түстес , шие тәріздес, ортасында шаш өтетін түйіншектердің пайда болуымен сипатталады. Бірнеше күн өткеннен кейін жазылып орнына ұсақ нүктелі тыртық қалады.

Гистопатологиясы : нейтрофилдер,лимфоцитарлы сіңбе табылады.

Вульгарлы сикоз – созылмалы іріңді процесс, мұрт, сақал аймағындағы шаш фолликулдарының қабынуымен жүреді, кейде басқа аймақ (шап аймағы) болады. Еркектер ауырады – қырыну кезінде гигиеналық ережелерді сақтамағанда. Сонымен қатар эндокринді бұзылыстар, иммунтапшылық, авитаминоз және созылмалы инфекциялық ошақтары (ринит, синусит, гайморит) аурулары алып келеді.Ауру остеофолликулитті және фолликулитті бөртпелердің үздіксіз рецидивпен шығуы көрінеді, құрамы іріңді, ауырсыну, кейде қышынумен, шеттерінде гиперемиялық көріністермен көрінеді. Ошақтар қосылып, үлкен зақымдалу аймақтарын құрайды. Процесс созылмалы ағымды болады. Науқастың жалпы жағдайы нашарламайды, бірақ зақымданған жер науқасқа жағымсыз көрініс береді. Тыртықты өзгерістер болмайды.Фурункул – шаш фолликуласының іріңді – некротикалық қабынумен сипатталады .Көбінесе бетте , мойында, иықта, бөкседе немесе санда кездеседі. Бірнеше айға немесе жылға созылуы мүмкін.(нейтрофильдердің хемотаксисінің дефекті, иммунтапшылықты анемия, қант диабеті және т.б.). Фурункул диаметрі 3-5 см. Түйінді инфильтраттан тұратын ауырсынумен көрінетін терең пустуламен сипатталады және анық қызыл түсті, бірнеше күн өткеннен кейін орталық бөлімінде флюктуация басталады және конус тәрізді шығыңқы пайда болады, негізі некроздалады. Кейін фурункулездің беті ашылғанда көптеген іріңді некротикалық масса бөлінеді, процесс тыртықпен аяқталады. Фурункул шамамен 2 аптаға созылады. Бір ғана фурункул болса, жалпы жағдайы нашарламайды, көптеген фурункул және фурункулезде қызба, есеңгіреу, бас ауыру, қанда лейкоцитоз, ЭТЖ –ның жоғарлауы мүмкін. Фурункул баста (мұрын бет аймағы), мойында орналасса менингитпен, сепсиспен асқынуы мүмкін. Карбункул – бірнеше шаш фолликулаларының іріңді – некротикалық қабынуы, Қабынулық инфильтраттың пайда болуымен көрінеді, дерма мен тері астылық клетчаткада орналасып, бірнеше іріңді – некротикалық негіз құрауы мүмкін. Карбункулдың көлемі үлкен диаметрі 5-10 см-ге жетеді. Тері қою қызыл түсті болып зақымдалады, ұстағанда ыстық, үлкен аймақты инфильтративті ісіну болады. Науқастың жалпы жағдайы бұзылған: қызба, есеңгіреу, зақымданған ошақта ауырсыну сезімі, бас ауыру. Қанда: лейкоцитоз, ЭТЖ-ның жоғарлауы болады. Бірнеше күн өткеннен кейін зақымдалған ошақта флюктуация байқалады және карбункул беті ашылып іріңді – некротикалық негіз бөлінеді, ірің мен некротикалық масса бөлініп шыққаннан кейін, іріңді жаралы беткей біртіндеп жазылады (2-4 апта). Карбункулдың орнында жұлдыз тәрізді тыртық қылады. Асқынулар болуы мүмкін, мысалы: лимфангит, лимфаденит, менингит, сепсис. Гидроденит – апокринді тер бездерінің іріңді қабынуы, стафилококкпен шақырылады, Гидраденит жас адамдарда кездеседі, себебі бұл жаста апокринді тер бездерінің функциясы белсенді болады. Зақымдалу көбінесе қолтық астында апокринді тер бездерінің орналасуына байланысты, кейде аналь тесігі мен жыныс мүшелерінің жанында орналасуы мүмкін. Процесс ауырсынумен көрінетін тығыз түйінді инфильтраттардан басталады. диаметрі 1-2 см-ге дейін үлкейеді, терімен бірге жабысады, қызыл кейіннен қою көкке айналады. Біртіндеп инфильтрат клиникалық формаға ауысады, оның ортасында флюктуация пайда болады , тесік пайда болғаннан кейін қаймық тәрізді ірің бөлінеді. Процесс шамамен 2 аптаға созылады, тыртықтанумен аяқталады. Жиі рецидивтер туады. Науқастың жалпы жағдайы аз нашарлайды, дене температурасы жоғарылайды, әлсіздік, қан анализінде лейкоцитоз, ЭТЖ-ның жоғарлауы болады.

