1*Органимдегі зат алмасу және энергия*2*77*1*

#137

*!Қалыпты жағдайда ересек адамда ассимиляция және диссимиляция үрдістері

*ассимиляция процесінің диссимиляция процесінен басым болуы

*диссимиляция процесінің ассимиляция процесінен басым болуы

*алмасу процестерінің қарқындылығының жоғарылауы

*зат алмасу қарқындылығының төмендеуі

*салыстырмалы түрде тепе-тең

#138

*!Адекватты тамақтанбауда жұмсалған энергия шығынының орнын қабылдаған тамақтың қуаттылығы толтырмаған жағдайда туындайтын энергетикалық баланс

*оң

*теріс

*оңтайлы

*бейтарап

*динамикалық

#139

*!Жұмсалған энергия шығынынан тағам рационының қуаттылығы ұзақ уақыт артқанда туындайтын энергетикалық баланс

*оң

*теріс

*бейтарап

*оңтайлы

*қалыпты

#140

*!Теріс энергетикалық баланстың негізгі қолайсыз факторы организмде тудырады

*белок жеткіліксіздігі

*гипертониялық ауру

*артық дене салмағы

*атеросклероза

*семіздік

#141

*!Негізгі алмасуға жұмсалатын энергия шығыны

*тіршілікетужүйефункцияларыныңтұрақтылығыпостоянство работы функций жизнеобеспечивающих систем

*тағамның қорытылуы және сіңуі

*физикалық белсенділік

*ақыл-ой жұмысы

*енбек қызметі

#142

*!Адамның негізгі алмасуна әсер етеді

*жыныс және жасы

*тамақтану тәртібі

*жұмыс жағдайы

*тәулік уақыты

*мамандығы

#143

*!Еңбек етуде жұмсалатын энергия шығынының көлемін анықтайды

*физикалық, бұлшықет жұмысының көлемі мен сипаты

*жұмыс уақытының ұзақтығы

*жұмыс орны жағдайы

*климаттық жағдайы

*денсаулық жағдайы

#144

*!Тағам қабылдағанда энергия шығынының жоғарлауы немен байланысты

*с усилением окислительных процессов, для превращения пищевых веществ в организме

*интервалом между приемом пищи

*тұтынған тағамның көлемі

*тамақты тұтыну жиілігі

*тамақтану тәртібі

#145

*!Алиментарлы дистрофияның ауыр сырқаты қалыптасу кезінде маңызды рөл атқарады

*күрделі көмірсулардың аз сіңімділігі

*белокты-калориялық жеткіліксіздігі

*минералдық заттардың жеткіліксіздігі

*майдың тугоплавкость жиров

*гиповитаминоз

#146

*!Организмнің энергия шығынын анықтайтын әдіс

*респираторной энергометрии

*тікелей калометрия

*хронометражды

*алиментарлы

*зертханалық

#147

*!Бір уақытта және қарама-қарсы жүретін зат алмасу үрдісі

*қышқылдану және органимнен ыдыраған өнімдердің шығуы

*биосинтез және жаңа құрылымдардың пайда болуы

*қажетті заттектердің синтезі мен сіңімділігі

*заттектердің ыдырауы және энергия бөлуі

*ассимиляция және диссимиляция

#148

*!Ағзадағы зат алмасуды реттейтін негізгі жүйе

*асқорыту жүйесі

*тыныс алу жүйесі

*зәр шығару жүйесі

*қан айналым жүйесі

*орталық жүйке жүйесі

#149

*!Организмдегі теріс азоттық баланс дамиды

*алмастырылатын аминқышқылдарының артық мөлшерде болуы

*рационда белоктың жеткіліксіз болуы

*рационда көмірсулардың артық болуы

*минералдық заттардың жеткіліксіздігі

*дәрумендер жеткіліксіздігі

#150

*!Құнды белоктарға жатады

*кем дегенде бір алмастырылмайтын аминқышқылы

*кем дегенде бір алмастырылатын аминқышқылы

*барлық алмастырылмайтын аминқышқылдары

*барлық алмастырылатын аминқышқылдары

*екі алмастырылатын аминқышқылдары

#151

*!Аминқышқылының биологиялық құндылығы мен физиологиялық рөлін анықтайтын негізгі критериі

