23. Эндоскопиялық, эндовидеохирургиялық әдістердің диагностикалық және емдік мүмкіндіктері.

Эндоскопиялық зерттеу тәсілдері - ерекше оптико-механикалық құралдардың арқасында көз бен қуыс мүшелерінің шырышты қабатын тексеру тәсілдеріне негізделген. Тексеру кезінде биопсия (тексерілетін ағзадан кішкене бір бөлімшесі) алуға болады.

Жиі қолданылатын эндоскопиялық зерттеу тәсілдері:

1. ФГДС (фиброгастродуоденоскопия) – фиброгастроскопарқылыөңеш,

асқазан,12 еліішектіңшырыштықабаттарызерттелінеді.

2. Колоноскопия–колоноскопарқылыжуанішекзерттелінеді.

3. Ректроманоскопия – ректоскоп арқылы сигма тәріздіжәнетікішек

зерттелінеді.

4. Цистоскопия – цистоскоп арқылықуықзерттелінеді.

5. Бронхоскопия-бронхоскопарқылы бронх ағашызерттелінеді.

Эндоскопиялықкабинеттердебарлықзерттеулердіарнайыдаярлығы бар мамандәрігержүргізеді. Қандай да болмасынаспаптызерттеуалдындаемделушініміндеттітүрдедайындауқажет. Ішектіңішіндеауа мен нәжістіңжинақталуынанбосатуқажет, себебіоларқұрсаққуысындағыағзалардызерттеугеқиындықтуғызады.

Лапароскопиялық хирургияны “аяулы”, “аз жарақатты”, “қансыз”, “ХХІ ғасыр хирургиясы” деп атайды. Бүгінде көптеген кеселдерде лапароскопиялық операциялар ең алдымен пациент үшін тиімді. Олар аз жарақатты, адамға қысқа мерзімде төсектен тұруға, қалыпты өмірге қайтып оралуға ерік береді. Олар операциядан кейінгі асқынулардың барынша аз пайызын силайды. Операция кішкене тесік, саңылау арқылы атқарылады, хирургтер құрсақ қуысының ішінде қолдарымен жұмыс істемейді, керісінше адамның үстінде манипуляция жасайды. Құрсақ қуысының ішінде тек жұқа аспаптардың ұшы ғана болады, операцияның өзі бейнені мониторға беретін бейнежүйенің бақылауымен өтеді. Хирург құрсақ қуысымен жанаспай, мониторға қарап операцияны атқарады. Кесу жоқ, демек жараның іріңдеуі, жарықтың пайда болуы, ауыру синдромы, денелік қана емес, ең азы моралдық азап әкелетін үлкен тігіс те жоқ. Лапароскопиялық операцияларда онда барлық мүмкін болар асқынулар минимумға жеткізілген және тұрақты оңды нәтиже бар оңды тұстардың жоғары пайызы орнатылған операциялар – “алтын стандарттар” ұғымы қалыптасқан.  Лапароскопиялық хирургия үшін мұндай “алтын стандарттар” бүгінгі таңда өтке тас байланудан өт қалтасын алып тастау (холецистэктомия), оның ішінде жалпы өт жолында көлемді тастардың болуындағы операция (холедохолитиаз), механикалық сарғаюдағы және т.б. операциялар. Тағы бір “алтын стандарт” – шапта орналасқан жарықтарды емдеу (лапароскопиялық герниопластика). Мұндай операциядан соң науқастардың 80%-ке жуығы келесі күні үйіне қайтады.  Жетекші хирургтердің пікірі бойынша ойық жара ауруының шамамен 20%-і хирургиялық емге мұқтаж. Алайда бұл асқазанның (қарынның) өзіндегі операция ғана емес. Басқасы ағза сақтайтын операция – лапароскопиялық ваготомия – асқазанның адасқақ нервінің тармағын кесу де жасалады. Мұнда тұз қышқылының түзілуі азаяды және ұзақ ремиссияға (асқынусыз кезеңге) жағдай жасалады. Лапароскопиялық әдістемені қолданғанда науқас кешқұрым орнынан тұрады, келесі күні жүреді, ал 3-4 тәуліктен соң үйінде болады. Лапароскопиялық әдістемелер тоқ ішектің ісігіндегі операцияларда, гинекологиялық кеселдерде табысты қолданылады. Сондай-ақ бірнеше кеселдерді бір мезгілде (бірлескен) операция жасау аса тиімді.   Ауру орнынан келесі күні тұрып жүреді.

• 2-3 күнде үйіне шығады.

• Ерте жұмысына кіріседі.

• Косметикалық жағынан тиімді.

• Операциядан кейінгі асқынулар өте аз болады.

• Экономикалық жағынан тиімді