Диагностикасы: ауру мен шағымдары:

1. Терідегі элементтер түріне байланысты

2. Жалпы жағдайының нашарлауы(дене темп жоғарлауы, тәбет төмендеуі)

3. Қанның жалпы анализы

4. Перифериялық қаннан глюкозаны анықтау

5. Зәрдің жалпы анализ

6. Қанның биохимиялық анализы: жалпы белок, жалпы билирубин, АлАТ, АсАТ, ЩФ, креатинин, мочевина, глюкоза

7. Иммунологиялық статусын зерттеу

Теріні антибактериялды препараттарға сезімталдығын анықтау

23. Стрептококкалы пиодермиялардың клиникалық көріністері және диагностикасы. Стрептоккоктар терінің қосалқы мушелерін зақымдайды, ауру терінің үстіңгі бөлімінде орналасады, алғашқы бөртпе бос үстірт көпіршік шетке қарай ығысуға бейім. Кәдімгі импетиго қызарған тері үстінде кішкентай, үстірт жатқан үлкен көпіршіктер- жіңішке ақшыл – қызыл жолағымен айнала қоршалған фликтеналар шығады фликтена тез бірнеше сағат ішінде жарылып, қуысындағы сұйықтық қызғылт сары түсті , қатпарлы, бүдырлы қабық болып қатады , біртіндеп шетке қарай өсіп бір бірімен қосылып үлкеиеді. Сақина тәрізді импетиго лайлы сары сумен тоған жапақ үлкен копіршіктердің жедел шығуымен басталады.Шеттерінің өсу әсерінен тез улкейеді , ортасы қоңыр- сары пластинкамен қабықтанып құрғайды, ал айналасында сақина турінде фликтена орналасады.Көпіршікті импетиго Үлкен көпіршіктер біртіндеп өсіп көлем орман жанғағына немесе торғай жұмыртқасына дейін жетеді, олар лайланған сары сулы жалқақпен толады да, жарылып эрозияға айналады шеттері өсіп улкейеді және қабықтың қалдықтары салбырап тұрады кейде тырнақ бөлігінде басталады және өсіп, тырнақты таға тәрізді қоршайды. Стрептоккоктык баздану- тері қатпарларында кездеседі : шап ұма бүкпесінде , жамбас араларында қолтық емшек астында, құлақ артында қарын қатпарларында.Қатпарлардың түбінде қанталанған жарықтар көрінеді.

24) Амбулаторлы жағдайда пиодермия кезінде балалармен ересектерді динамикалық бақылау және жүргізу әрекеті, ұтымды салыстырмалы диагностиканың алгоритмі

Пиодермия дифференциальный диагноз жүргізеді: пигментты сифилидпен;псориазом и другими дерматозами; себореей; розовым лишаем Жибера; хлоазмой; витилиго; пинтой; эритразмой. Остиофолликулит шаш қапшығының сағасында эпителиінде, мүйізді қабаттың астында кішкене қуыс түзіледі. Қуыс нейтрофильдің қою массаларымен толған , оның ішінде көптеген стафилоккокты табуға болады Дерманның емізікше қабатында каппиллярдың кеңейген айналасында аздап полинуклеарлардың жиналғанның байқауға болады. Сикоз шаш қапшығынның эпителиінің сағасында остиофулликулиттің іріңдігіне ұқсас нейтрофилмен толған қуыс түзіледі микроабцесстер түзіледі. Фолликулит. Дифференциальный диагноз проводят с қарапайыми қызғылт угрями, эозинофильды фолликулитпен (у ВИЧ-инфицированных), дәрілік токсидермиямен (препараты брома, кортикостероиды, литий), фолликулярлы қызғылт жалпақ лишаем, вросшими волосами. При локализации процесса в подмышечных впадинах – с гидраденитом.

