- •2. Термодинамиканың екінші бастамасы. Энтропия. Қайтымды және қайтымсыз процесстер. Айналмалы циклдің пәк-і.
- •Интегралдың нолге тең болуы кейбір функцияның толық дифференциал екенін қөрсетеді. Яғни сол функция тек жүйенің күйімен ғана анықталадыда жүйе сол күйге келген жолға тәуелсіз болады.
- •§11.Термодинамиканың екінші заңы
- •11.1.Тұйық процестер
- •11.2.Карно циклі
- •11.3.Энтропия
- •2. Дененің ішкі энергиясының есебінен шексіз жұмыс атқару мүмкін емес. .
- •3. Ньютонның заңдары. Инерциялық күштер, Серпімді күштер. Үйкеліс күштер. Бүкіл әлемдік тартылыс заңы. Космостық жылдамдықтар. Ауырлық күші және салмақ. Салмақсыздық күйі.
- •4 Термодинамиканың бірінші бастамасы.Адиабаталық процесс. Политропа теңдеуі.
- •Термодинамиканың і заңын процестерге қолдану
- •5 Өшетін және еріксіз тербелістер, олардың дифференциал теңдеулері. Еріксіз тербелістің амплитудасы мен фазасы, резонанс.
- •6.3.Өшетiн тербелiстер
- •6.4.Ерiксiз тербелiстер
- •6 Екі металл контактісі. Вольта заңдары.
- •7. Сақталу заңдары. Импульс. Импульстің сақталу заңы. Жұмыс. Куат. Кинетикалық, потенциалдық энергия. Механикалық энергияның сақталу заңы. Екі дененің соқтығысуы. Импульс моменті, оның сақталу заңы.
- •4.1 Сурет
- •8.Нақты газдар. Ван-дер-Ваальс теңдеуі және изотермалары. Нақты газдың ішкі энергиясы.
- •9. Тербелістер мен толқындар физикасы, толқындардың әр түрлі ортада таралуы. Гармоникалық осцилятор. Тербелмелі қозғалыстың энергиясы. Гармониялық тербелістерді қосу.
- •10. Жартылай өткізгіштердің электр өткізгіштігі. Жартылай өткізгішті диодтар мен транзисторлар.
- •12. Электр зарядының сақталу заңы. Электростатикалық өрістің негізгі заңы мен сипаттамалары.
- •13. Инерция моменті және күш моменті. Қатгы дененің айналмалы қозғалысының негізгі теңдеуі. Айналған қатты дененін кинетикалық энергиясы. Қатты дененің серпімді деформациялары
- •4.2 Сурет
- •1) Сызықтық зарядталған дене
- •2) Беттік зарядталған дене
- •3) Көлемдік зарядталған дене
- •15. Кирхгофтың 1-ші және 2-ші ережесі. Тармақталған тізбек мысалында түсіндіру.
- •16. Фазалық тепе-теңдік және ауысулар. Газ молекулаларының өзара әрекеттесу күштері. Ван-дер-Ваальс теңдеуі. Нақты газдың изотермасы. Нақты газдың энергиясы.
- •17. Гармоникалық тербеліс теңдеуі және энергиясы. Физикалық маятник.
- •18. Электростатик өрістегі нүктелі зарядтың кернеулігі мен потенциалы. Өріс кернеулігі пен потенциалы арасындағы байланыс.
- •1) Сызықтық зарядталған дене
- •2) Беттік зарядталған дене
- •Ағынның үздiксiздiк теңдеуi
- •20. Электростатикалық өрістегі өткізгіштер мен диэлектриктер. Диполь. Диэлектритердің поляризациялануы. Сегнетоэлектриктер.
- •22. Электростатикалық өріс сыйымдылығы. Конденсаторлар. Электр зарядтары мен конденсаторлардың әсерлесу энергиясы.
- •23. Молекулалардың жылдамдықтары бойынша үлестірілуі. Барометрлік формула. Больцман таралуы. Молекуланың еркін жүрген жолының орташа ұзындығы.
- •24. Тұрақты электр тогы, оның сипаттамалары мен токтың пайда болу шарттары. Ом заңының интерграл және дифференциал көрінісі, оны қорытып шығару.
- •Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы
- •Дифференциал түріндегі Ом заңы
- •Осы өрнек дифференциал түріндегі Ом заңы деп аталады.
