- •Кәсіпорын ұғымы, мақсаты және түрлері.
- •2. Өндірістік кәсіпорындардың негізгі белгілері.
- •3. Кәсіпорынның басты міндеттері және функциялары.
- •4. Кәсіпорындардың қызмет етуінің ерекшелік белгілері.
- •5. Кәсіпорынның сыртқы ортасы:оның қызметіне ықпал ететін жағдайлар және факторлар.
- •6. Кәсіпорынның кәсіпкерлік міндеттері және құқықтары.
- •7. Негізгі және қосымша белгілері бойынша кәсіпорындардың жіктелуі.
- •9. Кәсіпорындардың бірлестіктері.
- •10. Кәсіпкерлік субьектілері, дара кәсіпкерлік.
- •11. Кәсіпкерлік нысандары және түрлері.
- •12. Кәсіпорынның негізгі капиталының экономикалық мәні олардың құрамы және құрылымы.
- •13. Негізгі қорлар тозуы, негізгі түрлері. Негізгі капиталды амортизациялаудың маңызы.
- •14. Амортизацияны есептеу әдістері: біркелкі, өндірістік, жеделдетілген, қалдық құнын азайту.
- •15. Айналым капиталы: оның маңызы, құрамы және құрылымы.
- •16. Айналым капиталының қаржыландыру көздері.
- •17. Айналым құралдарының айналымы.
- •18. Айналым құралдарының айналымдылығын және пайдалануын сипаттайтын көрсеткіштер.
- •19. Шикізат пен отын-энергетикалық ресурстар түсінігі және жіктелуі.
- •20. Кәсіпорынның энергетикалық ресурстарын пайдалану.
- •21. Кәсіпорын персоналы: түсінігі және сипаттамасы.
- •22. Персоналдың сандык, сапалык сипаттамаларының көрсеткіштері. Персоналдық құрылымдық сипаттамасы.
- •23. Персоналдың жылжуын сипаттайтын көрсеткіштер.
- •24. Кәсіпорынның еңбек ресурстарына қажеттілігін анықтау.
- •25. Касіпорынның кадрлық жұмысының ерекшеліктері.
- •26.Кәсіпорынның қызметін тиімді атқару үшін ұЙымдастырушылық тәртіптің мәні және маңызы.
- •27. Еңбек ресурстарын пайдалану көрсеткіші – еңбек өнімділігі.
- •28. Еңбек уәждемесінің мәні мен формалары.
- •29. Еңбекке ақы төлеудің экономикалық мәні мен қағидалары.
- •30. Кәсіпорындағы еңбекақы түрлері және оны төлеуді ұйымдастыру.
- •31. Инвестицияның экономикалық мәні.
- •1. Нысан бойынша инвестициялау:
- •2. Ұзактығы бойынша инвестициялау:
- •3. Нақты секторда ұдайы даму түрлері бойынша:
- •4. Соңғы нәтижелерге байланысты:
- •5. Меншік түрлері бойьшша:
- •6. Қаржыландыру көздері бойынша:
- •7. Жобаны әзірлеу мен іске асырудағы үлесі және инвестициялық жобаға қатысушылардың құрамы бойынша:
- •32.Кәсіпорынның инвестициялық іс-әрекеті.
- •34. Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің стратегиясы.
- •36. Қазақстан республикасын үдемелі индустриялық-инновацинлық дамьпу жөніндегі саясаты.
- •37. Инновацияның маңызы және жіктелуі.
- •38. Кәсіпорынның инновациялық қызметі: маңызы және міндеттері. Жаңашылдықты басқару.
- •39. Шығындардың экономикалық маңызы, түрлері және құрамы.
- •40. Кәсіпорын шығындарының жіктелуі.
- •41. Экономикалық элементтері мен калькуляция баптары бойынша шығындардың жіктелуі.
- •42. Калькуляциялау, оның түсінігі және қағидалары.
- •43. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау әдістері.
