102. Жүйені бұзбай, иммобилизацияланған жасуша ішінде орналасқан ақуызды өнімді ... Бөліп алуға болады.

     1. Сыртқы ақуызды тұтас ақуызға қосып

     2. активті босату жүйесін күшейтіп

     3. мембрананың бөгеттік функциясын әлсіретіп

     4. ақуызды синтездеу жылдамдығын арттырып

     5. жасушаларды ультрадыбыспен әсер етіп

103. Соматикалық будандастыру кезінде әр түрдегі және туыстастықтағы жасуша геномы ... қосылуы мүмкін.

А. тек жасанды жағдайларда

B. тек табиғи жағдайларда

C. табиғи және жасанды жағдайларда

D. химиялық залалсыздандыру жағдайында

E. тек рентгендік сәулелендіру кезінде

104. Полиэтиленгликоль (ПЭГ), протопластар суспензиясының ... .

А. қосылуына ықпал етеді

B. қосылуын тоқтатады

C. тұрақтылығын арттырады

D. микробтық инфекцияға айналдырады

E. жасуша қабырғасын қалпына келтіреді

105. Протопластирлеу үшін көбінесе суспензиялық дақылдар ... жатады.

A. логарифмдік фазада

B. лаг фазада

C. стационарлы фазада

D. баяу өсу фазасында

E. өлу фазасында

106. Ауксин- термині ... дамуындағы арнайы нақты өсу факторымен негізделеді.

A. өсімдік ұлпаларының

B. актиномициттердің

C. жануар ұлпаларының

D. эубактерияларының

E. гибридомның

107. Каллусты дақылдар жасушаларында ... жарықтың түсуін қажет етеді.

     1. екіншілік метаболиттер қалыптастыру үшін

B. фотосинтез жүру үшін

C. жасушаның бөліну просцестері үшін

D. жасушаның дифференция процестері түзілуі үшін

E. морфогенез процесінің инициациясы үшін

108. Өсімдік жасушасының қоректік ортасы, микроорганизмдер мен жануар жасушасының қоректік ортасына ... қосуы мен ерекшеленеді.

A. фитогормондар

B. азот және фосфордың қосылуы

C. көмірсулар

D. бұзау эмбриондарының сарысуын

E. витаминдер

109. Екіншілік метаболизмдердің өнімдері ... болып табылмайды.

А. микроорганизмдер-продуценттер

B. ферменттер

C. антибиотиктер

D. пигменттер

E. афлатоксиндер

110. Жасуша қабырғасының протопласы регенерациясын болдырмайтын зат:

А. бензилпенициллин

B. лизоцим

C. полиэтиленгликоль

D. кумарин

E. этанол

111. Жануарлар жасушалары дақылдануы мүмкін:

A. терең жолмен

B. беткі жолмен

C. суспензия түрінде

D. жалпы мүмкін емес

E. барлық әдіспен

112. Қоректендіру ортасында жануарлар жасушасының дақылына міндетті түрде арнайы компонент ... қосуды қажет етеді.

A. микроэлементтерді

B. жүгері экстрактын

C. фитогормондарды

D. бұзау эмбриондарының сарысуды

E. қан сарысуын

113. Каллусты және ісік жасушаларының ортақ ерекшеліктері ... сипатталады.

A. жасушаларының дифференциялануымен

B. шексіз өсуі және бөлінуімен

C. жасушаларының дедифференциялануымен

D. жасушаларының бөлінуге қабілетсіздігімен

E. екіншілік метаболиттер синтезіне қабілеттілігімен

114. Гендік инженерлік инсулиннің жануарларға қарағанда артықшылығы:

1. аллергендігінің аздығы

2. жоғары белсенділігі

3. токсикалық қасиетінің аздығы

4. жоғарғы тұрақтылығы

5. сақтау мерзімінің ұзақтығы

115. Генетикалық инженерияда қолданылатын рестриктазды өңдеу... түсіндіріледі.

1. субстратқа әр түрлі аймақтан әсер етумен

2. каталитикалық белсенділіктің айырмашылығымен

3. спецификалық түрмен

4. жоғары құнымен

5. тұрақтылықтың пайда болуымен

116. Генетикалық инженерияда лигаза ферменті ... қолданылады.

1. басқарушы – жасушадағы хромосоманы векторға қосылуын катализдеуде

2. басқарушы – жасуша қабығы векторымен біріктіруде

3. ДНҚ гені мен ДНҚ вектор тізбегінің көміртек - фосфор ковалентті байланысын катализдеуде

4. пептидогликан жасуша қабырғасында пептидтік көпірдің жабылуын катализдеуде

5. гликозидтік байланыстардың түзілуін катализдеуде

117. Биотехнологқа "Ген -Маркер"... қажет.

