4.Солтүстік Қазақстанда жүгеріні сүрлемеге өсірудің индустриалды технологиясы.

Сүрлем үшін ерте пісетін будандарды өсіргенде, арамшөптерден тазартылған топырақтарды себу алдында тереңдігі 7-8 см-ге бірақ рет өңдеседе болады. Біржыл-

дық астық тұқымдас және қосжарнақты арамшөптер мен молынан ластанған егіс-

терде, топырақтық гербицидтерді қолданамыз. Бұл гербицидтердің – Мерлин 90% к.э., Харнес 90% к.э., Стомп 33% к.э., Дуал Голд 96% к.э. ерекшеліктері, олар топы-

рақтарда аз қозғалады, сондықтан оларды егінді сеппей тұрып егіс алдындағы сыды-ра өңдеу кезінде, болмаса көк өскіндер шықпай тұрып малалау кезінде немесе көк-

теуге дейін шашуға болады.

Бірақ егістер тұрақты азжылдық және көпжылдық арамшөптермен өте мол лас-

танған жағдайдайларда аталған топырақтық гербицидтердің әсерлері де, жетіспеуі

мүмкін. Мұндай жағдайларда, жүгерінің 3-5(кейбіреулері 3-8) жапырақтану кезеңін-

де, гербицидтерді дақылдың өскіндері бойлап шыққаннан кейін қолданады. Олар,

Диален 40% с.қ., Базис 75% с.т.с., Банвел 48% с.қ., Хармони 75% с.т.с., Титус 25%

с.т.с., Базагран 48% с.қ. Жүгеріні өсіргенде, тек өскіндерге гербицидтерді шашқан-

да, әуелі өскін шықпай тұрып малалау, гербицидтерді бүрку және екі қатараралық

өңдеуді жүргізу керек. Аталған (Базагран, Банвел, Диален, Лонтрел, Хармони) гер-

бицидтер, тек қосжарнақты арамшөптерді ғана жояды. Сондықтан аралас және ас-

тық тұқымдас арамшөптермен ластанғанда: титус, базис, милагро-ны қолданамыз.

Арамшөптермен ластану аралас болса, бірнеше гербицидтердің қоспасын пайдалану

өте тиімді.

5.Жүгеріні себу нормасын анықтаңыз, егер келесілер белгілі болса: 1000 дәннің салмағы – 220 г., себу жылдамдығы - 98%, себу коэффициенті 80 мың, өнгіштігі1 га.

6.Жүгеріні себу нормасын анықтаңыз, егер келесілер белгілі болса:себу схемасы 70*20, м1000-280 г., себу жарамдылығы 90%.

7.Жүгерінің түртармақтарын анықтаңыз:

а)эндоспермның мүйіз тәрізді бөлігі дәннің бүкіл айналысында дамыған, жылтыр,ұнтақты бөлігі тек дәннің ортасында орналасқан, дәннің пішіні домалақ тегіс жылтыр бетті,дәні ұсақ (Кремнийлі)

б)эндоспермның мүйіз тәрізді бөлігі жоқ немесе дән ұшында шағын дамыған, ұнтақты бөлігі жақсы дамыған, барша дәнді толтырып тұрады, астық формасы домалақ тегіс бетті, дәні ірі. (Крахмалды)

8.Жүгері түртармақтарының ерекшеліктері.

Белгілері	тІс тәрізді	Кремнийлі	Крахмалды	Қантты	Жарылмалы	Қабықты
Эндоспермнің Мүйізтәрізді бөлігі	Дәннің бүйірлерінде дамыған	Дәннің айналасындағы дамыған	Жоқ,немесе Дән төбесінде Әлсіз дамыған	Күшті дамыған әдетте Бүкіл дәнді толтырған	Күшті дамыған әдетте Бүкіл дәнді толтырған	Күшті дамыған
Эндоспермнің ұнды-крахмалды бөлігі	Дәннің ортасында ғана Және төбесінде	Дәннің ортасында ғана	Күшті дамыған, Әдетте бүкіл дәнді толтырған	Жоқ	Жоқ немесе ұрық тәрізді әлсіз дамыған	жоқ
Дән және оның төбесінің пішіні	Ұзынша Тегіс бетті Шеттерінде ойықты	Домалақ тегіс және жылтыр бетті	Домалақ тегіс бетті Собықтың ортасындағы Дәндердің төбесінде Кішірек ойық бар	Домалақ немесе Ұзынша домалақ беттері тегіс төбесі домалақ-тау немесе құс тұмсығы тәрізді	Бұрыс пішінді беттері әжімденген	Домалақ тегіс бетті күңгірт ақ түсті
Дәннің ірілігі	Ірі	Негізінен ұсақ тұқымды	Ірі	НЕгізінен ірі тұқымды	Ұсақ тұқымды	ұсақ