• +2 сағ астан кейінгі қандағы қант деңгейі

• 3 Сағ астан кейінгі қандағы қант деңгейі

! Глюкозаға толеранттылықтың бұзылысы анықталады:

+ глюкозотолерантты тестті жүргізу арқылы

• гликозирленген гемоглобин деңгейін анықтау арқылы

• фруктозаминнің деңгейінің анықталуы арқылы

• қанда және зәрде кетон денелерінің деңгейінің анықталуы арқылы

• С-пептидтің деңгейінің анықталуы арқылы

! 2 типті қант диабетінің даму қаупі жоғары:

• панкреатэктомиядан соң

• орта жаста

• әйел жыныста

• + гестационды қант диабеті немесе анамнезінде ірі нәрестенің туылуы

• жоғары физикалық белсенділікте

! Мына препараттардың қайсысы ДПП -4 ингибиторына жатады:

• сиофор

• +янувия

• глибомет

• протафан

• амарил

! Қысқа әсерлі инсулин:

• +актрапид НМ

• лантус

• новомикс

• глюренорм

• левемир

! Ұзақ әсерлі монопикті инсулин:

• хумулин R

• + лантус

• протофан НМ

• актрапид НМ

• новомикс

! Гестационды қант диабеті дегеніміз:

• абсолютті исулин жетіспеушілікпен сипатталатын диабет

• инсулинорезистенттілікпен сипатталатын диабет

• диетотерапиямен және физикалық жүктемемен компенсирленеді

• дене салмағы жетіспеген әйелдерде дамиды

• + жүктілік кезінде дамыған немесе анықталған қант диабеті

! Қант деңгейін төмендететін сульфонилмочевина препараттарының әсер ету механизмі:

• эндогенді инсулинге инсулинтәуелді тіндердің сезімталдығын жоғарлатады

• ішекте глюкоза абсорбциясын төмендетеді

• анаэробты гликолизді күшейтеді

• глюконеогенезді тежейді

• +эндогенді инсулин секрециясын белсендіреді

! Қант диабеті кезіндегі ЖИА ерекшелігі:

• көбінесе ер адамдарда дамиды

• көбінесе науқастың жасы 55 жастан жоғары болғанда дамиды

• миокард инфарктымен сирек асқынады

• +ЖИА бірдей жиілікте ерлерде де және әйелдерде де дамиды

• көбінесе әйелдерде дамиды

! Гликемияның қандай көрсеткіштерінде қант диабеті компенсацияланған болып саналады:

• ашқарынға 7,5ммоль\л; тамақтан кейін 2 сағаттан соң 9,1ммоль\л

• ашқарынға 6,6 ммоль\л; тамақтан кейін 2 сағаттан соң 8,6ммоль\л

• +ашқарынға 6,1ммоль\л; тамақтан кейін 2 сағаттан соң 7,8 ммоль\л

• ашқарынға 8,0ммоль\л; тамақтан кейін 2 сағаттан соң 10,2ммоль\л

• ашқарынға 6,7ммоль\л; тамақтан кейін 2 сағаттан соң 8,8ммоль\л

! Гликозилирленген гемоглобиннің қандай көрсеткіші көмірсу алмасуының оптимальді компенсациясы туралы айтады

• 8,2%

• <8%

• <7,5%

• 9%

• +7.0%

! Қант диабеті бар науқастарда жалпы холестериннің мақсатты көрсеткіштері:

• <6 ммоль/л

• <5ммоль/л

• + <4,5ммоль/л

• 5 ммоль/л

• 6 ммоль/л

! Қант диабетіне тән спецификалық бүйрек зақымдалуының аты:

• Менкеберг артериосклерозы

• Мориак синдромы

• Нобекур синдромы

• Сомоджи синдромы

• +Киммельстил-Уилсон синдромы

! Диабетикалық автономды кардиопатияның қауіпті көріністері:

• тұрақты емес тахикардия

• +ауру сезімсіз миокард ишемиясы

• ригидті жүрек ырғағы

• ортостатикалық гипотензия

• тұрақты тахикардия

! Қант диабеті және артериальді гипертониясы бар науқастарда АҚ-ның мақсатты көрсеткіші:

• +АҚ< 140\85

• АҚ < 130\80

• АҚ < 160\90

• АҚ < 120\80

• АҚ < 125\75

! Көз түбінде: преретинальді және интравитреальді қан құйылулар, көз жүйкесінің неоваскуляризациясы – бұл неге тән:

• пролиферативті емес диабетикалық ретинопатияға

• препролиферативті диабетикалық ретинопатияға

• +пролиферативті диабетикалық ретинопатияға

• диабетикалық катарактаға

• конъюктивитке

! Ересектерде пероральді глюкозотолерантты тест жүргізіледі:

• Көк тамырға 5% глюкоза енгізу арқылы

• Көк тамырға 10% глюкоза енгізу арқылы

• 1-2 нандық бірлік жеңіл сіңірілетін көмірсу қабылдау

• +75г құрғақ глюказаны 300 мл суда ерітіп ішу

• 300 мл суда ерітілген 1,75г құрғақ глюказа/ кг дене салмағына

(бірақ 75г нан артық емес.)

! Диабетикалық табанның ишемиялық түрінің сипаты:

• + жаралық дефекттер саусақ пен өкшеде орналасқан (акральды некроз)

• Табан артериясында пульсация сақталады

• шектен тыс жүктемелік қысым аймағындағы құрғақ

тері, гиперкератоз

• қант диабетіне тән спецификалық табан деформациясы

• шектен тыс жүктемелік қысым аймағындағы жаралық дефекттер

! Диабеттік табанның нейропатиялық түрінің көрінісі :

• Бозарған тері, цианозды немесе атрофияланған

• +Құрғақ тері, шектен тыс жүктемелік қысым аймағындағы гиперкератоз

• Табан артериясында пульсациясы төмендеген немесе жоғалуы

• бірден ауру сезімі, акральді некроз

• ауыспалы ақсаңдау

! Әйел адам 35 жаста, 12 жыл бойы қант диабетінің 1 типімен науқастанады. Соңғы жылда – артериалдық қан қысымы 160/90 мм.рт. ст. көтерілді. Тексеру барысында: ЖЗА – патологиялық өзгеріссіз. МАУ ға тест – екі рет оң. Науқасқа аталған препараттарың қайсысын тағайындау керек?

• гипохлортиазид

• бисопролол

• + рамиприл

• амлодипин

• индапамид

! Науқас 17 жаста 2 ай ағымында ауыздың құрғауы, шөлдегіштік. ДСИ 26 кг/м². Аш қарынға гликемия 8-10 ммоль/л, тамақтан соң – 8-12 ммоль/л. Осы науқаста диабет типін қандай анализ нақты анықтауға мүмкіндік береді ?

• ИРИ (иммунно-реактивті инсулин) қан анализі

• С-пептидқа аш қарынға қан анализі

• глюкоза толеранттылығына пероральды тест

• С-пептидқа жүктемеден кейінгі қан анализі

• +GAD –антиденесіне қан анализі

! Науқас 45 жаста қант диабетінің 2 типімен 2 жыл бойы ауырады, метформин, репаглинид қабылдайды. ДСИ – 26 кг/м², аш қарынға және тамақтан соң гликемия, үшглицеридтер және жалпы холестерин деңгейі қалыпты; ЛПЖТ деңгейі аздап төмендеген, ЛПТТ - жоғарылаған. Мына науқасқа тиімді ем тактикасы?

• + статиндермен терапия тағайындау

• фибраттармен терапия тағайындау

• омега–3майлармен терапия тағайындау

• метформин дозасын жоғарылату

• жүргізіліп жатқан емді өзгертпеу

! Қант диабетінің 2 типі бар науқаста - семіздік және артериальды гипертония, күніне 3000 мг метформин қабылдайды, соңғы 2-3 айда постпрандиальды гликемияның жоғарылауы байқалды. Қанттүсіруші емді немен күшейтуге болады?

• Метформин дозасын жоғарлату

• пиоглитазон қосу

• +репаглинид енгізу

• пролонгирленген инсулиннің кешкі инъекциясын енгізу

• микс-инсулин қосу

! Науқас Д., 34 жаста, қант диабетінің 1 типімен 8 жыл ағымында ауырады, 24 Б новорапид және 38 Б хумулин НПХ таңғы ас алдында қабылдайды. Гликемия: 8сағ – 16,2 ммоль/л, 13 сағ – 6,8 ммоль/л, 16 сағ – 6,4 ммоль/л, 24 сағ – 3,2 ммоль/л. Сіздің диагнозыңыз?