*алмастырылмайтын аминқышқылдарының синтезін қамтамасыз ету

*күрделі көмірсулардың ыдырауын қамтамасыз ету

*бойды өсіру және белок синтезін қамтамасыз ету

*фермент синтезін қамтамасыз ету

*гормон синтезін қамтамасыз ету

#152

*!Тағамның толыққұндылығын анықтайтын аминқышқылдардың «үштігі»

*треонин, триптофан, метионин

*лизин, триптофан, метионин

*метионин, валин, цистин

*лизин, валин, гистидин

*валин, глицин, цистин

#153

*!Дәндегі белок құндылығын төмендететін негізгі фактор

*алмастырылмайтын аминқышқылдарының жеткіліксіздігі

*фенилаланин синтезінің бұзылуы

*метиониннің артық болуы

*лизиннің жеткіліксіздігі

*валиннің болмауы

#154

*!Күшті липотропты әсері бар аминқышқыл

*фениаланин

*метионин

*аланин

*валин

*лизин

#155

*!Құнды белоктарға жатады

*барлық алмастырылатын аминқышқылдар

*барлық алмастырылмайтын аминқышқылдар

*кем дегенде бір алмастырылатын аминқышқылы бар

*кем дегенде бір алмастырылмайтын аминқышқылы бар

*алмастырылатын және алмастырылмайтын аминқышқылдарының сандық қатынасы

#156

*! Арибофлавиноз мына тағамдық заттектің жеткіліксіз түсуінен дамиды

*майдың

*белоктың

*көмірсудың

*витаминнің

*минералдық заттектің

#157

*!Мына аминқышқылының жеткіліксіздігінде бой өсуінің кешеуілдеуі және салмақтың төмендеуі, сонымен қатар бүйректегі және қалқанша бездегі өзгерістер байқалады

*глютамин

*лейцин

*тирозин

*аланин

*серин

#158

*!Тағам құрамында мына аминқышқылының жеткіліксіздігі сүйек түзілу бұзылыстарына, эритроциттер санының азаюына және гемоглобиннің төмендеуіне алып келеді

*тирозин

*лейцин

*лизин

*аланин

*серин

#159

*!Метилдеу, трансметилдеу процестерін қалпына келтіруде маңызды роль атқаратын аминқышқыл

*метионин

*тирозин

*аланин

*лизин

*серин

#160

*!Алмастырылатын аминқышқылына жатады

*триптофан

*метионин

*аланин

*валин

*лизин

#161

*!Алмастырылатын аминқышқылына жатады

*лизин

*валин

*метионин

*глютамин

*фенилаланин

#162

*!Белоктың ағзадағы ролі

*жаңа май санын түзеді

*ішек перистальтикасын ынталандырады

*энергияның диномагенді тасымалдаушысы болып табылады

*гемоглобиннің, бұлшықеттегі миозин мен актиннің құрамына кіреді

*А және Д витаминдерінің ерітушісі болып табылады және олардың сіңірілуіне ықпал етеді

#163

*!Белоктың биологиялық құндылығын анықтайды

*сіңімділігі

*қорытымдылығы

*тасымалдаушылығы

*аминқышқыл құрамы

*энергетикалық құндылығы

#164

*! Күшті липотропты заттек болып табылатын, бауырды май басудан сақтайтын аминқышқыл

*метионин

*глицин

*аланин

*серин

*валин

#165

*!Аталған азық-түліктің қайсысы жоғары биологиялық қасиетке ие

*нан

*қант

*алма

*картоп

*жұмыртқа

#166

*!Аталған азық-түліктің қайсысында толыққұнды белок бар

*нан

*қияр

*сүт

*ұнтақ

*баклажан

#167

*!Тамақтануда ұзақ уақыт тек қана өсімдік текті тағамдарды қолдану, яғни вегетариандық, алып келеді

*аминқышқыл дисбалансына

*су балансының бұзылуына

*йоджеткіліксіздігіне

*остеопорозға

*семіздікке

#168

*!Жоғары биологиялық белсенділікке ие, аса күшті липотропты заттек болып табылатын метионин алдын алады