- •25. Электр тогы. Электр тогы және оның күші мен тығыздығы. Тізбек бөлігі үшін Ом заңы. Өткізгіштердің кедергісі, олардың температураға тәулділігі. Асқын өткізгіштік.
- •26. Абсолют серпімді және серпімсіз соққылар. Серпімді дене. Гук заңы.
- •27. Ток көздерінің эқк. Толық тізбек үшін Ом заңы. Тармақталған тізбек үшін Кирхгоф ережелері, Ом және Джоуль-Ленц заңдарының дифференциалдық түрі. Тұрақты электр тогы
- •Дифференциал түріндегі Ом заңы
- •Осы өрнек дифференциал түріндегі Ом заңы деп аталады.
- •Джоуль - Ленц заңы
- •28. Айналмалы қозғалыс кинематикасы.
- •29. Айналмалы қозғалыс динамикасы. Инерция моменті. Штейнер теоремасы.
- •4.2 Сурет
- •30. Тұрақты токтың қуаты. Джоуль-Ленц заңының интегралдық және дифференциалдық түрлері. Джоуль - Ленц заңы
- •31. Термодинамиканың бірінші бастамасы. Жүйенің ішкі энергиясы. Газ көлемі өзгергенде істелетін жұмыс. Идеал газдың ішкі энергиясы, жылу сыйымдылығы. Термодинамиканың бірінші заңы
- •10.1.Ішкі энергия
- •10.2.Термодинамикалық жұмыс
- •10.3.Жылу мөлшері
- •10.4.Термодинамиканың і заңын процестерге қолдану
- •32. Тармақталған тізбектер үшін Кирхгоффтың бірінші және екінші ережелері. Тізбек арқылы түсіндіру.
- •34. Еркін және еріксіз механикалық тербелістердің дифференциал көріністері және олардың шешімдері. Резонанс.
- •35. Электростатикалық өрісітегі диэлектриктер. Электростатикалық индукция векторы. Екі диэлектриктердің шекарасы. Электростатикалық өрістегі өткізгіштер. Кулон күштерінің жұмысы.
- •36. Материалдық нүктенің кинематикалық сипаттамасы.
- •37. Потенциалды энергия Потенциал. Электрлік сыйымдылық. Конденсаторлар және оларды қосу. Электр өрісінің энергиясы.
- •Электр өрісінің энергиясы
- •38. Материалдық нүктенің динамикалық сипаттамасы. Динамиканың негізгі заңдары.
- •39. Термодинамиканың екінші және үшінші бастамалары. Жылу машинасы. Жылу машинасының пайдалы әсер коэффициенті. Карно теоремасы. Карно циклы. Тоңазытқыш машина.
- •§11.Термодинамиканың екінші заңы
- •11.1.Тұйық процестер
- •11.2.Карно циклі
- •11.3.Энтропия
- •2. Дененің ішкі энергиясының есебінен шексіз жұмыс атқару мүмкін емес. .
- •40. Толқындық процесстер. Көлденең және қума толқындар. Толқын теңдеуі.
- •41. Сұйықтардағы молекулалық құбылыстар. Молекулалық қысым. Беттік керілу. Капиллярлық құбылыстар. Ерітінділер. Осмостық қысым.
- •42. Потенциалдар айырымы. Электр қозғаушы күш. Кернеу. Джоуль-Ленц заңының интрегралды және дифференциалды көрінісі, оны қорытып шығару.
- •43. Клапейрон-Клаузиус теңдеуі. Үштік нүкте. Күй диаграммасы. Фазалық ауысу. 1 және 2 шекті фазалық ауысу.
- •44. Газдардағы электр тогы. Газ разряды. Плазма.
- •45. Электростатика. Кулон заңы. Электростатикалық өрісі, оның кернеулігі. Гаусс теоремасы. Электр диполі.
- •46. Газ заңдары. Мкт-ның негізгі теңдеуі. Молекулалардың еркін жүгіру жолы. Газдардың молекула-кинетикалық теориясы
- •9.1.Молекула –кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі
- •9.2.Газ молекуласының еркіндік дәрежесі
- •9.3.Максвелл таралуы
- •9.4.Больцман таралуы
- •47. Механикалық жұмыс, қуат және энергия. Механикадағы сақталу заңдары. Сақталу заңдары
- •3.1.Импульстiң сақталу заңы
- •3.2.Энергияның сақталу заңы
- •3.3.Импульс моментiнiң сақталу заңы
- •48. Вакуумдағы электр тогы. Термоэлектронды эмиссия.