1. рекомбинантты жасушаларды таңдау үшін

2. рекомбинантты микроорганизмдердің белсенділігін жоғарылату үшін

3. компетентті басқарушы жасушаны түзу үшін

4. рестриктаз бен субстраттың әрекеттесу орнын модификациялау үшін

5. рекомбинантты жасушалардың өмір сүру деңгейін жоғарылату үшін

118. Рекомбинант –микроорганизмдер өндірісінде қолдануға шектеп алудың әлсізденуі ... арқасында мүмкін болады.

1. өзге гендерді жоғалтуды тәжірибеде міндетті түрде растау

2. гендік-инженерия рекомбинанттарды қоршаған ортадан бөліп алу тәсілінің жетілдіру

3. солармен жұмыс жасайтын жұмысшылардың білімін жетілдіру

4. рекомбинанттың тәжірибе түрінде әлсіз өмір сүру қабілетте құрылу

5. экономикалық жағдайдың белсендіру

119. Глазмидаға негізделген вектор фагтық ДНҚ-ға негізделген векторға қарағанда ... тиімді болып табылады.

1. басқарушы жасушасында лизистің болмауымен

2. үлкен мөлшерде

3. токсикологиялығы аздығымен

4. қосылу жиылыгы жоғарылығымен

5. жоғары тұрақтылығымен

120. Бактериофаг биологиялық табиғаты бойынша ... болып табылады. 

1. бактерия вирусы

2. жануар немесе адам вирусы

3. микробты трансформация өнімі

4. генетикалық маркер

5. биологиялық обьект

121. Химерлі ақуыздар-бұл ... болып табылады.

1. бактериалды ақуыз, адам жасушасын синтездейді

2. адам ақуызы

3. спецификалық түрлік адам ақуызы

4. ақуызыдың ақуыссыз бөлігі

5. ақуыздардан құралған төртіншілік құрылым

122. Химерлі ақуыздарды ... мақсатымен құрастырылады .

1. ақуызға дəрілік қасиет енгізу

2. жасушаішілік протеаздан клондаушы ақуызды қорғау

3. ақуыздың белсенділігінің арттыру

4. клондаушы ақуыз секрециясының жоғарылату

5. ерігіштігінің жоғарылату

123. Химерлі ақуызды дəрі ретінде ... болғандығынан қабылдау мүмкін емес.

1. клондаушы ақуыздың нативті құрылымының бұзылу

2. ерігіштің төмен

3. аллергиялық қасиеті жоғары

4. молекулалық массасының үлкен

5. токсигенділіктің жоғары

124. Метаболиттік басымдылық - бұл:

1. қоректік заттардың жасушада жетіспеушілік кезінде метаболиттік үрдістердің бұзылуы

2. өзге ақуыздағы жоғары деңгейдегі синтездеу нәтижесінде, жасушада метаболиттік үрдістердің бұзылуы

3. оттегінің жетіспеуімен жасушада метаболиттік үрдістердің бұзылуы

4. қолайсыз жағдайда жасушада метаболиттік үрдістердің бұзылуы

5. анаболитикалық үрдістерде метаболиттік үрдістің бұзылуы.

125. Рекомбинантты антибиотиктерді алуға болады:

1. антибиотиктің белгілі бір биоситез сатысындағы кодтаушы ДНҚ фрагментін жою немесе енгізу

2. жол бағыттаушы дақылдарды ортаға қосу

3. екі антибиотиктердің метаболиттік биосинтез жолында қиылысуы

4. продуценттің культивирлеу шартының өзгеруі

5. Биосинтездің белгілі сатыларының игибирленуі

126. Адамның өсу гармонын алады:

1. үй жануарларының гипофизінен

2. мәйіттер гипофизінен

3. химиялық синтезімен

4. өсу гармонының биохимиялық трансформациясымен

5. рекомбинантты микрооганизмдер көмегімен.

127. Патогенді организмдегі генді кодтаушы өнім гені ... қажет.

1. жасушаның көбеюі үшін

2. өмір сүруді ұзарту үшін

3. тінге ену үшін

4. антимикробты заттарды инактивациялау үшін

5. адамның имундық жүйесін жоғарылату үшін

128. Биотехнологиялық үдерісте инокулюм ... қызметін атқаарады.

1. суспензиялық өсінділерді субөсіру

2. метаболиттердің өсуін реттеу

3. біріншілік каллус алу

4. каллусты өсінділерді субөсіру

5. метаболиттердің синтезін реттеу

129. Биотехнологиялық үдерісте эксплант... қызметін атқаарады.