• жалған инсулинге резистенттілік

• инсулинге резистенттілік

• гипогликемия

• лабильді қант диабеті

• +Сомоджи синдромы

! Науқас 48 жаста 5жыл бойы қант диабетінің 2 типімен ауырады. Қалыпты дене салмағымен. Метформин 1500 мг /тәу, гликлазид 90 мг/тәу қабылдайды. HbA_1C – 9,5%, қанда креатинин деңгейі - 160 ммоль/л. Соңғы жылда 4 кг арықтаған. Дәрігердің тактикасы?

• Глибенкламид дозасын көбейту

• дозасын көбейту

• екі препарат дозасын көбейту

• +инсулинотерапияға көшіру

• пиоглитазон қосу

! Қысқа уақыт әсер ететін инсулинге жатады:

• лантус

• детемир

• протафан

• хумулин НПХ

• + инсуман рапид

! 19 жастағы ер адам реанимация бөліміне кома жағдайында түсті. Қарап тексеруде: АҚ - 130/80 мм.сын.бағ., ЖСЖ -67 уд/мин., қандағы глюкоза деңгейі - 26,6 ммоль/л, 2 сағ. кейін -7,8 ммоль/л.

Естүссіз жағдайдың барынша мүмкін себебі?

• + Мидың ісінуі

• Кетоацидоз

• Лактацидоз

• Гипогликемия

• Ми қан айналымының жедел бұзылысы

! 60 жастағы артық салмағы бар ер кісіде 2 рет гликемияның жоғары деңгейі анықталды, ашқарынға 8,9-дан 10,9 ммоль/л-ға дейін. Емхана Эндокринологымен алғаш рет қант диабет 2 типімен ауыратыны анықталды. Патогенетикалық мақсатпен барынша тиімді терапия болып саналады :

• Ішекте глюкозаның сіңірілуін азайту

• экзогенді инсулиннің қимылын потенцирлеу

• инсулин рецепторларының сезімталдығын төмендету

• Лангерганс аралшығының бета-жасушасының қызметін стимулдеу

• + Шеткі тіндердің инсулинге сезімталдығының жоғарлауы

! Нефропатия кезінде қолданылатын сульфанилмочевина препараты:

• манинил

• диабетон

• хлорпропамид

• предиан

• + глюренорм

! Инсулинотерапия көрсеткішіне жатады:

• компенсирленген қант диабетінің 1 типі

• + гипергликемиялық кома

• Кетленің төмен индексі

• көмірсуға толеранттылықтың бұзылысы бар науқастардағы жоғары Кетле индексі кезінде

• қант диабетінің 2 типімен ауыратын науқастарда ауыз-іші операциясы кезінде

! 55 жастағы ер кісі 5 жыл бойы қант диабетімен ауырады және манинил қабылдайды. Соңғы 10 күнде алғаш рет әдеттегі физикалық жүктемеде төсті қысатын, тыныштықта басылатын ауру сезімі мазалады. ЭКГ-де тыныштықта патологиялық өзгерістер жоқ. Қандағы қант деңгейі –13 ммоль/л, тәуліктік глюкозурия - 2 г/л.

Қайсы емдеу әдісі барынша тиімді?

• + инсулинге ауыстыру

• бигуанидке ауыстыру

• манинилдің дозасын ұлғайту

• Қатаң емдәм және рационалды физикалық жүктеме

• секретагогты бигуанидтермен комплексті қолдану

! Әйелдер консультациясына жүкті әйел физикалық жүктеме кезінде күшейетін іштің төменгі аймағындағы толғақ тәрізді ауру сезіміне шағымданып келді. Жүктілік 28-29 апта, 6 жыл бойы қант диабетімен зардап шегеді. 14 ЕД инсулин алады.. Об-ті: жағдайы орташа ауырлықта. Дене бітімі қалыпты, тамақтануы қанағаттанарлық. Жүрек тоны тұйықталған, ЖСЖ-80 мин. АҚ-110/60 мм.сын.бағ. Қандағы қант деңгейі -10 ммоль/л, зәрдегі қант 0,5%.

Босану уақытысында БАРЫНША АУЫСТЫРҒАН ТИІМДІ?

• сульфанилмочевина препараты

• + жай инсулинге

• бигуанидтерге

• инкретиндерге

• тиозолидиндиондерге

! 65 жастағы ер кісі тәбетінің жоғарлауын, жалпы әлсіздікті, жиі шөлдеуді байқайды. Дене салмағының индексі - 35 кг/м². Қарап тексеруде: ашқарынға гликемия - 6,7 ммоль/л, постпрандиалді – 11,9 ммоль/л.

Қай әдіс науқасты жүргізуде БАРЫНША ТИІМДІ?

• +Бигуанидтерді тағайындау

• Жай инсулинді тағайындау

• Инсулинді қоспаны тағайындау

• Сульфаниламидтерді қосу

• емдәмді анықтау 1200 ккал/тәул

! Семіздіктің 3 дәрежесімен зардап шегетін әйелде, тексеру кезінде гликемия – 12,5 ммоль/л болды. Қайта тексеруде гликемия 2 сағ.кейін таңғы астан соң 15,5 ммоль/л құрады.

Осы жағдайда алдыңғы қатарлы препарат болып БАРЫНША ТИІМДІ саналады:

• Глипизид

• Гликлазид

• +Метформин

• Пиоглитазон

• Глибенкламид

! 60 жастағы ер кісі жара бойынша ем қабылдаған, ем нәтижесіз. Бір жыл бойы манинил қабылдайды. Терісі құрғақ, ісіну жоқ. АҚ - 135/80 мм.сын.бағ. ЖСЖ - 82 мин. Status lokalis: оң жақ аяғы гиперемирленген, әлсіз ісінген, үстіңгі жағында дұрыс емес пішінді жара бар, өлшемі- 4,5 х 6,1 см. Оң жақ табанының шеткі қан тамырларының пульсациясы әлсіреген. Қандағы қант деңгейі – 15 ммоль/л, тәуліктік глюкозурия - 29 г/л.

Қай жүргізу әдісі БАРЫНША ТИІМДІ?

• +инсулинге ауыстыру

• бигуанидке ауыстыру

• сульфонилмочевина препаратының дозасын ұлғайту

• Қатаң емдәм және рационалды физикалық жүктеме

• секретагогті бигуанидтермен бірге комплексті қолдану

! 30 жастағы ер кісі кенеттен жұмыс орнында есін жоғалтты. Қасындағылардың айтуы бойынша инсулин қабылдайды. Объективті: терісі ылғалды. Бұлшықет тонусы жоғары. Қарашығы кеңейген, жарықты сезбейді. Тілі ылғалды, алқызыл. АҚ - 125/80 мм.сын.бағ. Пульсі - 96 рет/мин.

Аталған команың қайсы түрі науқасқа БАРЫНША ТӘН?

* Бауырлық

* Гиперосмолярлық

* Кетоацидоздық

* Лактацидемиялық

* + Гипогликемиялық

! 47 жастағы ер кісі қимылдық және психикалық қозудан кейін кенеттен есін жоғалтты. Қарап тексеруде: тері жабындысы ылғалды, терісінде инъекция іздері бар. Бет бұлшықетінің тартылуы, қарашықтың кеңеюі білінеді. ТАЖ - 32 минутына.

Қай препаратты тағайындау БАРЫНША ТИІМДІ?

* + Глюкагонның 40%

* Натрии хлоридінің 0,9% еріт.

* Натрий хлоридінің 0,45% еріт.

* Натрий бикарбонатының 2% еріт.

* Қысқа әсерлі инсулиннің 30 Бірлігі

! Қант диабетінің 1 типімен ауыратын ер кісіде кенеттен пайда болған қозуы қысқа кезеңді кома мына аталғандардың ҚАЙСЫ ТҮРІНЕ ТӘН:

* бауырлық

*сүтқышқылды

* гиперосмолярлық

* кетоацидоздық

* +гипогликемиялық

! 19 жастағы ер кісі реанимация бөліміне кома жағдайында түсті. Қарап тексеруде: АҚ - 130/80 мм.сын.бағ., ЖСЖ -67 уд/мин., қандағы глюкоза деңгейі - 26,6 ммоль/л, 2 сағ. кейін -7,8 ммоль/л болды.