Сикоз дифференциальды диагнозын инфильтративты-іріңді трихофитиямен, айырмашылығы жедел қабынулық процесспен лимфа бездерінің улкеюі процессімен (улкейген және ауырсынады), саңырауқұлақтардың болуымен – трихофитонов итерінің тыртықты өзгерістірімен.

Фурункул и фурункулёз. карбункулмен, гидраденитпен.

Қарапайым безеу. Дифференциальный диагнозды розацеаның пустулёзды стадиясында сифилидпен жүргізеді. Эпидемическая пузырчатка новорожденных. С сифилитической пузырчаткой, при которой поражаются ладони и подошвы, пузыри плотные, с инфильтрацией в основании, нет выраженных нарушений общего состояния больного. Из содержимого пузырей выявляется бледная трепонема, специфические серореакции на сифилис положительны. Проводится также дифдиагноз с врождённым буллёзным эпидермолизом, проявления которого видны обычно уже при рождении ребенка, а пузыри возникают при малейшей травматизации кожи. Карбункул. фурункулмен, некротикалық стержень, абсцеспен болса. Гидраденит. Лимфаденитпен , егер улкейген лимфобездері тері асты майынның терең қабатында пальпацияланса, колликвативты туберкулёзбен, жедел ағымды емес қабыну болса лимфа бездерінің зақымдануымен жүрсе ашқан кезде бездерді ірің бөлінеді. Импетиго. С экземой, пузырчаткой, кандидозными поражениями кожных складок, ногтевых валиков. Құрғақ стрептодермия. Дифференциалды диагнозы терінің саңырауқұлақпен зақымдалған кезде жүргізеді. Эктима. фурункулмен, одан айырмашылығы іріңді – некротикалық стерженьның болмауыот Шанкриформная пиодермия. Қатты шанкрмен

25) Пиодермияның алдын алуымен теміі. ЖДА жағдайында науқастарды жүргізу ерекшеліктері. Госпитальды этапқа дейін жедел және шұғыл көмек көрсету.Пиодермиямен ауыратын науқастың терісінің зақымдалған ошағын рационды күтім жасау керек. Науқастың тамағы күнделікті толық, витаминдерге бай тағамдар, көмісулары шектеу қажет, ішімдікті толығымен шектеу қажет.СЫРТҚЫ ТЕРАПИЯ: Антисептиктер. Антисептикалық емшараның қысқалығы- 3 күннен 5 күнге дейін.

А) Бояғыштар .Өте қатты антисептикалық әсер көрсетеді, бірақ теріге терең ену қасиеті төмен. Бояғыштарға генциянды күлгін, бриллиантты жасыл, негізгісі фуксин, этакридин лактат жатады. Остиофолликулит, импетиго ,фолликулит кезінде қолданады.Б) нитрофурандар: Бактериостатикалық қасиеті бактерияларға ғана емес, сонымен қатар саңырауқұлақтарға да көрсетеді. Тек қана 1 препарат –фурациллин (стрептодермияның жедел формасында) қолданады.В. Қышқылдар. Пиодермияның беткей формасында -2% бензой қышқылының сулы ертіндісі, бор қышқылы, 2% салицил қышқылының спиртті ертіндісі қолданады. Г) Майлар. Аздап антисептикалық, бірақ қабынуға қарсы күштті әсері бар.Оларға ихтиол жатады. Фурункулез, терең фолликулит, гидраденит кезінде қолданылады.Таза ихтиол түрінде ,5-30 % май цинкті-ихтиол пастасын қолданады.Д) Альдегидтер. Цитрал май тәрізді лимон исі бар сұйықтық, ауырсынуды басушы, қабынуға қарсы, антисептикалы әсер көрсетеді.Туылған баладағы пиодермия кезінде 0,01% цитралдың спиртті сулы ертіндісін, сонымен қатар емізетін әйелдеге қолданады. Е) Мупироцин. Жаңа антисептикалық бактерияға қарсы препарат. Мупироцинге сезімталдық пиодермиада ұзақ емдеген уақытта пайда болады. 2% май түрінде 3 рет күніне қолданады.