1. біріншілік каллус алу

2. метаболиттердің өсуін реттеу

3. суспензиялық өсінділерді субөсіру

4. каллусты өсінділерді субөсіру

5. метаболиттердің синтезін реттеу

130. Өсімдіктердің тіндерімен жасушаларының тотипотенттілігін орындау индукторы ... болып табылады.

1. фитогормондар

2. УК — суле

3. метоболиттер бастамасы

4. аминқышқылдары

5. витаминдер

131. Темекі табагының жасушасының өсінділерінен ... бөліп алады.

1. убихинон

2. шиконин

3. серу

4. берберин

5. аммиак

132. Темекі табагының жасушасының өсінділерінен ... бөліп алады.

1. никотин

2. шиконин

3. витамин С

4. берберин

5. аммиак

133. Убихинон, никотин ... жасушасының өсінділерінен бөліп алады.

1. тенмекі табагының

2. қызылтамырлы торғайшөбінің

3. женьшеньнен

4. қызғылт родиолладан

5. Бактериальной

134. Сіркеқышқылды бактерияларды өсіру ... температурада жүзеге асады.

1. 30-35°С

2. 10-20°С

3. 20-27°С

4. 50-55°С

5. 60°С және жоғары

135. В1 витаминінің биосинтезін атқаратын субстанциялар: ….

1. сыра дрожжы

2. пісіру дрожжы

3. ішек таяқшалары

4. сірке қышқыл бактериялар

5. вирустар

136. Ішек таяқшасы Escherichia coli өндіруші болып табылады: ….

1. В12 витаминін және пантотен қышқылын

2. В12 витаминін және аскорбин қышқылын

3. В12 витаминін және убихинон

4. В12 витаминін және D витаминін

5. убихинон және D2 витаминін

137. Биотехнологиялық өндірісте РР витамині және оның өндірушісі НАД: ….

1. пісіру дрожжы

2. Escherichia coli

3. бета-аланин және кали пантоат

4. крахмал

5. сірке қышқыл бактериялар

138. Каротинойдтердің өнеркәсіптік өндірушісі ... болып табылады: ….

1. гетероталлиялық мицеллярлысаңырауқұлақ Blakeslea

2. ішек таяқшасының гендік инженерлі штаммы

3. пісіру дрожжы сахаромицеттер

4. метаногендік бактериялар

5. сірке қышқыл бактериялар

139. Аминқышқылдары биотехнологиялық үдерісте ... болып табылады.

1. біріншілік метаболиттер

2. екіншілік метаболиттер

3. витаминдер

4. жасушадан тыс көзделген өнім

5. гормондар

140. Бифидобактериялар құрамдас емес пробиотиктер препораттарына ... жатады.

1. нормофлор

2. пробифор

3. бификол

4. бифилиз

5. аспирин

141. Лактобактериялар құрамдас емес пробиотиктер препораттарына ... жатады.

1. бифилиз

2. линекс

3. гастрофарм

4. лактобактерин сухой

5. аспирин

142. Райхштейн заты ... алынуы мүмкін.

1. соласодиннен

2. преднизолоннан

3. аланиннан

4. целлюлозадан

5. аргининнен

143. Өнеркәсіпте моноклональды антиденелерді ... алады.

1. гибрид көмегімен

2. ағзалардың антиденелерін фракциялағанда

3. лимфоциттерді фракциялағанда

4. химиялық синтезбен

5. электрофорез көмегімен

144. Шығу тегі бойынша иммуностимуляторларды ... деп бөледі.

1. экзогенді

2. химиялық

3. биосинтетикалық

4. экстрациондық

5. физикалық

145. Эндогенді иммуностимуляторлар ... синтезделеді.

1. макроағза жасушаларымен

2. микроағза жасушаларымен

3. химиялық реакция көмегімен

4. жыныс жасушаларымен

5. вирустармен

146. Elisa – қатты фазалы иммуноферментті анализ ... болып келеді.

1. гетерогенді

2. иммунометрикалық

3. конкурентті

4. жылдам

5. қиын

147. «Сендвич» анализ ... болып келеді.

1. гетерогенді

2. иммунометрикалық

3. конкурентті

4. жылдам

5. қиын

148. ИФА-ны коюдың нұсқалары:

1. конкурентті, иммунометрикалық.

2. люминисцентті.

3. радиоиммундық.

4. флюоресцертті.

5. электрлі.

149. Вакциналар ... иммунитетті қалыптастырады.

