- •Термодинамикалық жүйе және жұмыс денесі. Термодинамикалық параметрлер және күй теңдеуі.
- •1 Моль газ үшін Менделеев-Клапейрон теңдеуі
- •Тепе-теңдік күй және процесс.
- •Ішкі энергия күй функциясы ретінде.
- •Термодинамикадағы жұмыс. Жылу.
- •Термодинамиканың бірінші бастамасының теңдеуі.
- •Жылусыйымдылық түсінігі. Ағындар үшін термодинамиканың бірінші бастамасы. Ағындар жұмысының түрлері.
- •Идеал газдардың термодинамикалық процестері .
- •Идеал газ заңдары
- •Идеал газдар қоспасы
- •Идеал газдың негізгі термодинамикалық процестері, процестердің жұмысы және жылуы, идеал газ күйіндегі заттың калориялық қасиетінің өзгеруін анықтау.
- •Термодинамиканың екінші бастамасы
- •Қайтымды Карно циклі, жылулық пәк
- •Карно теоремасы. Еркін қайтымды цикл, энтропияны күй функциясы ретінде түсіну
- •Еркін қайтымды цикл
- •Қайтымды және қайтымсыз процестердегі энтропияның өзгеруі
- •Оқшауланған термодинамикалық жүйенің тепе-теңдік шарты
- •Күйдің термодинамикалық ықтималдығы
- •Вандер-Ваальс изотермасы және теңдеуі.
- •Нақты заттардың рT-, рv-диаграммасы, күй теңдеуі мен жылулық коэффициенттер және кестелер.
- •Сәулелік ағындардың қасиеті және сәуле бөлетін денелер жүйесінің геометриялық
Ішкі энергия күй функциясы ретінде.
Жүйенің ішкі энергиясының құрамына мыналар кіреді:
-кішкентай бөлшектердің ілгірілемелі, айналмалы, тербелмелі қозғалыстарының кинетикалық энергиясы;
-кішкентай бөлшектердің өзара әсерлесуінің потенциалдық энергиясы;
-атомдардың электрондардан тұратын қабығының энергиясы;
-ішкі ядролық энергия.
Ішкі
энергия деп атомдар мен молекулалардың
ілгерілемелі, айналмалы, тербелмелі
тәртіпсіз қозғалысының молекулалар
деңгейі және молекулалардың ішкі
деңгейіндегі энергия жиынтығын айтамыз,
сонымен қатар ішкі энергияға молекулалар
арасындағы әсерлесу күшінің потенциалдық
энергиясы кіреді. Ішкі энергия дененің
күй функциясы болғандықтан оны осы
күйді анықтайтын кез келген екі тәуелсіз
параметрлердің функциясы ретінде
көрсетуге болады:
.
МКТ бойынша ішкі энергияның өзгерісі
БХЖ ішкі энергияның өлшем бірлігі джоуль. Ішкі энергия жүйенің қасиеті мен күйін сипаттайды.
Термодинамикадағы жұмыс. Жылу.
Термодинамикадағы
жұмыс жұмысшы денеге әсер ететін күш
пен жүріп өткен жолдың көбейтіндісімен
анықталады. БХЖ жұмыстың өлшем бірлігі
джоуль. Жүйенің құрамындағы мөлшері 1
кг газдың істейтін жұмысы, яғни меншікті
жұмыс L тең.
.
Жұмыс әрқашан макроскопиялық денелердің
кеңістікте жылжуымен байланысқан,
сондықтан ол энергияны бір денеден
екіншісіне реттелген түрде беруімен
сипатталады және берілген энергияның
шамасы болып табылады. Жылу
— жылу алмасу процесінің энергетикалық сипаттамасы,
дененің жылу алмасу процесінде өзінен
бөлетін немесе қабылдайтын энергия көлемімен
анықталады. Жылу денелер бір-бірімен
тікелей жанасқанда немесе қашықтан
берілуі мүмкін. Бұл процесс денелердің
арасында температураның айырымы бар
болған кезде ғана іске асуы мүмкін.
Жылу мен жұмыс жүйенің қоршаған ортамен
әсерлесуі кезінде өтетін механикалық
және жылу процестерінің энергетикалық
сипаттамалары болып табылады. Жылу мен
жұмыс белгілі бір процесте жүйенің
шекарасы арқылы берілген немесе
қабылданған энергияның мөлшерін
сипаттайды.
Термодинамиканың бірінші бастамасының теңдеуі.
Термодинамиканың бірінші бастамасы — термодинамикалық жүйелер үшін энергияның сақталу заңы; бұл заң бойынша жүйеге берілетін жылу оның ішкі энергиясын өзгертуге және жүйенің сыртқы күштерге қарсы жұмысына жұмсалады. Кез еелген процестердігі системаның ішқі энергия өсімшесі, осы системаға берілген жылу мөлшерінен система атқарған жұмысты азайтқанға тең: U=Q-A
Энтальпия түсінігі. Ішкі энергияның дербес туындысы.
Термодинамикада
U мен PV қосындысы маңызды рөл атқарады,
оны H әрпімен белгілеп, энтальпия деп
атайды: H=U+PV. Теңдеуге кіретін шамалар
күй функциялары, сондықтан энтальпия
да күй функциясы болып табылады. Ішкі
энергия, жұмыс және жылу сияқты
энтальпияның өлшем бірлігі Джоуль.
Энтальпия күй функциясы болғандықтан
оны кез келген екі күй параметрінің
функциясы ретінде көрсетуге болады:
.
Кез келген процесте энтальпияның
өзгеруі дененің бастапқы және соңғы
күйлерімен анықталады. Энтальпия
процестің түріне тәуелді емес.