*бауырды май басу

*қимыл қозғалыстың бұзылуы

*эритроциттер санының азаюы

*бауырдағы және өкпедегі өзгерістер

*сүйек кальцификациясының бұзылуы

#169

*!Тағамда лизин жеткіліксіздігі алып келеді

*бауырды май басудың алдын алу

*қан түзілу бұзылыстарына

*дене салмағының артуына

*оң азоттық балансқа

*атеросклерозға

#170

*!Триптофанның негізгі көздері болып табылатын азық-түліктер

*ет, балық, сүзбе, жұмыртқа

*көкөністер

*жидектер

*жемістер

*жүгері

#171

*!Триптофан қажет

*холин синтезі үшін

*қозғалысты ұйымдастыру үшін

*тамыр қабырғасының өткізгіштігін арттыру үшін

*бойдың өсуін тежеу және дене салмағын азайту үшін

*ағзаның өсуі және азоттық тепе-теңдікті ұстап тұру үшін

#172

*!Құнды белоктың көзі болып табылатын азық-түліктер

*сүт өнімдері

*дән өнімдері

*көкөністер

*жаңғақтар

*жемістер

#173

*!Оң азоттық баланс байқалатын кезең

*регенерация үрдісінің қарқындылығында

*құнсыз белогы бар тағамдарды тұтынуда

*тағамда белоктың мүлдем болмауында

*өсу және ағзаның дамуында

*белоктық ашығуда

#174

*!Теріс азоттық баланс пайда болады

*тағамда белоктың жеткіліксіз мөлшерде болуы немесе мүлдем болмауында

*синтетикалық үрдістің белок шығынынан басым болуы

*қандай да бір ағзада белоктың жиналуында

*регенерация үрдісінің қарқындылығында

*өсу және ағзаның дамуында

#175

*!Ересек адам үшін аскорбин қышқылының тәуліктік қажеттілігі (мг)

*1-3

*5-10

*20-30

*50-60

*70-80

#176

*!Өсімдік жапырағында кездесетін, аты сонымен байланысты витамин

*алма қышқылы

*лимон қышқылы

*фолий қышқылы

*пантотен қышқылы

*аскорбин қышқылы

#177

*!С витаминінің негізгі көзі болып табылатын азық-түліктер

*нан-бөлке өнімдері

*макарон өнімдері

*қара қарақат

*ет өнімдері

*балық

#178

*!Адам ағзасында синтезделмейтін витамин

*аскорбин қышқылы

*пантотен қышқылы

*рибофлавин

*тиамин

*биотин

#179

*!Мына витамин жеткіліксіздігі бұлшықет әлсіздігіне, жаяу жүргенде аяқтың ауыруына алып келеді

*аскорбин қышқылы

*рибофлавин

*пиридоксин

*тиамин

*ретинол

#180

*!Рибофлавиннің маңызды қызметі

*өсу процесіне қатысады

*қан ұю процесіне қатысады

*түнгі көргіштікке әсер етеді

*қышқылдыққа қарсы қасиетке ие

*жасушаның тынысалу процесіне қатысады

#181

*!Қараңғылық адаптациясын жоғарылататын, түнгі көргіштікті жақсартатын және түс ажыратуды жоғарылататын витамин