26) Микоздардың жіктелуі, эпидемиологиясы, патогенезімен этиологиясыКөп кездесетін аурулар – 200-ден астам патогенді және шартты патогенді саңырауқұлақтар шақырады.

Микоздарды 4 топқа бөледі:

1. Кератамикоздар қоздырғыштары

2. Дерматофиттер нағыз қоздырғыштар

3. Ашытқы тәрізді саңырауқұлақтар

4. Зең саңырауқұлағы оппортунистік инфекциялар қоздырғыштары

Этиологиясы:жеке гигиенаны сақтамағаннан.(бассейн,монша,душ)

Гиповитаминоз,зат алмасу және эндокринді бұзылыстар,иммунитет төмендеуі,вегетативті қантамырлық дистония,қоршаған ортаның жоғары температурасы,аяқтардың гипергидрозы(резиновый етік кию)

Тері микоздардың жіктелуі: креатамикоздар теміреткі, трохосперия, эритразма және қолтықты трихолейкоз жатады.

5. Дерматомикоздар: эпидермамикоз, микроспория, руболликоз, трихофития және фавус

6. Кандидоздар

7. Терең микоздар: хромамикоз, бластамикоз

Дерматомикоздар эпидемиологиясы: Инфекция көзі – топырақ, өсімдіктер, жануарлар, адамдар

8. Таралу жолдары-қарым-қатынас, тұрмыстық қарым-қатынас.

9. Трикофития, микроспория балаларда кездеседі.

10. Эпидермоарития, жүйелік микоз, рубрамикоз ересек адамдарда кездеседі.

Дерматомикоздар патогенезі: Саңырауқұлақтарды жұқтыруда бірнеше факторлар әсер етеді - иммунду жүйе жағдайы, нейроэндокринді және метаболикалық бұзылыстар, тері қасиеттері, қосымша аурулар.

12. Жас аралығы, жынысы, және мамандық факторлар маңызды.

13. Мысалы балалар терісі тығыз емес, эпидермиясы және шырыштары қатты емес, тері сұйықтығы сапрофитті саңырауқұлақтың патогендік түрлеріне айналуына жағдай жасайды.

14. Микоздар: Кандидоз 1-лік немесе 2-лік инфекция, Candida саңырауқұлақтары шақырады. Клиникалық көріністер жедел, созылмалы болады. Кандидалар ауыз қуысын, аран, тері, қынап, саусақ, тырнақ, өкпе, асқазан-ішек жолдарвн зақымдайды. Сепсис, эндокардит, минингит тудыруы мүмкін.

15. Сау адамда Candiddae саңырауқұлақтары эпителий бұзылғанда ауру шақырады. Кандидоз көбінесе жаңа туған баларда және кәрә адамдарда дамиды.

16. Ауыз қуысының кандидозы.

Жедел ауыз қуысының кандидозы сау адамдарда сирек болады. Бірақ жиі иммунды тапшылық, диабет, қатерлі ісіктер, ЖҚТБ бар адамдарда дамиды. Ауыз қуысында ақ ірімшікке ұқсас түйіршіктер болады, ауырсынады және іседі.

27) Кератомикоз, кандидоздың диагностикасымен клиникалық көріністері

Кератомикоздар дегеніміз - қоздырғыштар эпидермистің тек мүйізді қабығын зақымдайтын және терінің қабыну реакциясын туғызбайтын терінің саңырауқұлақты аурулары. Түрлі-түсті теміреткі Pytirosporum orbiculare тудыратын кератомикоз.