Естүссіз жағдайдың БАРЫНША МҮМКІН себебі?

* +Мидың ісінуі

* Кетоацидоз

* Лактацидоз

* Гипогликемия

* Ми қан айналымының жедел бұзылысы

! 47 жастағы ер кісі қимылдық және психикалық қозудан кейін кенеттен есін жоғалтты. Қарап тексеруде: тері жабындысы ылғалды, терісінде инъекция іздері бар. Бет бұлшықетінің тартылуы, қарашықтың кеңеюі білінеді. ТАЖ - 32 минутына.

Қай препаратты тағайындау БАРЫНША ТИІМДІ?

* +40% Глюкоза ерітіндісі

* Натрии хлоридінің 0,9% еріт.

* Натрий хлоридінің 0,45% еріт.

* Натрий бикарбонатының 2% еріт.

* Қысқа әсерлі инсулиннің 30 ЕД-ы

! 16 жастағы қыз 4 жыл бойы қант диабетімен зардап шегеді, инсулинотерапия қабылдайды. Ол дене шынықтыру сабағы кезінде есін жоғалтты, қысқа уақыт тырысулар болды. Терісі ылғалды.

Осы жағдайға аталған диагноздың қайсысы БАРЫНША ТӘН?

* гиперосмолярлы кома

* лактацидозды кома

* кетоацидозды кома

* +гипогликемиялық кома

*жедел жүрек-өкпелік жетіспеушілік

! 27 жастағы ер кісі қабылдау бөліміне естүссіз жағдайда жеткізілді. Іштің терісінде инъекция іздері бар. Қарап тексеруде: тамақтануы нашар, тері жабындысы ылғалды. Бұлшықет тонусы жоғарылаған. Қарашығы кеңейген, жарыққа әсері жоқ. Тілі ылғалды, алқызыл. Тыныс алған ауасы ерекше иіссіз.ТАЖ - 24 минутына. Пульсі- 105 минутына. Бауыр қабырға доғасынан 4 см сыртқа шығып тұрады,тығыз. Қанда: лейкоциттер - 8,6 мың., ЭТЖ-22 мм/сағ. Зәр анализінде: уд. сал-1029; лейкоциттер-10-12 в к/ал, ақуыз жоқ.

Аталған команың қай түріне тән?

* Бауырлық

* гиперосмолярлық

* кетоацидоздық

* лактацидоздық

* +гипогликемиялық

! 65 жастағы әйел ұзақ уақыт бойы қант диабетімен ауырады, адебиттің 2 таблеткасын күніне 3 рет қабылдайды. Бір апта бұрын тұмаудан кейін жөтел пайда болған. Қабылдау бөліміне естүссіз жағдайда жеткізілген, оған дейін 1 рет құсқан. Тері жабындысы құрғақ, бозғылт.Тыныс алған ауасында ацетон иісі жоқ. Куссмауля тынысы, АҚ 50/30 мм.сын.бағ. ЖСЖ-120 уд/мин. Қандағы қант - 12 ммоль/л, зәрдегі қант - 6%, сүт қышқылының деңгейі - 2 ммоль/л.

Аталған команың қай түріне тән?

* Бауырлық

* уремиялық

* гиперосмолярлы

* кетоацидозды

+ лактатацидозды

! Қабылдау бөліміне қант диабетімен ауыратын 60 жастағы әйел естүссіз жағдайда жеткізілді. Соңғы 2 күнде құсу, жиілеген сұйық дәрет, тырысулар болған. Қарап тексеруде әйел сыртқы тітіркендіргіштерге жауап қайтармайды. Қарашығы кеңейген. Терісі құрғақ,тургоры төмендеген. Көз алмасы жұмсақ. ТАЖ-22 мин., АҚ - 60/40 мм.сын.бағ. ЖСЖ-110 минутына. Қанда: эритроциттер-6,5 млн., лейкоциттер-12,8 мың., ЭТЖ-8 мм/сағ. Қандағы қант -65 ммоль/л.

Осы команың дамуында ҚАЙ ФАКТОР БАРЫНША МАҢЫЗДЫ:

* гипоксия

* интоксикация

* +ағзаның сусыздануы

* бүйрек қызметінің жеткіліксіздігі

*көмірсуды қабылдаудың жеткіліксіздігі

! 62 жастағы әйел жедел жәрдемнің көмегімен естүссіз жағдайда жеткізілді. Туысқандарының айтуына қарағанда қант диабетімен ауырады. Соңғы 5 күнде құсу, жиірек сұйық дәрет, тырысулар болған. Әйел сыртқы тітіркенгіштерге жауап қайтармайды. Қарашығы кеңейген. Көз алмалары жұмсақ. Терісі құрғақ, тургоры төмендеген . ТАЖ-24 мин., АҚ - 50/30 ммы.сын.бағ. ЖСЖ-120 мин. Қандағы қант -58 ммоль/л. Қан сарысуының осмолярлығы>350 ммоль/л. Зәрде ацетон теріс.

Аталған команың қай ТҮРІ БАРЫНША ТӘН?

* бауырлық

*+ гиперосмолярлы

* кетоацидозды

* гипогликемиялық

* лактатацидодемиялық

! Қабылдау бөліміне 67 жастағы ер кісі естүссіз жағдайда жеткізілді. Туысқандарының айтуына қарағанда қант диабетімен ауырады, бигуанидтерді қабылдайды. 3 күн алдын құсу болған, сұйық дәрет, ұйқышылдық пайда болған. Объективті: тері жабындысы құрғақ, бозғылт. тынысы Куссмауль. АҚ - 53/32 мм.сын.бағ. ЖСЖ-112 уд/мин. Қандағы қант - 12 ммоль/л, қандағы сүтқышқылының деңгейі - 5,5 ммоль/л.

Аталған препараттардың қайсысын таңдау барынша тиімді?

* +қысқа әсерлі инсулин 5%- к глюкозамен

* ұзақ әсерлі инсулин 5% глюкоза еріт.

* Қысқа әсерлі инсулин 0,9% натрий хлор ерітіндісімен

* Қысқа әсерлі инсулин 0,45% натрий хлор ерітіндісімен

* Орташа әсерлі инсулин 5% глюкоза ерітіндісімен

! 47 жастағы ер кісі жұмыстан келгеннен кейін шаршағыштыққа шағымданды. Диванға жатты да, ұйықтап қалды. Анамнезінде: 5 жыл бойы қант диабетімен ауырады, инсулинтерапия қабылдайды. Бір сағ.кейін әйелі күйеуінің терлеп жатқанын, ұйқының шынайы еместігін байқайды..

Осы жағдайда қай емдеу әдісі БАРЫНША ТИІМДІ?

* регидратация жургізу

* адреналинді теріастылық енгізу

* Теріастылық 10 ЕД Актрапидті енгізу

* +30 мл 40% глюкоза еріт.енгізу

* 20 мл 1%-қ метилен-көгі ерітіндісін В/В тамш.енгізу

! 28 жастағы ер кісі диабеттік кетоацидозды кома жағдайында реанимация бөліміне түсті.

Аталған препараттардың қайсысын бірінші кезекте қолдану тиімді ?

* реополиглюкин

* 5% глюкоза еріт.

* 40% глюкоза еріт.

* 7,5% хлорлы калий еріт.

* +0,9% хлорлы натрий еріт.

! 47 жастағы ер кісі жұмыстан келгеннен кейін шаршағыштыққа шағымданды. Диванға жатты да, ұйықтап қалды. Анамнезінде: 5 жыл бойы қант диабетімен ауырады, инсулинтерапия қабылдайды. Бір сағ.кейін әйелі күйеуінің терлеп жатқанын, ұйқының шынайы еместігін байқайды..

Осы жағдайда қай емдеу әдісі БАРЫНША ТИІМДІ?

