1. Беттердің жазбасы дегеніміз не?

Беттердің жазбасы дегеніміз - беттің барлық бетін бір жазықтыққа беттестірген көрінісі. Кей жағдайда беттердің жазбасын бір жазықтыққа беттестіру мүмкін болмайды, онда бұл жағдайда беттің бетін кесуге тура келеді. Беттердің әр түрлі болуларына байланысты жазбалар жазылатын және жазылмайтын болып екіге бөлінеді.

2. Жазылатын жазбалары дегеніміз не?

Жазылатын беттердің үш қасиеті болады:

- жазылатын беттің бетіндегі кесінді ұзындығы мен жазбадағы кесінді ұзындығы өзара тең;

- жазылатын беттің бетіндегі қиылысып жатқан сызықтардың арасындағы бұрыш пен жазбадағы қиылысып жатқан сызықтардың арасындағы бұрыш өзара тең;

- жазылатын беттің бетінің ауданы мен жазбадағы беттің ауданы өзара тең.

Көпжақты беттердің дұрыс және жай көпжақты түрлерінің барлығы жазылатын беттерге жатады. Ал айналу беттерінің ішіндегі сызықтық беттері жазылатын беттерге жатады.

3. Жазылмайтын жазбалары дегеніміз не?

Өмірде, күнделікті жұмыс барысында жəне өндірісте əртүрлі техникалық пішімдерді жасағанда, сол нəрселердің алдын ала жазбалары жасалынады. Кей жағдайларда тегіс бір жазықтық бетінде жазылмайтын денелер немесе геометриялық кеңістік беттері кездесіп қалады. Осындай жағдайларда жуық шамамен беттің жазбасын жазуға тура келеді. Сондықтан өмірде кездесетін беттердің барлығы түгелдей жазылады деген сөз. Осы жазылмайтын беттердің көп тараған түрі сфера болғандықтан, сфераның жуық жазбасына мысал қарастырайық. Көбіне айналу беттерінің жуық жазбалары көмекші конус немесе көмекші цилиндр əдісімен шешіледі. Ал, сфераның жуық жазбасын көмекші цилиндр əдісімен шешу қолайлы. Вертикальді жазықтықтардың көмегімен сфера ортасы арқылы тең он екі бөлікке бөлеміз. Енді əр бөлікті цилиндр ретінде қарап, сфераның үстін сегіз бөлікке бөлеміз. Сфераның ортасын шеңбердің жазбасы тəріздес етіп жазамыз да, бөлінген он екі бөлікті суреттегідей етіп салып қоямыз. Бөліктегі сызылған горизонталь (қызыл) сызықтар жуық шамамен нақты шамасымен жүргізілген сызықтар.

4. Көпжақты беттерінің жазбалары дегеніміз не?

Көпжақты беттер тақырыбында айтып кеткендей, призмалар орналасуларына байланысты тікбұрышты жəне қиғаш (көлбеу) бұрышты болып келеді.

5. Тікбұрышты пирамиданың жазбалары дегеніміз не?

Көпжақты беттер қатарына пирамида кіретінін білесіздер. Олар да призмалар сияқты орналасуларына байланысты тікбұрышты жəне қиғаш (көлбеу) бұрышты болып келеді.

6. Тікбұрышты призма жазбалары дегеніміз не?

Тікбұрышты призманың жазбасын жазу үшін, призманың биіктігін өлшеп алып, параллель сызық жүргіземіз. Призма табандары горизонталь проекция жазықтығына параллель орналасқандықтан, олардың горизонталь проекция жазықтығындағы проекциясы нақты шамасымен кескінделеді. Призма табандарының қырларын өлшеп алып, жүргізілген параллель сызықтарға өлшеп саламыз. Біздің мысалда олар – АС, СВ жəне ВА қырлары. Егер осы табылған қырларды өзара қосып, екі параллель сызықтың екі жағына екі табанын сызатын болсақ, онда біз тік үшжақты призманың жазық бір жазықтықтағы толық жазбасын табамыз.