Клиникасы: Саңырауқұлақ алғаш май-шаш-қапшығының сағасында орналасады да аурудың қайталап отыруына себеп болады. Осы жерде олар көбейіп, сарғыш – қоңыр нүкте тәрізді колониялар түзеді. Алғашқы элементтер шетіне қарай өсу арқылы дөңгелек, анық шектелген, диаметрі 1 см дақтарға айналады. Бір- бірімен қосылып дақтар алақанның көлеміне дейіңгі ірі ошақтар құрайды. Мұндай ошақтардың шеттері ирек, айналасында жеке дақтар орналасады. Ұзақ созылған микозда зақым ошақтары бүкіл арқасын, кеуденің бүйір жақтарын алып жатады. Әдетте дақтар қанығы әртүрлі сарғыштау түсті келеді, бірақ олардың ақшыл-сары түстен қою қоңыр түске дейін боялуы мүмкін. Эпидермистің мүйізделген қабатын саңырауқұлақтың қопсытуы салдарынан пайда болған дақтардың бетіне кебек тәрізді қабыршақтар аса көзге түспейді, дегенмен тырнаған кезде ұн сияқты ұсақ түлеу байқалады.(Бенье белгісі)Жиі орналасатын жері-кеуде,арқа,қолтық асты-осы жерден дақтар иықтың ,кеуденің бүйірлерінің, қарынның терісіне жайылады.

Диагностикасы:

Клиникалық түріне байланысты қойылады. Диагнозды нақтылау үшін Бальцер сынамасы қолданылады. Зақым ошақтардың жан-жағындағы теріні 5% йод тұнбасын жағады. Зақымдалған жерлердің түсі сау тарыімен салытырғанда қоюырақ болады. Бенье феномені, Вуд лампасының астында зерттеу

Дерматомикоз диагностикасының тәсілдері:

1. Науқастан сұрастыру және сыртқылық қарау

2. Дерматомикозға мінездеме беру

3. Микроскопиялық жағынды алып зерттеу

4. Микроскопиялық себінд жасау

Салыстырмалы диагностикасы: Мерезбен, қызғылт теміреткімен

Терінің саңырауқұлақты зақымдануларының әртүрлі түрлері. Ауыз және жұтқыншақ кандидозы барлық науқастарда ЖИТС бірінші симптомы ретінде кездеседі және аурудың үдемелігін көрсетеді. Ауыз және жұтқыншақ зақымдануының 4 клиникалық түрін бөледі: псевдомембранозды кандидоз; гиперпластикалық кандидоз (кандидозды лейкоплакия); атрофиялық кандидоз және езулік (кандидозды хейлит). Ұртта және тілде түйіндақтар түзіледі, ол тамақта ауырсыну және дисфагия шақырады. Инфекция жұтқыншаққа түсуі мүмкін. Жұтқыншақ, трахея, бронхтар және өкпе кандидозы айқын иммунды тапшылықта дамиды. Кейде кандидозды онихиялар және қайталанбалы кандидозды вульвовагинит дамуы мүмкін.

Кондидоздың пайда болуының 2 жолы бар:

17. Кондидозбен ауыратын науқастан жұғу.

18. Шартты-патогенді саңырауқұлақтардың өсуіне жағымды фактор әсер еткенде патогенді түрі не айналуы.

Клиникалық көрінісі:

Ауыз қуысы және ерін зақымданған кезде ағымен бойынша жедел және созылмалы кандидоз түрін ажыратамыз, орналасуы бойынша- стоматит, глоссит, хеймит, полотинит т.б.

Жедел кандидоз- жедел жалған мембронозды немесе жедел атрофиялық кандидоз түрінде өтеді.

Н.Д. Шиколовканың жіктеуі бойынша кандидоздар:

19. Беткейлік тері кандидозы

20. Шырышғы қабақша кандидозы

21. Тырнақ кандидозы деп жіктеледі, сонымен бірге созылмалы түріне генерализацияланған (гранулматозды) балалар кандидозы, висцеральді (жертелік) кандидоздар.

Диагноз: клиникалық көрінісінен, лабораториялық зерттеулерден: микроскопиялық, қан анализінен, теріні, тырнақты қарау, әйелдердің жыныс ағзасын тексеру.

Емдеу: нистатин, леворин, амфошкамин, микогептин, витаминдер В1, В2, В6, РР, С.

6-7 рет/тәу

Профилактика Алдын- алу

Жеке бас гигиенасын сақтау. Жаңа туған нәрестелерге алғашқы күні – нистатин тамызу. Екіқабат әйелдерді тексеруден өткізу, әйелдер босанатын емханаларды гигиеналық талап бойынша тазалау.