1. пассивті

2. жылдам

3. баяу

4. төмен

5. белсенді

150. ИФА әдісінің РИА әдісінен артықшылығы:

1. нәтижені визуальды бағалау мүмкіншілігі

2. анализдің арзандығы.

3. персоналдың жеңіл игеруінде.

4. радиоактивті изотоптардың жоқ болуында.

5. нәтижені жылдам алуда.

151. «Сендвич» анализді ... қолдануға болады.

1. әрі поли-, әрі моноклональды антиденелерге

2. поликлональды иммуноглобулиндерге

3. ионоклональды антиденелерге

4. аминқышқылдарына

5. ферментативті анализге

152. Дәл анықтау ... әдісінде жоғары.

1. «СЕНДВИЧ»

2. ELISA

3. EMIT

4. РИА

5. РТГА

153. Альфа-интерферонның белсенділігі ... жасушаларын өсіруге антивирустық қорғаныштық әрекеті арқылы байқалады.

1. адам эмбриондарының

2. қытай тышқандарының аналық без

3. маймыл бауырының

4. тауық эмбрионының ұлпа

5. маймыл бүйрегін

154. Рекомбинантты в- және у-интерферондары өнеркәсібінде эукариотты продуценттерді, олардың ... мүмкіншілігіне байланысты қолданады.

1. ақуызды гликолиздеу

2. слайсинг

3. процессинг

4. жасушадан тыс метаболиттерді шығару

5. ақуызды денатурациялау

155. Бактерия жасушаларынан протопласты алу үшін ... қолданады.

1. лизоцимді

2. «ұлу ферментін»

3. трипсинді

4. папаинді

5. химотрипсинді

156. Протопласт суспензиясына енгізілетін полиэтиленгликоль (ПЭГ):

1. олардың қосылуына мүмкіндік жасайды.

2. қосылуын болдырмайды.

3. суспензия тұрақтылығын жоғарылатады

4. микробтық жұқтыруды болдырмайды

5. микробтық жұқтыру ықтималдылығын төмендетеді

157. Гибридомды сақтау мақсатында: ….

1. сұйық азотта – 70 ^оС қатырады

2. қан сарысуында –12 ^оС қатырады

3. лиофильдік кептіруге ұшыратады

4. қан сарысуында –30 ^оС қатырады

5. қан сарысуында –10 ^оС қатырады

158. Индукция қатысуымен өсімдік жасушаларында ұлпаның дедифференцировклау жүреді: ….

1. пресинтетикалық фазада

2. ДНҚ синтез фазасында

3. постсинтетикалық фазада

4. митоз фазасында

5. дифференцировка фазасында

159. Өсудің спецификалық ынталандырушыларын біріктіретін, Ауксиндер – термині: ….

1. өсу тіндері

2. эубактериялар

3. актиномицеттер

4. жануарлар тіндері

5. эукариоттар

160. Стевии өсінділерінің тіндерінен ... бөліп алады.

1. рутин

2. диосгенин

3. стевиозид

4. антоцианы

5. шиконин

161. Биотехнологке «ген-маркер» қажет: ….

1. рекомбинантар таңдағанға

2. рекомбинант белсенділігін арттыруға

3. егесінің компетентік жасушаларын құруға

4. рестриктаза мен субстраттардың әрекеттесу орнының модификациясы

5. рекомбинант тұрақтылығын арттыру

162. Рекомбинантық ДНҚ технологиясында қолдануға арналған жаңа рестриктазаларды іздеу ... түсіндіріледі.

1. субстратқа әртүрлі орындағы әсерімен

2. каталитикалық белсенділіктегі ерекшеліктерімен

3. түрспецификасымен

4. жоғары бағалануымен

5. құбылмалығымен

163. Универсальды ДНҚ-лигазаны бөліп алады: ….

1. Т4 фагтен

2. E. Coli-ден

3. Т7 фагтен

4. М13 фагтен

5. вирустан

164. Протпласттарға бөтен ДНҚ-ны тікелей тасмалдау ... көмегімен мүмкін.

1. липосомаларға байлау

2. микроинъекция

3. трансформация

4. протопласттарды сәйкес қоректік орталарда өсіру

5. гибридом

165. Жасушаға генетикалық ақпарат жеткізілуініңбиологиялық тәсілі ... байланысты.

1. қолданылған векторға

2. реципиент жасушаларына

3. ген-маркеріне

4. клондау генінің қасиетіне

5. ДНҚ-ның «жабысқақ ұштарының» қалыптасуына

166. Вектор таңдау ... қасиетіне байланысты.