- •44. Кәсіпорынның маркетингтің қызметінің ерекшеліктері.
- •45. Стратегиялық жоспарлау және маркетингтік тәсіл.
- •46. Маркетинг стратегиясын таңдау және жүзеге асыру.
- •47. Жоспарлау түрлері.
- •48. Кәсіпорын жоспарларының құрылымы. Өндіріс ішіндегі жоспарлау.
- •49.Өнімнің бәсекеге қаблеттілігі:түсінігі,оның деңгейін көтеру қажеттілігі.
- •50.Өнім сапасы:түсінігі, көрсеткіші, және оның денгейін көтеру жолдары.
- •51. Кәсіпорындағы өнім сапасын басқару жүйесі.
- •52. Сапаны басқарудағы жаңа стратегия.
- •53. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін өсірудегі бағаның рөлі.
- •54.Экономикалық категория ретіндегі бағаның маңызы мен функиялары.
- •55. Баға жүйесі және оның жіктелуі.Баға деңгейіне әсер ететін факторлар.
- •56. Кәсіпорынның баға саясаты және баға белгілеу әдістері.
- •4. Баға жасау әдістері.
- •57. Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің мәні.
- •58.Кәсіпорынныың бәсекеқабілеттілігіне ықпал еттетін факторлар.
- •59.Кәсіпорынның қаржысы түсінігі және функциялары.
- •60. Кәсіпорынның қаржы қатынастарының қалыптасу нысандары.
- •61. Кәсіпорынның қаржы қызметін ұйымдастырудың негізгі қағидалары мен бағыттары.
- •62. Қаржы механизмі: құрамдас элементтері, құқықтық, нормативтік және ақпараттық қамтамасыз ету.
- •63. Кәсіпорынның қаржы ресурстары. Қаржылық жоспаралау.
- •64. Кәсіпорындағы қаржы ресурстарының қалыптасу көздері.
- •65. Банкроттықтың түсінігі және белгілері.
- •66. Банкроттық және дағдарыс кезінде кәсіпорынды қайта құру және басқару.
- •68. Табыс және пайда – кәсіпорынның шаруашылық қызметінің қаржылық нәтижелерін жиынтық көрсеткіші ретінде.
- •69. Қр салық кодексіне сай салықтық жылдық жиынтық табысты есептеуде анықталатын табыс түрлері.
- •70. Кәсіпорын пайдасының қалыптасуы және бөліну тәртібі.
- •71. Кәсіпорынның төлейтін салқытарыдың сипаттамасы.
- •72. Өндірістің экономикалық тиімділігінің маңызы және оның түрлері.
- •73. Өндірістің жалпы тиімділігі және оның көрсеткіштер жүйесі
- •74. Өндіріс тиімділігінің жекелеген (дифференцияцияланған) көрсеткіштері.
- •75. Кәсіпорынның рентабельділік (табыстылық) көрсеткіші.
- •76. Өндіріс қызметінің тиімділік көрсеткіштері.
- •77. Қазақстан республикасының арнайы экономикалық аймақтарында кәсіпорындардың қызмет ету ерекшеліктері.
- •78. Қазақстан республикасының технопарктер: олардың түрлері және қызмет ету ерекшеліктері.
- •79. Қазақстан республикасының бизнес-инкубаторлар және оның қызметі.
- •80. Қазақстан республикасының индустриялық-инновациялық жүйесі, ерекшеліктері.
- •81. Қазақстан республикасының әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар, олардың қызмет етуінің ерекшеліктері.
- •82. Қазақстан республикасының ұлттық холдингтік компаниялары, олардың қызмет ету ерекшеліктері.
17. Айналым құралдарының айналымы.
Айналым корының ауыспалы айналымы және оның айналымдылық көрсеткіштері
Кәсіпорынның айналым қоры ауыспалы айналым жасай отырып, тұрақты қозғалыста болады, ол үдерісте олар өзінің материалдық формасын өзгерте отырып, үш сатыдан өтеді.