28) Дерматофитияның диагностикасымен клиникалық көрінісі

Дерматофитияларға теріні (негізінде эпидермисті) және оның қосалқыларын (шаштар және тырнақтар) зақымдайтын саңырауқұлақтармен шақырылатын микоздар тобына жатқызады. Ондай қоздырғыштарға Trichophyton, Microsporum және Epidermophyton тұқымының саңырауқұлақтарын жатқызады.

Дерматофиттердің басқа микроорганизмдерден ерекшелігі, олар адам қанынын температурасынан төмен температурада жақсы өседі. Оларға 25-тен 30°С-қа дейінгі температура қолайлы. Олар төмен температураны жақсы көтереді, ал жоғары температурада өледі.

Жоғары температураны дезинфекцияның тиімді әдісі ретінде қолдануға болады. Дерматофиттердің дамуы мен өсуіне қажетті жағдай ылғалды орта болып табылады. Бұл әсіресе өкше микоздарының қоздырғыштарына қатысты. Міне сондықтан ауруды жұқтыру және оның асқынуы көбінесе жазғы уақытта, аяқтың терлегіштігі артқанда байқалады. Дерматофиттер ультра күлгін сәулеге төзімді, олардың өмір сүруіне оптимальды жағдай нейтральды және әлсіз сілтілі орта; қышқылдықтың осы немесе басқа жаққа ығысуы, әсіресе қышқыл жаққа ығысуы саңырауқұлақтарға негативті әсер етеді. Кейбір дерматофиттер тек адамда паразиттейді, ал басқалары – адамда және жануарларда паразиттейді.

Аяқ ұшы микозы (руброфития және эпидермофития) ересектерде басым кездеседі. Негізгі ролді тері жамылғысының қышқылды-сілтілік балансының жастық өзгерістері, тері майының химиялық құрамы ойнайды. Ересектерде тері жамылғысының әртүрлі бөліктерінде тердің реакциясы кең көлемде тербеледі: баста, арқада, кеудеде қышқылды, ал саусақ аралық қыртыстарда, әсіресе аяқ башпайларында – нейтральды немесе әлсіз сілтілі. Дерматофитияның дамуына ағзаның қарсы тұру қабілетінің төмендеуі, толыққанды тамақтанудың болмауы, дәрумендер жетіспеушілігі, алмасу бұзылыстары, гормональды теңгерімсіздік және басқалар ықпал етеді. Сыртқы әсерлерден микотикалық процестің пайда болуы мен дамуына тері жамылғыларының бүтіндігінің бұзылуы, әсіресе микрожарақаттар түрінде және терінің ылғалдылығын күшейтетін факторлар ықпал етеді.

Тері қыртыстарында жиі кездесетін эпидермистің мацерациясы (баздануы) және артық ылғалдылық мүйізді қабаттың түсуімен, серозды сұйықтықтың жиналуымен және ортаның қышқылдануымен жүреді, бұл теріге патогенді саңырауқұлақтардың енуіне және олардың көбеюіне қолайлы жағдай жасайды. Сондықтан жазғы уақытта жабық аяқ киімді, әсіресе табаны резеңке аяқ киім, синтетикалық материалдан тоқылған, терді өткізбейтін шұлық кию аяқ ұшының микозының дамуына әкеледі. Дерматофитияның патогенезінің негізгі мәні ағзаның спецификалық сенсибилизациясына жатады, ең алдымен терінің, яғни ауруды шақыратын саңырауқұлаққа сезімталдықтың артуында.

Клиникалық көрінісі: Теріде қабыршақ, қызғылт, диаметрі 1 см-ге дейін, бірте-бірте шетіне қарай өсетін, ортасында керісінше қабынулық белгілер бәсеңдейтін дақтар көрінеді. Осыған байланысты ірі, сақина тәрізді қызыл түсті дақтар қосылып, иреленген ошақтар қалыптасады. Ошақтардың шекарасы анық, шетінде ашық түсті іріңдіктер мен көпіршіктер орналасады. Ең жиі зақымданатыны – шап аймақтары, ұманың терісі, санның ішкі жақтары, сиректеу-жамбасаралық қатпар, қолтық асты, сүт бездерінің астындағы қатпарлары. Аяқтың башпай аралық қатпарлары, одан да сирек – тырнақтар. Қышу сезімі болады.