* регидратация жургізу

* адреналинді теріастылық енгізу

* Теріастылық 10 ЕД Актрапидті енгізу

* +1 мл глюкагонды енгізу

* 20 мл 1%-қ метилен-көгі ерітіндісін тамш.енгізу

! Кетоацидозды кома себептері

• +интеркуррентті аурулар (миокард инфаркты, инсульт, жедел хирургиялық патология)

• инсулиннің артық дозасы

• бигуанидтерді қабылдау

• алкоголь қабылдау

• ұзақ физикалық жүктеме

! Гиперосмолярлы команың негізгі даму себептері:

• алкоголь қабылдау

• бигуанидтер қабылдау

• жүктілік

• +сусыздану

• шектен тыс физикалық жүктеме

! Сүтқышқылды ацидоздың негізгі себебі :

• тиазидты диуретиктерді қабылдау

• 1 тип қант диабетінің манифестациясы

• Инсулинді өз еркімен тоқтату

• +тіндік гипоксия (СЖЖ, ЖИА, анемия, тыныс алу жүйесінің аурулары)

• жас адамдар

! Гипогликемияның негізгі себептері

• Инсулинді өз еркімен немесе тоқтату

• 1 тип қант диабетінің манифестациясы

• +инсулиннің артық дозасы

• бауыр жеткіліксіздігі

• күйіктер

! Диабетикалық команың алғашқы сағатында қысқа әсерлі инсулиннің тамыр ішілік дозасы:

• 100Б/сағ

• 50Б/сағ

• 20 -16Б/сағ

• 2 - 4ед/Б/сағ

• +0,1Б/кг/сағ

! Қандай комада 40% глюкозаны тамыр ішілік енгізу негізгі емдеу әдісі болып табылады:

• +гипогликемиялық

• кетоацидозды

• лактацидемиялық

• гиперосмолярлы

• гипотиреоидты

! Диабетикалық кетоацидоздан шығару кезінде инфузионды терапияны мына ерітіндіні тамырішілік енгізуден бастайды :

• 5% глюкоза ерітіндісін

• 0,45% натрий хлоридінің гипотоникалық ерітіндісін

• реополиглюкин

• 10% альбумин ерітіндісін

• +0,9% натрий хлоридінің изотоникалық ерітіндісін

! Гиперосмолярлы команың негізгі клиникалық көрінісі:

• +полиурия, бас ауру, терінің және шырышты қабаттарының құрғауы

• бас ауру, көру алаңының төмендеуі

• терінің және шырышты қабаттардың құрғауы, брадикардия, іш қатуға бейімділік

• аштық сезімі , тремор, гипергидроз

• гипергидроз, жыпылықтаушы аритмия, экзофтальм

! Сүтқышқылды ацидоздың негізгі клиникалық көрінісі:

• Аштық сезімі, тремор, гипергидроз

• полиурия, бас ауру, терінің және шырышты қабаттардың құрғауы

• гипергидроз, жыпылықтаушы аритмия, экзофтальм

• брадикардия, тері жамылғыларының құрғауы, іш қату

• +ұйқышылдық, бұлшық еттердегі тұрақты ауру сезімі, бас ауру

! Гипогликемияның клиникалық көрінісі:

• +тершеңдік, аштық сезімі, агрессивтілік, жүрек қағуы

• ауыз құрғауы, шөлдеу, полиурия

• аяқтағы тремор, жүрек қағу, арықтау

• брадикардия, тері жамылғыларының құрғауы

• жүрек айну, құсу, іштегі ауру сезімі

! Жеңіл гипогликемиялық жағдайдағы науқасқа алғашқы көмекке кіреді:

• 40% глюкозаны көк тамыр ішіне тікелей салу, 20 – 100 мл көлемде

• 5% глюкоза қосындысын көк тамыр ішіне тамшылатып салу

• 1 мл глюкагонды тері астына салу

• Адреналин астына салу

• +жеңіл таралатын көміртегіні (қарапайым) 1-2 НБ қабылдау

! 1 типтегі қант диабеті бар науқас физкалық жүктемеден кейін есін жоғалтты, гликемия 1,0 ммоль/л. Дәрігер не істеу керек ?

• Инсулин енгізу;

• Глюкагон енгізу;

• +40% глюкоза ертіндісін енгізу;

• Коллоидты ерітінді салу;

• NaCl 0.9% ерітінді салу.

! Стационарға қант диабетінің 2 типімен ауыратын 77 жастағы әйелді алып келді. 2 күн бойы құсу, шөлдеу. Айқын тері мен шырышты қабаттардың құрғауы. Сөйлеуі қиын, жеке бұлшық еттің қимылы. Бауыр ұлғаймаған. Іші ауру сезімсіз.Гликемия 37 ммоль∕л, зәрде ацетон жоқ. ЭКГ – синусты тахикардия, ишемия жоқ. Осы бастапқы көрініс қай комада болады?

• Кетоацидотикалық

• Сүттіқышқылдық

• Гипогликемиялық

* +Гиперосмолярлық

• Гипотиреоидтық

! Науқас Е., 65 жаста, ауруханаға коматозды жағдайда түсті. Науқастың туыстарының айтуы бойынша: науқас әлсіздікке, жүрек айну, құсу, іш аймағының және бұлшық еттің ауру сезіміне шағымданған. Анамнезінде – қант диабетінің 2 типі, ЖИА, инфарктан кейінгі кардиосклероз, метформин 3000 мг/тәул қабылдаған.

Объективті: ерні цианозды, терісі бозғылт, әдеттегі ылғалдылық, қарашығы ұлғайған, жарыққа реакциясы жоқ, тілі ылғалды. Тыныс алуы терең, шулы. ТАЖ – 28 рет мин. Жүрек тондары тұйық, ритмді. ЧСС – 110 в мин. АҚ – 80/50 мм рт ст. Іші кернеулі, пальпацияда сезімтал, бауыры 3 см. Тексеру кезінде: гликемия – 5,8 ммоль/л, рН – 7,0.

Клиникалық көрініс кандай комаға сәйкес келеді?

• Кетоацидотикалық

• +Сүтқышқылды

• Гипогликемиялық

• Гиперосмолярлық

• Гипотиреоидтық

! Науқас 30 жаста, қабылдау бөліміне ес-түссіз жағдайда алып келді. Қалтасында – диабеттік төл құжаты. Тері жамылғысы құрғақ, бұлшық ет тонусы төмендеген. Қарашық тарылған, жарыққа реакциясы жоқ. Тілі құрғақ, таңқурай тәрізді. Тыныс алған ауасы спецификалық деммен. Тыныс алуы шулы, дұрыс емес, 24 в 1 мин, ЧСС –60 в 1 мин, бауыр 2 см қатысады. Науқаста қандай кома басталды?

• лактатацидотикалық

• гиперосмолярлы

• +кетоацидотикалық

• гипогликемиялық

• бауырлық

! 32 жастағы әйелде жалпы әлсіздік, шаршағыштық байқалады. Қарап тексергенде қалқанша безінің ассимметриялық ұлғаюы, пальпацияда еркін ығысатын, шекарасы анық, жұмсақ түйін анықталды.

Қай жүргізу әдісі барынша тиімді?

• тиреостатиктер

• йод препараттары

• +оперативті ем

• тиреоидты гормондар

• қабынуға қарсы заттар

! 25 жастағы әйел құлаққа берілетін мойын аймағындағы ауру сезіміне, жұтынудың қиындауына шағымданады. Жағдайының нашарлауын ЖРВИ-мен байланыстырады. Объективті: жағдайы орташа ауырлықта, дене температурасы - 37,8ºС. Терісі ылғалды, ыстық. Қалқанша безі 2 дәрежеге дейін ұлғайған, тығыз, пальпацияда ауру сезімді, аз қозғалмалы. Пульсі - 96 мин, АҚ - 120/80 мм.сын.бағ. Қан анализінде: Нв - 134 г/л, Лейк - 9,8 мың., СОЭ - 30 мм/с. Тироксин – 100 нмоль/л.

Аталған диагноздардың қайсысы барынша тән?

• Тиреотоксикоз

• +жеделдеу тиреоидит

• Фиброзды тиреоидит

• Аутоиммунды тиреоидит

• Жедел іріңді тиреоидит

! 33 жастағы әйел әлсіздікке, шаршағыштыққа шағымданады . Анамнезінде: қалқанша безінің субтотальді резекциясы, 50 мкг L-тироксин қабылдаған. Объективті: беті бозғылт, жүрек тоны тұйықталған. АҚ - 100/70 мм. сын.бағ. ЭХОКГ-да перикардтың қуысында сұйықтық көрінеді.

Аталған зерттеу әдістерінің ішіндегі барынша тиімдісі?

