*Орта ғасыр мәдениетіндегі философия феномені *2*36*2*

#240

*!Схоластика

*шіркеу әкейлерінің діни ілімі

*+догматикалық алғышарттардың рационалистік методикамен байланысын сипаттайтын философияның түрі

*қоршаған шындықты тану мүмкіндігін теріске шығаратын философиялық бағыт

*Құдайдың әлемді жоқтан бар ретінде жаратқандығы туралы діни ілім

*христиандық діни ілімді жақтаушылардың шығармашылығы

#241

*!Пантеизм

*+Құдайды табиғатпен теңестіру

*материяның алғашқылығын мойындау

*ақылды – танымның басты құралы деп есептеу

*сананың алғашқылығын мойындау

*көпқұдайлықты мойындау

#242

*!Креационизм дегеніміз

*христиандық шіркеудің қасиетті әкейлерінің ілімі

*Құдайды табиғатпен теңестіру

*сот ісіндегі қорғау, ақтау үрдісі

*«рәміз» ұғымына жақын ұғым

*+Құдайды әлемді жоқтан бар жаратушы ретінде мойындау

#243

*!"Патристика" дегеніміз

*танымның қайнар көзі ақыл деп есептейтін философиялық ілім

*+шіркеу әкейлерінің діни ілімі

*схоластиканың бағыты және католицизмнің теологиясы

*зерттеу пәні мораль болып табылатын философиялық ілім

*христиандық ілімнің қорғаушыларының шығармашылығы

#244

*! Христиандық догматқа негізделген Құдайдың әлемді жоқтан бар ретінде жаратушы идеясы

*космоцентризм

*патристика

*материализм

*агностицизм

*+креационизм

#245

*!Ортағасырлық теологиялық философия

*Орталық және Таяу Шығыс халықтары мен арабтардың философиясы

*+құдайды жоғарғы бастау ретінде мойындайтын философия

*құдайды толықтай теріске шығаратын бағыт

*атеистистік және материалистік философия *философиялық мәселемен бірге экономикалық, саяси-әлеуметтік мәселелерді қамтитын мектеп

#246

*!Ортағасырлық теологиялық философияның ерекшелігі

*адам, табиғат және ғарыштың біртұтастықта қабылдау

*көпқұдайлықты мойындаумен ерекшеленді

*+дәстүршілдік, догматизм, оқытушылықпен ерекшеленді

*индивидуализмнің салтанат құруы

*Шіркеу мен шіркеу идеологиясына қарсылық

#247

*!Реализм-бұл

*әдістемелік қағида

*кеңістікті шындықтың рухани, құдайлық құрылымы ретінде қабылдау үлгісі

*қағидаларды қатал сақтау *+заттың өзі емес, оның жалпы атауы «универсалийлер» пайда болады деп есептейтін бағыт *шын өмірде тек қана заттар өмір сүреді, универсалиялар - жалпы ұғымдар тек қана заттардың аты деп есептейтін бағыт

#248

*!Номинализм-бұл

*әдістемелік қағида

*кеңістікті шындықтың рухани, құдайлық құрылымы ретінде қабылдау үлгісі

*қағидаларды қатал сақтау *заттың өзі емес, оның жалпы атауы «универсалийлер» пайда болады деп есептейтін бағыт *+шын өмірде тек қана заттар өмір сүреді, универсалиялар - жалпы ұғымдар тек қана заттардың аты деп есептейтін бағыт

#249

*!Христиандық діни ілімнің қағидасы

*+жаратылу мен ашылу идеясы *Құдайды табиғатпен теңестіру *ғылыми әдістемені өңдеу *адам мен қоғам дамуындағы сыртқы факторға назар аудару *әрекетсіздік пен аскетизм қағидалары

#250

*!А.Августин философиясының маңызы

*+шіркеудің мемлекетке үстемдік ету идеясы негіздеді

*адамзаттың құтқарылуын моральмен байланыстырды *категориялық императивті ұсынды *демократия идеясын ұсынды *күн жүйесінің пайда болуын ғылыми дәлелін ұсынды