1. клондалатын ген

2. реципиент жасушаларының

3. ген-маркерінің

4. қолданылатын рестриктаза

5. ДНҚ-ның «жабысқақ ұштарының» қалыптасуына

167. РНҚ молекуласын өндіру және келесідегі ақуыз жиындығын синтездеу мақсатында ДНҚ молекуласда жазылған ақпаратты қолдану ... деп аталады.

1. экспрессия

2. процессинг

3. сплайсинг

4. транскрипция

168. Спецификалық ДНҚ нуклеотидтерінің тізбегін тани білетін және солжерден спиральды екі тізбекті кесетін фермент: ….

1. рестриктаза

2. ДНҚ-лигаза

3. кері транскриптаза

4. ДНҚ-полимераза

5. ДНҚ-оксидаза

169. Геномды секвендеу мақсаты ... анықтау.

1. нуклеотидтер тізбегін

2. геном өлшемін

3. А-Т құрамын

4. А-Т/ГЦ нуклеотид жұп арақатынасын

5. метаболизмді өзгерту

170. Қарсы мағыналы олигонуклеотидтер ... емдеуге келешегі зор.

1. тұқым қуалайтын моногендік ауыруларды

2. инфекциялы бактериялық ауыруларды

3. онкологиялық ауыруларды

4. зеңге қарсы ауыруларды

5. вирустық ауыруларды

171. Жасушалық инженерияда протопласттарды сақтау шарты: ….

1. гипертониялық орта және төмен температура

2. полиэтиленгликольдың ортада болуы

3. буферлік ертіндінің ортада болуы

4. гипертониялық орта және жоғары температура

5. кальци ионының ортада болуы

172. Жүзім ұлуының зимолазасы протопласттар алынуын қамтамасыз етеді: ….

1. саңырауқұлақ жасушаларынан

2. өсімдік жасушаларынан

3. жануарлар жасушаларынан

4. актиномицеттерден

5. бактериялардан

173. Біріктіру нәтижесінде ... будандары пайда болады.

1. В-лимфоцит және миелома жасушалары+

2. лимфоциттер және Сендай вирусы

3. Т-киллер және миелома жасушалары

4. антиген және В-лимфоцит

5. антиген және Т- лимфоцит

174. Жүгері ұны, теңіз балдырлары, меласса ... құрамына кіреді.

1. күрделі қоректік орталар

2. синтетикалық қоректік орталар

3. жай күрделі орталар

4. полусинтетикалық қоректік орталар

5. дөрекі қоректік орталар

175. Қажетті өнім – биомасса. Технологиялық параметрлер бойынша ... биосинтез жүйесі орынды.

1. үздіксіз

2. периодты

3. поли периодты

4. алынбалы-құйылмалы

5. циклдық

176. Механикалық көбіксөндіргіштер ... түрінде болып келеді.

1. араластырғыштар

2. диффузорлар

3. сүзгілер

4. аэраторлар

5. ресиверлер

177. Саңырауқұлақтар жасушасының дезинтеграциясын ... жүргізеді.

1. жүзім ұлуының зимолазасымен

2. лизоциммен

3. пепсинмен

4. папаинмен

5. бромелайнмен

178. Түптік тазалаудың соңғы әдісі ... болып табылады.

1. перекристаллизация

2. гель-хроматография

3. аффиндік хроматография

4. ионалмасушы хроматография

5. тұндыру

179. Электрофорез ... негізделген.

1. заттардың электр өрісінде орыналмасуының әртүрлі жылдамдығына

2. заттар молекуласын тасымалдаушының функционалды топтарымен біріктіруіне

3. заттар молекуласының электродпен байланысу қабілеттілігіне

4. жартылай өткізгіш мембрана арқылы заттардың үздіксіз электр өрісіндегі диффузиясына

5. гель фильтрцияға

180. GMP ережелеріне сай жеке бөлмелер мен жеке қондырғыларда ... өндірісі қаралынады.

1. пенициллиндер

2. аминогликозиндер

3. тетрациклиндер

4. макролидтер

5. полиендер

181. GLP реттейді: ...

1. берілгендерді математикалық өңдеу әдістері

2. валидация жүргізу

3. зертханалық зерттеу

4. ізденіс жұмыстарын жоспарлау

5. клиникаалды зерттеулер кезінде тесттерді теру

182. Сараптама қорытындысын алуға дейін дайын өнім сериялары ... сақталынады.

1. оқшауланған карантинді аймағында

2. негізгі сақтау аймағында

3. экспедициялық бөлімінде

4. сынама алу аймағында

5. тазарту аймағында

183. Биотехнологиялық өндірісте ферменттерді иммобилизациялаудың негізгі мақсаты … болып табылады.