• ЭКГ

• Қанға бак.себу

• Төс мүшелерінің КТ-сы

• +Тз және Т4деңгейін анықтау

• АҚ тәуліктік мониторингі

! 20 жастағы қызды 1 жыл бойы жүрек қағысы, вспыльчивость, тітіркенгіштік, нашар түс, арықтау, қолдың дірілі мазалайды. Объективті: бойы- 162 см, дене салмағы – 54 кг. Терісі ылғалды. Экзофтальм, көздің жылтырауы, қол саусақтарының ұсақ дірілі байқалады. Кохер симптомы оң. Қалқанша безі 2-ші дәрежеге дейін ұлғайған, жұмсақ. АҚ – 130/60 мм.сын.бағ., пульсі – 118 уд/мин, жүрек тоны жоғары, жүрек ұшында және боткин-Эрба нүктесінде систолалық шуыл естіледі.

Осы аурудың емінде барынша қолдану тиімді:

• +Тиреостатиктерді

• калии препараттарын

• Транквилизаторларды

• кальций антогонистерін

• Тиреоидты препараттарды

! 38 жастағы әйел дене салмағының ұлғаюын, тер бөлінуінің азаюын, беттің бозғылттығын байқайды. Ұзақ уақыт бойы созылмалы тонзиллитпен ауырады. Объективті: бойы-158 см, салмағы-89 кг. Стриялары жоқ, айқын гиперкератоз. Беті бозғылт, жұмулы көз алмаларымен. ЖСЖ-56 мин. АҚ-100/60 мм.сын.бағ. Қанда: эритроциттер-3,2 млн., лейкоциттер-7,5 мың., Нв-82 г/л, СОЭ-14 мм/сағ, глюкоза - 3,3 ммоль/л, қан сарысуының ақуыздарымен байланысқан йод - 300 ммоль/л.

Қай жүргізу әдісі барынша тиімді?

• Витаминотерапия

• Зәр айдағыш заттарды тағайындау

• Қабынуға қарсы заттарды тағайындау

• Субкалорилі емдәмді тағайындау

• +Тиреоидты препараттарды тағайындау

! 35 жастағы әйел басынан өткен стресстен кейін көбірек терлейтінін, тітіркенгіштігін, дене салмағының азаюын байқаған. Объективті: бойы – 170 см, салмағы – 55 кг. Терінің айқын гипергидрозы, созылған қол саусақтарының дірілі білінеді. Жүрек шекарасы солға жылжыған, тондары күшейген, жүрек ұшында систолалық шуыл естіледі, ЖСЖ - 150 мин, АҚ - 140/70 мм.сын. бағ. Қалқанша безінің 2-ші дәрежеге дейін ұлғайғаны анықталды. Негізгі зат алмасу 20%-ға жоғарылаған. Аш қарынға гликемия - 6,3 ммоль/л. Қандағы холестерин деңгейі - 7,0 ммоль/л.

Аталған зерттеу әдістерінің ішіндегі аса маңыздысы ?

• ЭХОКГ

• АҚ тәуліктік мониторингі

• қалқанша безінің пункциясы

• +Т₃, Т₄, тиреотропты гормонды зерттеу

• гликозирленген гемоглобинді анықтау

! 23 жастағы Т., деген науқаста диффузды токсикалық жемсау бойынша жасалған струмэктомиядан кейінгі 2-ші күні қол және аяқ аймақтарында парестезия пайда болды. Науқасқа артериалық қысымды өлшеу үшін манжетканы салғанда қолының саусақтарында " акушер қолы" тәріздес діріл пайда болды. Емдеу жоспарына аталған препараттардың қайсысын қосқан барынша тиімді?

• тиреостатиктер

• нейролептиктер

• калидің препараттары

• + кальции препараттары

• тиреоидты гормондар

! 22 жастағы әйел жүрек соғысының жиіленуіне, эмоционалді лабилдікке, ашуланшақтыққа, 2 айдың ішінде 8 кг салмақ жоғалтуына шағымданып келді. Әйел астеникалық типті, терінің гипергидрозы ,«телеграф бағаны» симптомы байқалады. ЖСЖ-120 минутына. Қалқанша безі бірдей ұлғайған, әлсіз экзофтальм көрінеді.

Аталған препараттардың ішінен қайсысын бірінші кезекте тағайындау БАРЫНША ТИІМДІ?

• +Тиреостатиктер

• β – блокаторлар

• калии препараттары

• Тиреоидты препараттар

• Седативті препараттар

! Диффузды токсикалық жемсаумен ауыратын науқаста Николаев бойынша жасалған субтоталды струмэктомиядан кейін 3 -5 сағ. соң гипертермия 40º С-қа дейін көтерілді, АҚ 180/50 мм рт. ст. болды, тахикардия 120-140 минутына., психикалық қозу пайда болды.

Аталған ерітінділердің қайсысын ТАҒАЙЫНДАУ БАРЫНША ТИІМДІ?

• Рингер ерітіндісі

• +Люголь ерітіндісі

• Метилен көгі

• Сутегінің асқын тотығы

• Хлорлы кальции ерітіндісі

! Гипотиреозбен есепте тұратын әйел, ЖРВИ мен ауырғаннан кейін 3 аптадан соң өзіндегі әлсіздіктің үдеуін, ұйқышылдықты байқады. Қарап тексеруде: әйел тұйық . Беті бозғылт, с узкими көз алмасымен. Тері жамылғысы бозғылт, салқын. Өкпеде әлсіреген везикулярлы тыныс. ТАЖ - 14 минутына. АҚ - 85/50 мм.сын.бағ.

Аталған диагноздың ішінен қайсысы БАРЫНША ТӘН?

• перикардит

• Пиквик синдромы

• +гипотиреоидты кома

• нефротикалық синдром

• ревматикалық емес миокардит

! Қалыпты жағдайда әйелдерде қалқанша безінің көлемі (УДЗ бойынша) қанша болады:

• 16 мл

• +18 мл

• 20 мл

• 25 мл

• 30 мл

! Тиреотоксикозға тән гормональді статус :

• +ТТГ↓, Т3 и Т4↑

• ТТГ↑, Т3 и Т4↑

• ТТГ қалыпты, Т3 и Т4↑

• ТТГ↑, Т3 и Т4↓

• ТТГ, Т3 и Т4 қалыпты

! Біріншілік гипотиреоз анықтауда мәліметтісі:

• тироксиннің бос деңгейі

• негізгі алмасу

• холестериннің қандағы деңгейі

• +тиреотропты гормонның деңгейі

• трийодтирониннің деңгейі

! Қалқанша безіне жіңішкеинелі аспирационды биопсияға басты көрсеткіш:

• тиреотоксикоздың клиникасының басталуы

• гипотиреоздың клиникасының басталуы

• +түйіндердің пайда болуы, 1 см диаметрден жоғарылауы

• туыстарында түйіндердің пайда болуы

• жедел тиреоидиттің клиникасының басталуы

! Претибиалді микседема – бұл:

• қабақ терісіне холестериннің жиналуы

• инсулин инекциясынан кейінгі тері асты тінің өзгеруі

• стероидты гормондардың катаболикалык әсері нәтижесінде дамитын тері қатпарларына сәйкес тік және көлденең жолақтар

• тері капиллярларлары жүйесінің кеңеюі нәтижесіндегі бетте, маңдайда, жоғарғы қабақтағы қызару

• +балтырдың алдыңғы бетінің ісінуі, тығыздануы және гипертрофиясы

! Диффузды токсикалық зобқа тән ырғақ бұзылысы:

• пароксизмалды тахикардия

• ұрақты тахикардия

• +жыпылықтаушы аритмия

• атриовентрикулярлы бөгеме

• тұрақты тахикардия және жыпылықтаушы аритмия

! Тиамазолды қолдануға абсолютты қарсы көрсеткіш болып табылады:

• +агранулоцитоз

• жүктілік

• йод препараттарына аллергиялық реакциялар

• гиповолемия

• қарттық жас

! Тиреотоксикоздың хирургиялық еміне негізгі көрсеткіш:

• алғаш анықталған тиреотоксикоз

• жүктілік

• +үлкен зоб (40 мл жоғары)

• егде науқастар

• синустық тахикардияның болуы

! Науқаста қалқанша безі көлемінің ұлғаюы фонында ТТГ жоғарылауы, бос Т4, бос Т3 қалыпты екендігі анықталды. Келесі ауру туралы ойлауға болады:

• эутиреоз

• манифестті тиреотоксикоз

• субклиникалық тиреотоксикоз

• манифестті гипотиреоз

• +субклинический гипотиреоз

! Науқаста жүрегінің жиі соғуы, тітіркенгіштік, дене салмағының 6 кг-ға төмендегені анықталды.Об-ті: тері жабындылары жылы, гипергидроз, қабағы және қол саусақтарының треморы. Дене температурасы 36,6. Қалқанша безі диффузды ұлғайған, үстінен тамырлық шу естіледі. Көздері жылтырайды, экзофтальм. Пульсі минутына 108 рет, дұрыс. АҚҚ 150/70 мм.с.б. Диагноз қойыңыз.