#251

*!Ф.Аквинский философиясының тарихи маңызы

*шіркеудің мемлекетке үстемдік ету идеясын негіздеді

*адамзаттың құтқарылуын моральмен байланыстырды *категориялық императивті ұсынды *демократия идеясын ұсынды *+ схоластиканы жүйеледі

#252

*!Ф.Аквинский гносеологиясы

*сенім ақылдан жоғары

*ақыл сенімнен жоғары

*+сенім мен ақыл ақиқат білім береді

*сенім таным процесіне қатыспайды

*сенім мен ақыл бір

#253

*!Інжілдің іргелі идеялары

*болмыс пен бейболмыстың болуы Брахманың тыныс алуымен байланысты *әлем бөлінбейтін ұсақ бөлшектерден тұрады *құдайлар көп, бірақ Зевс ең жоғарғысы *реинкарнация тұжырымы *+адам құдайдың бейнесіне ұқсас жаратылған

#254

*!Христиандық діни ілімнің негізгі догматы *Аллахтан басқа Құдай жоқ *Құдай біртұтас *+Құдай бір және жалғыз ретінде үш бейнеде *Құдай барлығы және барлығы Құдай *Құдай тәнсіз рухани шындық

#255

*!Ортағасыр философиясындағы адам анықтамасы *адам — Құдай жаратқан жаратылыстың бірі; *адам — Құдай жаратқан ең нашар жаратылыс; *адам — саяси жануар; *+адам – «жаратылыстың ең жоғарғысы» және Құдай ол үшін жаратқандардың әміршісі; *адам – «моральды тіршілік иесі».

#256

*!Б.д. II ғ. апологетика философиясының маңызы *Юлиан Отступниктің жақтастары *+христиандық діни ілімді қорғады *аскетизм мен әрекетсіздікті насихаттады *рух пен материяның қарама қарсылығын қарастырды *атомизм ілімін жалғастырды

#257

*!Ортағасыр философиясының негізгі мәселелері

*әлеуметтік шындықты зерттеу *табиғатты зерттеу *+сенімнің рационалды дәлелін табу *таным теориясын негіздеді *ғылыми әдісті ұсынды

#258

*!Ф. Аквинскийдің философия мен діннің арақатынасы туралы тезисі *дін мен философия бір *діннің догматтары ақылмен дәлелденуі керек *+дін мен ақыл бір емес *философия діннен жоғары; *дін ақылдан жоғары.

#259

*!Тарихтың діни-христиандық түсінігі *+тарих алғашқы тектік күнәдан сот күніне дейінгі түзу сызықты қозғалыс * тарих—алғашқы қауымдық құрылыстан идеалды, мінсіз қоғамға қарай жүру *тарих ғылым мен техниканың прогресі *тарих циклды: ол хаостан туылу және оған қайта оралу *тарих үздіксіз таптық күрестің көрінісі

#260

*!Ф. Аквинский философиясындағы адам жаны мәселесі *+жан материясыз таза форма, ол тәнсіз *жан тәннің бір бөлігі *жан нәзік материядан тұрады, *жан индивидуалды рухтың көрінісі

#261

*!Ф. Аквинский тұжырымындағы Құдай анықтамасы *көпқұдайлық идеясын қорғады *+Құдайды толығымен трансцендентті, танылмайтын ретінде мойындады *Құдайды тану оның табиғатқа әсерімен байланысты *Құдай — бұл табиғат *Құдай – шексіз құдірет иесі

#262

*!Әл-Кинди философиясының маңызы

*«эманация» идеясын ұсынды *«қос ақиқат ілімі» концепциясын ұсынды * таным процесіндегі ақылдың ролін негіздеді *+араб философиясына аристотель дәстүрін енгізді *дуалисттік философияның негізін қалады

