Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1-82_shpor.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
299.67 Кб
Скачать

75. Кәсіпорынның рентабельділік (табыстылық) көрсеткіші.

Кәсіпорынның қысқа мерзімдік өтімділігіне немесе төлем қабілеттілігіне оның пайданы туындату қабілеті әсер етеді. Осыған байланысты кәсіпорын іс-әрекетінің бір қыры болып саналатын табыстылық көрсеткіші қаралады. Бұл кәсіпорын іс-әрекетінің сапалы да, сандық та көрсеткіші болып саналады.

Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау кезінде пайдаланылатын табыстылықтың негізгі көрсеткіштері келесілер болады;

  • активтер табыстылығының коэфициенті;

  • меншікті капитал табыстылығының коэфициенті;

  • іс-әрекет табыстылығының коэффициенті.

Активтер табыстылығының коэфициенті кәсіпорын қарамағында болатын барлық активтермен табылатын пайданың деңгейі мен сипатталады, көрсеткіш келесі формула бойынша есептеледі:

К=Салыққа дейінгі дағдылы іс-әрекеттен табылған пайда/Теңгерім валютасы.

Активтер табыстылық деңгейінің төмендеуі кәсіпорын шығаратын өнімге деген сұраныстың азаюынан болуы мүмкін.

Меншікті капитал табыстылығының коэффициенті (қаржылық табыстылық) (Кмкт) осы кәсіпорынға жұмсалған меншікті капитал табысының деңгейін сипаттайды, сондықтан қазіргі және ықтималды меншік иесі үшін, сонымен қатар акционерлер үшін үлкен қызығушылық тудыруы мүмкін. Сондықтан кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығының негізгі көрсеткіші болып саналады.

Кмкт = Таза пайда/ Меншікті капитал

Іс-әрекет табыстылығының коэффициенті таза пайданың өнімді өткізуден түскен табысқа қатынасымен есептеледі. Бұл көрсеткіштің өсуі кәсіпорын іс-әрекетінің тиімділігінің артуын білдіреді.

76. Өндіріс қызметінің тиімділік көрсеткіштері.

Экономикалық тиімділіктің негізгі көрсеткіштеріне жататындар: меншікті күрделі салымдар, өнімнің өзіндік құны, еңбек өнімділігі, қосымша күрделі салымдардың өтелу мерзімі.

Меншікті күрделі салымдар пайдаланып жатқан өндірістік қуат бірлігіне, табиғи немесе құндық көріністегі дайын өнім өсімінің бірлігіне есептелген күрделі салымдар шамасын сипаттайды. Келтірілген меншікті күрделі салымдар өндіріс түрлеріне оңтайлы болып табылатын күрделі салымдар, өндірістік қуаттар немесе өнім шығарудың жылдық көлемдеріне байланысты анықтайтын нормативтерімен салыстырылады. Мұнда ең жаңа техника мен технологияларды, өндірісті ұйымдастырудың ең алдыңғы қатарлы әдістерін, өндірістік нысандардыжобалау мен әзірлеу барысындағыүнемді шешімдерді қолдану мүмкіндігі ескеріледі.

Қосымша күрделі салымдар салыстырылыпжатқан нұсқалар бойынша күрделі салымдардың айырымы ретінде анықталады.

Күрделі салымдар көлемін есептеукезінде құрылыс, құрал-жабдықтар, механикаландыру және автоматтандыру құралдарының құны нысандарға сәйкес келісім бағалары бойынша анықталады.

Өнімнің өзіндік құны, осы өнім өндірісіне кеткен шығындар өндірілетін өнімнің, демек өндірістің тиімділігін сипаттайтын жеткілікті толық көрсеткіші деп санауға болады. Өзіндік құн өз құрамында өнімді дайындау үдерісінде жұмсалатын шығындардың барлығын шоғырландырады, оны осы өнімнің тиімділігін бағалау көрсеткіші ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, ол өнімнің өзіндік құнын қалыптастыратын ресурстардың жеке түрлерін пайдалану тиімділігінің деңгейін көрсететін көрсеткіштерді де ескереді. Өзіндік құнға байланысты пайданың көлемі белгілі болады, яғни, ең ақырында оған табыстылық деңгейі де байланысты болады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]