• артериалды гипертензия

• жеделдеу тиреоидит

• мойын флегмонасы

• +диффузды токсикалық зоб

• вегето-тамырлық дистония

!18 жастағы қыз бала нейроинфекциядан кейін шөлдеуге, тәбетінің жоғарылауына, артық салмақ қосуға шағымданады. Қарап тексергенде: бойы–160 см, салмағы-80 кг. Денесінде қызғылт түсті стриялар бар, АД–140/90 мм рт. ст. глюкозаға толеранттылық тест 9,0 ммоль/л.

Қандай диагноз қоюға болады?

* Гипотиреоидты семіру

* Бүйрекүстілік семіру

* +Гипоталамикалық семіру

* Екіншілік ҚД

* Алиментарлы-конституциональды семіру

! Гипоталамикалық семіруге жатады:

* + аурудың нейроинфекциямен байланысы

* аурудың жиі еркектерде дамуы

* аурудың жиі 13-15 жастағы ұлдарда дамуы

* аурудың себебі артық тамақтану мен аз қимылдауға байланысты

* тұқымқуалаушылық

! 50 жастағы артық салмағы бар, ұзақ уақыт артериалды гипертензиямен ауыратын әйелде 2 рет , гликемияныңашқарынға 8-ден 10-ға ммоль/л дейін көтерілгені анықталды.

Осы жағдайдың дамуына қандай механизмдер әсер етеді?

* гликогенсинтетазаның белсенділігінің жоғарлауы

* + Инсулинге тәуелділік және гиперинсулинемия

* инсулин рецепторларының санының көбеюі

* инсулин рецепторларының белсенділігінің жоғарлауы

* транспортерлердің ( ГЛЮТ-2, ГЛЮТ-4) санының жоғарлауы

! Әйел адам 60 жаста семіздіктің нәтижесінде артериальды гипертензиямен зардап шегеді. Тексергенде: гликемия ашқарынға – 9 ммоль/л, жалпы холестерин – 7,0 ммоль/л.

Диагноз қойыңыз?

* Семірудің 3 дәрежесі

* ҚД 2 типі

* +Метаболикалық синдром

* Ащқарынға гликемияның бұзылысы

* ГГТ бұзылысы

! Науқас 36 жаста артық салмаққа шағымданып келді. ИМТ - 32 кг/м². Ашқарынға гликемия 5,0 ммоль/л. Осы науқасқа тәулігіне қолдануға болатын калорияны көрсетіңіз?

* +1200 ккал

* 1400 ккал

* 1600 ккал

* 1800 ккал

* 2000 ккал

! Әйел адам 38 жаста шөлдеуге, артық салмаққа шағымданады. Объективті: бойы 162 см, салмағы 94 кг. Гликемия ашқарынға – 5,9 ммоль/л, жалпы холестерин –5,4 ммоль/л, триглицеридтьер – 2,5 ммоль/л.

Ем тағайындаңыз?

* Симгал

* Манинил

* Диабетон

* +Ксеникал

* Новонорм

! 45 жастағы артық салмағы бар әйелде тексеруде ашқарынға гликемия - 10 ммоль/л, глюкозурия- 3%, зәрде ацетон анықталмады. Туған ағасы қант диабетімен ауырады.

Аталған диагноздардың қайсысына тән?

* екіншілік қант диабеті

* қант диабет 2 типі , жастарда (МОDY)

* қант диабет 1 типі, алғаш анықталған

* + қант диабет 2 типі, алғаш анықталған

* қант диабет 2 типі, инсулин тәуелді фаза

! 47 жасар әйел тәбетінің жоғарылауына, физикалық жүктеме кезінде ентігуге шағымданады. Кондитер болып жұмыс жасайды. Семіздікке тұқымқуалаушылық бар. Объективті: бойы 160 см, салмағы 90 кг, тері асты шел май қабаты біртегіс таралған. АҚ 130/85 мм.с.б.б. Ашқарынға гликемия -5,6 ммоль/л.

Аталған диагноздардың қайсысы барынша тән?

* Қант диабет 1 типі

* Қант диабет 2 типа

* Иценко-Кушинг ауруы

* Гипоталамикалық семіру

* +Алиментарлы-конституциялық семіру

!. Науқас 16 жаста мынандай шағымдармен келді:бас ауруы, етеккірінің дұрыс келмеуі,бас ауруы,сан аймағындағы қызыл жолақтарға. Соңғы 5 жылда артық салмақ қосуға, диета сақтамайды. Объективті: бойы- 172 см, салмағы-116 кг, сан аймағында стриялар. АД - 160/100 мм рт. ст. Диагноз қойыңыз?

* гипотиреоз

* алиментарлы семіру

* Иценко-Кушинг ауруы

* Иценко-Кушинг синдромы

* +пубертатты кезіндегі гипоталамиялық синдром

! Науқас 50 жаста семіздіктің нәтижесінде қант диабетімен зардап шегеді. Монотерапиялық диета ұстайды (калоражы -2000 ккал/сут). Салмағының азаюына қарамастан, тәуліктік гликемия 10 до 15 ммоль/л, глюкозурия - до 3%. Емдеу тактикасын таңдаңыз?

* +бигуанидтер

* сульфаниламидтер

* диета 1200 ккал/тәулігіне

* қысқа әсерлі инсулин тағайындау

* ұзақ әсерлі инсулин тағайындау

! Семіздіктің 3 дәрежесі мен артериалды гипертензияның фонында қант диабетінің 2 типімен ауыратын 50 жасар әйел физикалық жүктеме кезіндегі жүрек тұсындағы ауру сезімге және физикалық жүктемеге толеранттылығының төмендеуіне шағымданады. Дене қалпын горизонтальді қалыптан вертикалдьды қалыпқа ауыстырған кезде ортостатикалық гипотония пайда болады.

Қандай препаратты тағайындау ең маңызды?

*Сулодексид *Ситаглиптин *Реополиглюкин *Простагландин * +Альфа-липой қышқылы

! 63 жастағы еркек төс артындағы ауру сезімге, жүрек жұмысындағы бұзылысқа шағымданады. Зерттеу кезінде: ДСИ -37 кг/м2, гликемия – 15 ммоль/л, АҚ – 180/90 мм.с.б.б.Бұл науқастан парасимпатикалық иннервацияның бұзылысын анықтау үшін жүргізу маңыздырақ:

* +Вальсалва тестісі

* Шелонг тестін (ортостатикалық сынама) * глюкозаны көктамырға енгізу тесті

* пероральді глюкозаға толеранттылық тестін

* Изотониялық бұлшықет жүктемесі кезінде АҚ өлшеу

! Қант диабетінің 2 типімен 10 жыл көлемінде ауыратын 59 жасар ер адам жүрген кезде кушейетін аяқтарындағы ауыру сезімге шағымданады. Қарап тексергенде: аяқтарын ұстап көргенде суық, табандарының трофикалық бұзылыстары, екі жақты arteria dorsalis pedis-те

пульсацияның төмендеуі анықталады.

Аталған препараттың қайсысын тағайындау БАРЫНША маңызды?

* Габагамманы

* Мильгамманы

* Дулоксетинді

* +Простагландин Е_1-ді

* Альфа-липойлы қышқылды

! 49 жасар ер адамда ДСИ=35 кг/м2 , гликозилирленген гемоглобин - 9%, ашқарынға гликемия -10 ммоль/л, АҚ 150/90 мм.с.б.б. жоғары, микроальбуминурия анықталған.

Емде қандай коррекция жүргізу тиімдірек?