#263

*!Әл-Фараби философиясының маңызы

*+«эманация» идеясын ұсынды *«қос ақиқат ілімі» концепциясын ұсынды *таным процесіндегі ақылдың ролін негіздеді *араб философиясына аристотель дәстүрін енгізді *дуалисттік философияның негізін қалады

#264

*!Ибн-Рушд философиясының маңызы

*«эманация» идеясын ұсынды *+«қос ақиқат ілімі» концепциясын ұсынды *таным процесіндегі ақылдың ролін негіздеді *араб философиясына аристотель дәстүрін енгізді *дуалисттік философияның негізін қалады

#265

*!Араб философиясының қалыптасуына әсер еткен философиялық дәстүр

*орыстың діни философиясы

*+ислам дінінің қайнар көздері және грек философиясы мен ғылымы

*ежелгі Шығыс философиясы

*христиан философиясы мен жүйеленген схоластика

*классикалық неміс философиясы

#266

*!Қос ақиқат ілімі теориясы

*+ философия мен дініи ілімнің бір бірінен тәуелсіздігі туралы ілім

*таным теориясындағы заттар мен құбылыстардың ойша бөлшектенуі

*тәжірибе нәтижелері мен ойша анализдің қайшылықтарына байланысты шешілуі қиын мәселе

*христиандық діни ілімді қорғаушылардың шығармашылығы

*психикалық үдерістердің жиынтығын білдіреді

#267

*!Эсхатологияның мағынасы

*таным териясына қатысты ұғым

* христиандық діни ілімді қорғаушылардың шығармашылығы

*+адам мен әлемнің ақыры туралы діни ілім

*адам ұмтылуға тиісті рухани күй

*барлық шынайылықты білдіретін философиялық категория

#268

*!Ибн-Сина философиясының маңызы

* «эманация» идеясын ұсынды *«қос ақиқат ілімі» концепциясын ұсынды * таным процесіндегі ақылдың ролін негіздеді *араб философиясына аристотель дәстүрін енгізді *+ жаратылыстану ғылымдарының дамуы үшін философиялық идеяларлы негіздеді

#269

*!Суфизм

*мұсылмандық схоластикалық діни ілімнің ұстанушылары

*+исламдағы аскетизм мен кемелденген руханилықты уағыздаушы эзотерикалық ағым

*радикалды исламды жақтаушылары

*теологиялық философиядағы реформаторлық ағым

*философиясының негізі өткір сыншылдық

#270

*!Әл-Фараби бойынша материя

*+тәуелсіз онтологиялық субстанция

*материя формаға тәуелді

*болмысты ақылмен тануға болады

*болмыс-бұл атомдар

*тәуелсіз екі субстанция өмір сүреді

#271

*!Ортағасыр философиясы *антика философиясын толықтай теріске шығарды *антик философиясын өткір сынға алды *+антик философтардың идеяларын өз философиясына үйлесімді қолданды *антикалық мифология мотивтерін қолданды *антика философиясымен таныс емес

#272

*!Патристика философиясының маңызы *+христиандық догматика мен философиясын үйлестіру *христиандық діни ілімді қорғады, жақтады *диалектиканың негізін қалады *рух пен материяның қарама-қарсылығын қарастырды *атомизм ілімін жалғастырды

#273

*!Универсалиялар туралы пікірталаста реалистердің ұстанымы *+жалпы ұғымдарды мойындады *универсалиялардың шынайылығын мойындамады *жеке заттарды мойындады *универсалиялар танымның априорлы құрылымы деп есептеді *универсалиялар психическалық иллюзия деп есептеді #274

*!Номинализм

*христиандық теологияны нығайтты *+теологияны философиядан ажыратудың алғышартын жасады *христиандық діни ілімді қорғады *Жаңа Заман ғылымының қалыптасуын тежеді *мистиканың дамуына түрткі болды

#275

*!Ортағасыр философиясындағы адам мен Құдай арақатынасы

*Адам Құдайдан үстем

*Адам мен Құдай тең

*Адам мен Құдай антогонизмі

*+Адам – Құдайдың жаратылысы

*Адам Құдай