- •49.Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі заңы. Импульс моментінің сақталу заңы.
- •Импульстiң сақталу заңы
- •50.Сыртқы күштердің жұмысы. Электр қозғаушы күші.
11.3.Энтропия
Термодинамикалық жүйенің күйін анықтайтын шаманың бірі энтропия болып табылады. Энтропия зат молекулаларының қозғалысының тәртіпсіздігінің мөлшері болып табылады. Өлшем бірлігі
мұндағы: - күй ықтималдығы.
.
Қайтымды тұйық процесте энтропиялық өзгерісі нольге тең.
Кез-келген жылу машинаның пайдалы әсер коэффициенті идеал жылу машинаның пайдалы әсер коэффициентінен үлкен болмайды.
Идеал жылу машинаның пайдалы әсер коэффициенті
Идеал жылу машинаның пайдалы әсер коэффициенті тек қыздырғыш пен салқындатқыштың температурасына тәуелді.
Термодинамиканың екінші заңы:
1. Сыртқы ортада ешқандай өзгеріс болмаған жағдайда ешқашан салқын денеден ыстық денеге жылу берілмейді.
2. Дененің ішкі энергиясының есебінен шексіз жұмыс атқару мүмкін емес. .
3. Кез-келген процестерде жүйенің энтропиясы кемімейді.
Термодинамиканың үшінші заңы (Нернст теоремасы)
.
Абсолют нольде термодинамикалық жүйенің энтропиясы нольге тең болады.
Термодинамиканың үшінші бастамасы — абсолюттік нөлге жуық температура маңында, реакцияның жылу эффектісі мен максимал жұмысты сипаттайтын қисық сызықтар өзара бірігіп кетеді, ал олардың ортақ жанамасы температуа осіне параллель болады дейтін, химиялық реакцияларға тән эксперименттік нәтижелерді қорытындылаудан туатын постулат.
40. Толқындық процесстер. Көлденең және қума толқындар. Толқын теңдеуі.
Механикалық толқындар. Механикалық не серпімді толқындар деп серпімді ортада таралатын механикалық қозуларды (деформациялар) атайды. Ортаға әсер ете отырып, осы қозуларды тудырушы денелер толқындардың көзі деп аталады.
Дыбыстық не акустикалық толқындар деп интенсивтілігі аз серпімді толқындарды, яғни серпімді ортада таралатын әлсіз механикалық қозуларды атайды.
Серпімді толқындардың ортада таралуы заттың орнын ауыстырумен байланыста емес. Шексіз ортада ол орта бөлектері толқын көздерінен барған сайын алыстай беретін жағдайда оларды мәжбүрлі тербелістерге тартудан тұрады. Мұнда орта құрылымы толық орта ретінде қарастырылады.
Егер орта бөлшектері толқынның таралу бағытында тербелетін болса, серпімді толқын бойлық деп аталады,. Бойлық толқындар серпімді ортаның көлемді деформациясымен байланысты, сондықтан кез кеген ортада – қатты, сұйық, газ тәрізді – тарала алады. Мұндай толқындардың мысалы ретінде ауадағы дыбыс толқындарын айтуға болады.
Серпімді деформация. Форманың серпімділігі. Көлемдік серпімділік.
Серпімді толқын көлденең деп аталады, егер, орта бөлшегі толқынның таралу бағытына перпендикуляр жазықтықтарда тербелсе. Көлденең толқындар серпімді ортаның ығысу деформациясымен байланысты, демек, тек формасы серпімді ортада ғана, яғни қатты денелерде пайда болып, тарала алады.
Ерекше орынды сұйықтың еркін беті бойымен таралатын беттік толқындар алады, бұл беттін қозуы сыртқы әсердің күшімен туындайды.
Серпімді толқын синусоидалды, немесе гармониялы делінеді, егер тиісінше, орта бөлшектерінің тербелістері гармониялы болса. Бұл тербелестердің жиілігі толқынның жиілігі деп аталады.
Ортаның жекелеген бөліктерінің ортаны бойлай, қайсыбір белгілі жылдамдықпен таралушы гармониялық қозғалысы гармониялық қума толқын деп аталады.
Механикалық қозулар (деформациялар) серпімді ортада v шекті жылдамдығымен таралады.