* Ақуыз бен тұзды қолдануды шектеу

* Ақуыз және көмірсу алмасуынның компенсациясына жету

* Антибактериальді және инфузионды ем тағайындау

* +Қант диабетінің компенсациясына жету және АПФ ингибиторын тағайындау

* Қабынуға қарсы ем тағайындау және ақуыз қолдануды шектеу

! Дене салмағының индексі 33 кг\м2 болуы куәландырады:

• қалыпты дене салмағын

• артық дене салмағын

• +семіздіктің 1 дәрежесін

• семіздіктің 2 дәрежесін

• семіздіктің 3 дәрежесін

! Семіздік диагностикаланады ДСИ (ИМТ) тең және жоғары болғанда:

• 14,9 кг\м²

• 18,1 кг\м²

• 25,9 кг\м²

• +30,1 кг\м²

• 40,0 кг\м²

! Семіздіктің ІІІ дәрежесіне тән артық дене салмағы:

• 10%- ға дейін

• 20%-ға дейін

• +100%-ға дейін

• 50%-ға дейін

• 100% және одан көп

! Метаболикалық синдром анықталмайды:

• дислипидемиямен

• артериалды гипертониямен

• семіздікпен

• көмірсу алмасуының бұзылысымен

• + гиперазотемиямен

! Экзогенді-конституционалды семіздікке тән клиникалық симптомдар:

• Диспластикалық семіздік, жыныстық дамудың бұзылысы

• +Майдың біркелкі бөлінуі

• Прогнатиз

• Қара акантоз

• Липоидты дерматоз

! Семіздік кезінде жіңішке ішектің бір бөлігін алып тастау әкелмейді:

• қоректік заттардың асқазан-ішек жолында абсорбциясының төмендеуіне

• ішектен тағам жылжуының жоғарылауына

• асқазан-ішек жолы гормондарының секрециясының өзгеруіне

• +науқастардың мүгедектігіне

• терапияның физиологиялық әсеріне

! Аналық безінің поликистозы, семіздік, дисменорея синдромы бар науқасқа ең бірінші кезекте қай топ препараты көрсетілген?

• Прогестерон

• Эстроген

• Эстроген-гестаген

• Дексаметазон

• +Метформин

! Семіздікті бигуанидтермен емдеу әсері негізделген:

• жасуша мембранасының глюкоза өткізгіштігінің жоғарылауына

• +анаэробты гликолиздің жоғарылауына

• антилипидтік және фибринолитикалық әсеріне

• анорексигендік әсеріне

• инсулиннің ақуызбен байланысуының жоғарылауына

! Семіздіктің III дәрежесінде науқастардың негізгі өлім себебі болып табылады:

• +миокард инфаркты

• Өкпенің созылмалы обструктивті ауруы

• пневмония

• ТҚШҰ-синдромы

• гипотиреоз

! Диспластикалық семіру тән:

• қантты диабетке

• +Иценко-Кушинг ауруына

• акромегалияға

• гипотиреозға

• бүйрекүсті безінің жеткіліксіздігіне

! Артық дене салмақтағы және глюкозаға толеранттығы бұзылған науқастарға қайсы препарат көрсетілген?

• Гликлазид

• Репаглинид

• Глимепирид

• Глулизин

+ Акарбоза

! «Метаболикалық синдром» түсінігіне қандай симптом кірмейді:

* Дислипидемия

* Артериалдық гипертония

* Семіздік

*Көмірсу алмасуының бұзылуы

* +Гиперазотемия

! 17 жастағы жасөспірім артық салмаққа, жиі бас ауруына шағымданады. Артық салмақ 5 жыл көлемінде.11-12 жасында қатарластарынан ұзын болған. Бойы 180 см, салмағы 110 кг. Беті домалақ. Іш аймағында,санында қызғылт стриялар. Жыныстық жетілу жасына сәйкес.АҚҚ 160/100 мм рт ст. Болжама диагноз?

• Иценко-Кушинг ауруы

• Қантты диабет 2 тип

• Иценко-Кушинг синдромы

• +Пубертаттық семіздік стриялармен

• Артериальды гипертония

! К. науқаста семіздік андроидті типті,дене салмағының индексі– 34 кг/м². Бел айналымы – 100 см. Науқастан қандай асқыну күтуге болады ?

• Идиопатиялық кардиомиопатия

• Ішек дисбактериозы

• Зәр-тас ауруы

• +Метаболикалық синдром

• Пневмония

! 43 жастағы ер адам дене салмағының жоғарылауына, АҚҚ жоғарылауына,бас ауруына, омыртқа тұсындағы ауру сезіміне,әлсіздікке шағымданады. 2жыл көлемінде ауырады.Объективті: семіздік, кең қошқыл стриялар «минус тін», матронизм, жалған гинекомастия. МРТ: гипофиз аденомасы. Пролактиннің қандағы концентрациясы қалыпты, кортизол -жоғарылаған. Ең дұрыс диагноз?

• +кортикотропинома

• май алмасу бұзылысымен гипоталамикалық синдром

• кортикомамматропинома

• пролактинома

• кортикостерома

! 43 жастағы науқас дене салмағының жоғарылауына, бетінің ісінуіне, терісінің құрғақтығына, іш қатуларға, аменореяға, есте сақтауының төмендегеніне шағымданады. Терісі құрғақ, суық. Қалқанша безі пальпацияланбайды.АҚҚ – 90/60 мм.рт.ст., пульс – 52рет мин. Т3, Т4 төмендеген, ТТГ – жоғарылаған. Қандай ауру туралы айтылып жатыр?

• орталық семіру

• + біріншілік гипотиреоз

• екіншілік гипотиреоз

• аналық безінің поликистоз синдромы

• гипоталамикалық синдром

! Науқас соңғы 1.5-2 жылда дене салмағының ұлғаюы, ауыздың құрғауы, бас ауруы және етеккір ағымының бұзылысына шағымданады. Қарап тексергенде: бойы 160 см, дене салмағы 130 кг, тері асты қабаты диспластикалық тип бойынша орналасқан, іш терісінде созылған сызықтар бар. АҚҚ 170\110 мм.с.б.б. Қант деңгейі-7,05 ммоль\л.

Ықтимал диагнозды атаңыз:

* +Иценко-Кушинг синдромы

* Гипертониялық ауру

* Қант диабетінің ІІ типі

* Менопауза синдромы

* Конституциональды семіру

! Науқас Қ, 47 жаста. Шағымдары: шөлдегіштік (10-12 л дейін тәул. су ішеді), жиі зәр шығару, бас ауруы, тітіркенгіштік. Респираторлы-вирусты инфекциямен ауырғаннан кейін 1 ай бойы ауырады. 8 кг дене салмағын жоғалтқан. Қарап тексергенде: терісі құрғақ. АҚҚ 100\60 мм.сб.б. Пульс 80\мин. Қандағы қант мөлшері-5,5 ммоль\л. Зәр анализі: салыстырмалы тығыздығы-1002, лейк-1-3 к\а.

Сіздің диагнозыңыз?

* +Қантсыз диабет

* Қант диабеті

* Бүйректік диабет

* Психогенді полидипсия

* Гиперпаратиреоз

! Ер бала 10 жаста. Ауруханаға полидипсия, полиурия 9 л дейін\ тәул, әлсіздік, тәбетінің төмендеуімен жатқызылды. Алғашқы симптомдары тұмаумен ауырғаннан 2 аптадан кейін пайда болды. Қандағы қант мөлшері 4.2 ммоль\л.

Клиникалық диагнозды негіздеу үшін қандай қосымша зерттеу жүргізу керек?

* + Зимницкий бойынша зәр анализі

* Клиникалық зәр анализі

* Ацетонға зәр анализі

* Нечипоренко бойынша зәр анализі

* Клиникалық қан анализі

! 16 жасар қыз бала 2 жыл бойы артериалды қан қысымының көтерілуі, дене салмағының ұлғаюы, кеуде және иықта қою қызыл сызықтың пайда болуы, бетте түктену және омыртқаның бел аймағында ауру сезіміне шағымданады. Қан сарысуында кортизол 850 нмоль\л, 17-ОКС 0.9 мкмоль\тәул.

Қандай диагноз ықтимал?