Айналым қоры қозғалысының бірінші сатысы ақша формасынан (АҚ) басталады. Бұл сатыда кәсіпорын тоқтаусыз жұмыс атқару үшін шикізат, материалдар, отын және баска ресурстарды сатып алады. Айналым қоры акша формасынан өндірістік запас (Ө3) түрінде болатын еңбек затына айналып, айналыс өрісінен өндіріс өрісіне көшеді.
Екінші сатыда алынған еңбек заттары тікелей өндіріс үдерісіне барып, белгілі бір өндеуден өтеді: еңбек заты өзінің табиғи түрін өзгертіп, аяқталмаған өндіріс түріне ауысады. Осы сатыда айналмалы капитал өндіріс үдерісінің оңтайлы ұйымдастыруын қамтамасыз етуге тиісті. Техниканы, технологияны және өндірісті ұйымдастыруды жетілдіру капиталдың өндіріс өрісінде болу уақытын азайтады, яғни айналым капиталын ұтымды, тиімді пайдалануға қол жеткізеді. Өндіріс үдерісі дайын өнім (ДӨ) алумен аякталады.
Үшінші саты - бұл дайын өнімді өткізу. Айналым капиталы өндіріс өрісінен айналыс өрісіне ауысады. Айналыс өрісіндегі айналым капиталы қоймадагы дайын өнім, тұтынушыларға жіберілген өнім, дайын өнімді сатқаннан түскен ақша қаражаты түрінде болады. Осы сатыда айналым капиталы табиғи формадан ақша формасына ауысады.
Сонымен, кәсіпорынның ақша қаражаттары келесі айналу тізбегінен өтеді:
АҚ - ӨЗ - Ө - ДӨ - АҚ1
Кәсіпорын капиталы айналыстың екі сатысынан және өндірістің бір сатысынан өтеді. Өндірістік үдерістің толассыздығына байланысты кәсіпорынның капиталы әрбір мезетте бірдей ауыспалы айналымнын барлық сатысында болады, бірақ та әртүрлі формаларында болады.
18. Айналым құралдарының айналымдылығын және пайдалануын сипаттайтын көрсеткіштер.
Айналым жылдамдығы келесі көрсеткіштермен сипатталады:
- күнмен саналатын айналым капиталының айналымдылық ұзақтығы арқылы;
- айналымдылықтың тура коэффициентімен;
- айналымдылықтың кері коэффициентімен.
Айналым капиталының күнмен саналатын айналымдылығы айналымның бірінші сатысы шикізат, материалдар мен жартылай өңделген өнімдерді сатып алудан, ақырғы сатысы дайын өнімді өткізуге дейінгі уақытты толық айналым ұзақтығы деп түсініледі.
Күндік айналым L келесі формулалар аркылы есептеледі:
L = E*T : Np
L = E : Np*T
мұнда: Е - айналым капиталының орташа бір күндік қалдығы, теңге;
Т - жүнмен санағандағы кезең ұзақтығы (жинақтап алу керек, яғни 1 жыл - 360 күн, 1 токсан - 90 күнге және 1 ай - 30 күнге тең).
Np - сатудан түскен табыс, теңге.
Айналымдылықтың тура коэффициенті Тк берілген кезеңдегі айналым санын немесе айналым капиталының әрбір теңгесіне тиесілі сатылған өнім көлемін сипаттайды: Тк = Np / Е
Сәйкесінше, айналымдылықтың кері коэффициенті (айналымдағы қаражаттарды толық пайдалану коэффициенті): °K = E / Np
Келтірілген формулалар бойынша барлык айналым капиталының, жеке алғанда мөлшерленетін және мөлшерленбейтін айналым капиталының айналымдылық көрсеткіштері, сондай-ақ айналым капиталының жекелеген элементтерінің айналымдылық көрсеткіштері есептеледі. Жоспарлы айналымдылық көрсеткіштері тек мөлшерленетін айналым капиталы мен олардың жеке элементтері бойынша аныкталады.