* Кортикостерома

* +Иценко-Кушинг ауруы

* Жасөспірімдік диспитуитаризм

* Эндокринді-алмасу семіздік

* Функционалды гиперкортицизм

! Әйел 32 жаста. Әлсіздікке, апатия, аменорея, тоңғақтық, босанғаннан кейін 1 жылдан кейін пайда болған қан кетуге шағымданады. Қарап тексергенде: бойы 165 см, салмағы 74 кг. Пульс- 56 рет\мин. АҚҚ 90\50 мм.сб.б. Терісі бозғылт, құрғақ. Аш қарынға қант деңгейі 3.3 ммоль\л.

Қандай асқыну айқын орын алады?

* +Гипофизарлы жетіспеушілік

* Бүйрек үсті безінің біріншілік жетіспеушілігі

* Біріншілік гипогонадизм

* Гипоталамикалық синдром

* Гипофиз ісігі

! 43 жастағы науқаста акромегалиямен көрінген гипофиз аденомасы анықталды. Консервативті емге қандай дәрілік препарат қолданылады?

* Левотироксин (L-тироксин)

* Адиуретин

* Гидрокортизон

* +Сандостатин (Октреотид)

* Тироксин

! Науқас 45 жаста. Жарақат алғаннан кейін пайда болған бас ауруы, АҚҚ 150\90 мм.сб.б дейін көтерілуі, тез дене салмағының жоғарлауына, терісінің трофикалық бұзылысына шағымданады. Теріасты май қабаты біркелкі дамымаған, беті гиперемияланған. Денситометрияда: остеопороз белгілері. Қанда кортизол деңгейі сағат 8-де-1100 нг\л (қалыпты 260-720 нг\л), аш қарынға қант деңгейі 6.1 ммоль\л.

Аталған дәрілердің қайсысы ең маңызды?

* сиофор

* +парлодел

* нифедипин

* кальций Д3

* гидрокортизон

! Науқас З, 30 жаста. Шағымы: тұрақты бас ауруы, айқын әлсіздік, дене салмағының жоғарлауы, етеккір ағымының бұзылысы және дене түктенуінің көбеюі. Қарап тексергенде: бойы 160 см, салмағы 90 кг. Май тіндері орналасуы біркелкі емес. Терісі: кеудесінде, ішінде, белінде қызарған стриялар, гипертрихоз. АҚҚ 180\100 мм.сб.б. Қанда: АКТГ мөлшері жоғарылаған, ФСГ, ЛГ мөлшері төмендеген. Натрий мен калий өзгермеген, ашқарынға қант мөлшері 7.0 ммоль\л. 17-ОКС, 17-КС экскрециясы жоғарылаған. Бассүйек рентгенінде: түрік ершігі қабырғасының остеопорозы. Қандай диагноз біріншілік болып табылады?

* +Иценко-Кушинг ауруы

* Иценко-Кушинг синдромы

* Гипоталамикалық синдром

* Феохромоцитома

* Конн синдромы

! 14 жастағы ұл бала бойының өспеуіне шағымданып келді. Созылмалы соматикалық аурулары жоқ. Бойының өспеуін соңғы 2 жылда байқады. Өсу темпі 6-7 см/жылына. Ата-аналарының бойы - орташа.

Объективті: бойы 145 см, дене салмағы 36 кг. Дене бітімі дұрыс пішінді. Ішкі ағзаларының патологиясы анықталмады. Қалқанша безі ұлғаймаған. Сыртқы жыныстық ағзалары дұрыс құрылған. Екіншілік жыныстық белгілері: testis 6 мл. Сіздің диагнозыңыз:

* Туа пайда болған гипотиреоздың классикалық емес түрі;

* +конституциональды бойы мен пубертаттың кешігуі;

* соматотропты жетіспеушілік;

* жанұялық аласа бойлылық.

* Шерешевский-Тернер синдромы

! Иценко-Кушинг ауруындағы МРТ арқылы анықталған гипофиздің микроаденомасы кезінде қандай ем таңдау болып табылады?

* Гипофиз аймағына протонотерапия

* Екі жақты қосарланған трансназальді транссфеноидалды аденомэктомия

* +Трансназальді транссфеноидалды аденомэктомия

* Транскраниальді гипофизэктомия

* Стероидогенез блокаторларымен қосарланған (ортопара, кетоканазол) гипофиз аймағына протонотерапия

! Гипофиздың ацидофильды жасушалары өндіреді:

• ТТГ

• АКТГ

• ФСГ

• ЛГ

• +СТГ және пролактин

! Адренокортикотропты гормон:

• +Бүйрек үсті безінде кортизол түзілуін күшейтеді

• Гонададағы тестостерон түзілуін күшейтеді

• Гонададағы эстроген түзілуін күшейтеді

• Альдостерон деңгейін төмендетеді

• Альдостерон түзілуін күшейтеді

! Қантсыз диабетке тән:

• Зәрдің көп мөлшерде жоғары салыстырмалы тығыздықпен экскрециясы

• глюкозаға толеранттылық бұзылысы

• +Зәрдің аз мөлшерде төмен салыстырмалы тығыздықпен экскрециясы

• гипергликемия

• гипогликемия

! Акромегелияның бастапқы белсенді симптомы болып табылады:

• + тершеңдік,тістерінің арасының алшақтауы, аяқ- киім өлшемінің үлкеюі,білезік буындарының үлкеюі

• артериальды гипертензия,теріде қызыл-күлгін түсті созылу сызықтарының көрінуі

• шөлдеу, аузының құрғауы, тез арықтау

• экзофтальм, жүрек соғысы, аяқ- қолдардың дірілдеуі

• артериалдық гипотензия, тері гиперпигментациясы, тұзды тағамға әуестену

! Экстраселлярлы гипофиздың ісігінің өсуі кезінде типті көрудің нашарлауы байқалады:

• катаракта

• +битемпоральды гемианопсия

• Пролиферативті ретинопатия

• глаукома

• пролиферативты емес ретинопатия

! Қантсыз диабеттің гипоталамикалық түрінде десмопроссинмен сынама нәтижесін бағалаңыз:

• зәр көлемі жоғарылады, меншікті салмағы өзгермеді

• зәр көлемі және меншікті салмағы өзгермеді

• +зәр көлемі азайды, меншікті салмағы жоғарылады

• зәр көлемі жоғарылады, меншікті салмағы төмендеді

• зәр көлемі өзгермеді, меншікті салмағы жоғарыламады

! Қантсыз диабетте зәрдің салыстырмалы тығыздығы мынаған дейін өзгереді :

• 1013-1028 (зәр көлемі 5-20 литр)

• 1012-1015 (зәр көлемі 2-3 литр)

• 1022-1043 (зәр көлемі 2-3 литр)

• +1003-1009 (зәр көлемі5-20 литр)

• 1001-1005 (зәр көлемі 5-20-40 литр)

! Қантсыз диабетпен психогенді полидипсияны ажырату диагностикасын жүргізу үшін сұйықтық жоғалту сынамасы жүргізілді, қантсыз диабетке тән, егер:

• диурез азаюы, зәрдің меншікті салмағы 1010-1012ге тең, дене салмағының төмендеуі болмайды

• дегидратация симптомдары жоқ

• +диурез жоғарылауы, зәрдің меншікті салмағы 1005-1008, 1010 көп емес, дегидратация симптомдарының тез дамуы

• жалпы жағдайы жақсармады

• диурез өзгермеді

! Ер адам 42 жаста,айқын шөлдеу,түсті зәр бөлінуімен полиурия.Зәр тығыздығы:1003–1006. Құрғақ тамақпен сынама кезінде: диурез төмендеді зәрдің меншікті салмағы көбейді. Сіздің болжама диагнозыңыз?

• Қант диабеті, 2 тип

• +Қантсыз диабет, нейрогенді түрі

• Психогенді полидипсия;

• Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі

• Бүйректік диабет.

! Симмондс синдромымен ауыратын 35 жасар науқас 10мг/тәу преднизолон қабылдайды, эстроген гестагенді препарат. Артериальды қан қысымы, зәрдің салыстырмалы тығыздығы,қанда калий және натрий мөлшері қалыпты. Женiл гипотериоз белгiлерi байкалады, Т3, Т4, ТТГ аздап төмендеген. Бул науқасты гипотериоз бойынша жургiзу тактикасы:

• медикаментозды терапиясыз бақылау

• профилактикалық дозада калий йоды

• емдік дозада калий йоды