*тиамин

* Р витамині

* С витамині

*рибофлавин

*линоль қышқылы

#182

*!В1 авитаминозы мына жағдайда дамиды

*тиімді тамақтануда

*тамақтану режимін ұстанбағанда

*ұзақ уақыт ақталған күрішті тұтынғанда

*көмірсудің тамақ рационында қиын сіңірілуінде

*көпқанықпаған май қышқылдарының қарқынды түсуінде

#183

*!Май алмасуда тиаминнің қызметі

*қан ұю процесіне қатысады

*май қышқылдарының синтезіне қатысады

*карбоксил тобының ыдырауын катализдейді

*амиинқышқылдарды дезаминдеу процесіне қатысады

*аминқышқылдарды қайта аминдеу реакциясына қатысады

#184

*!В1 витаминінің жеткіліксіздігінің ерте көрінісі

*қандағы және зәрдегі пирожүзімқышқылының мөлшерінің жоғарылауы

*кровоизлияния в окружности волосяных фолликулов

*капилляр қызметі бұзылыстарының туындауы

*жүйке жүйесі мен психиканың өзгеруі

*асқазан секрециясының бұзылуы

#185

*!Витамин жеткіліксіздігінің ең айқын және ауыр түрі

*гипоавитаминоз

*авитаминоз

*квашиоркор

*бери-бери

*маразм

#186

*!Витаминдердің жіктелу негізі

*суда ерімеуі

*спиртте еруі

*суда және майда ерігіштігі

*витаминдердің басқа тағамдық заттектермен байланысы

*жасушаның құрылымдық элементінің түзілуіне қатысуы

#187

*!А коэнзимінің негізгі бөлігі болып табылатын витамин

*сүт қышқылы

*фолий қышқылы

*аскорбин қышқылы

*пантотен қышқылы

*пирожүзім қышқылы

#188

*!Мына витаминтәрізді заттектің жеткіліксіздігі ағзадағы ісік ауруларының туындауына әкеледі

*инозит

*биотин

*холин

*карнитин

* U витамині

#189

*!Қай витамин жеткіліксіздігі кезінде эритроциттер саны азайып және қандағы холестерин мөлшері көбейеді

*рибофлавин

*пиридоксин

*биотин

*тиамин

*ниацин

#190

*!Асқазан жарасын және он екі елі ішекті емдеуге қабілетті витаминтәрізді зат

*холина

*инозит

*биотин

*картинин

* U витамині

#191

*!Бірнеше глистті инвазияда қай витаминнің тапшылығы байқалады

*аскорбин қышқылы

*пантотен қышқылы

* В12витамині

*тиамин

*биотин

#192

*!Барлық тәуліктік алмасу реакциялары мен жасушаның тыныс алу реакцияларына қатысатын витамин

*тиамин

*ретинол

*ниацин

*рибофлавин

*филлохинон

#193

*!Мына витамин жеткіліксіздігі тіс тазалауда қызыл иектің қанауына алып келеді

*А

*РР

*С

*В 1

*В 6

#194

*!Қараңғылық адаптациясын жоғарылататын, түнгі көруді жақсартатын және түс ажыратуды жоғарылататын витамин

*аскорбин қышқылы

*фолий қышқылы

*рибофлавин

*кальцеферол

*тиамин

#195

*!Родопсиннің түзілуін кешіктіретін немесе тоқтататын, кешқұрым көздің көрмеуіне әкелетін қай витамин жеткіліксіздігі

*Д

*С

*В1

*А

*холин

#196

*!Көбею қызметіне қатысатын витамин

*А

*С

*В1

*Е

*холин

#197

*!Сілтілі сипаттағы минералдық элементтері бар өнім

*дән өнімдері

*жұмыртқа

*балық

*сүт

*ет

#198

*!Ағзадағы кальцийдің маңызды рөлі

*өт бөлінуін жоғарылатады

*гемоглобин синтезіне қатысады

*сүйек тінінің қалыптасуына қатысады

*ішек перистальтикасын ынталандырады

*антиспастикалық және тамыр кеңейткіш әсер көрсетеді

#199

*!Магнийдің адам ағзасындағы атқаратын қызметі

*антиспастикалық және тамыр кеңейткіш әсер көрсетеді

*жүйке-бұлшықет қозғыштығын қадағалайды

*сүйек тінінің қалыптасуына қатысады

* гемоглобин синтезіне қатысады

*қан ұю процесіне әсер етеді

#200

*!Ересектерде цинктің алиментарлы жеткіліксіздігі байқалады

*тері жабындысының зақымдалуы (псориазтәрізді акродерматит)

*темір жеткіліксіздігі кезіндегі анемия

*ақыл-ой дамуынын кешеуілдеуі

*гепатоспленомегалия

*гипогонадизма

#201

*!Рациондағы цинктің негізгі көздері болып табылады

*нан-бөлке өнімдері

*жеміс-жидектер

*теңіз өнімдері

*көкөністер

*шырындар

#202

*!Ұзақ гипокалиемия алып келуі мүмкін

*бұлшықет спазмына

*жүрек аритмиясына

*артериалдық гипертензиға

*гормональды бұзылыстарға

*дәм мен иіс сезудің бұзылуына

203

*!Қан түзілуге қатысатын микроэлемент

*марганец

*кобальт

*селен

*фтор

*йод

#204

*!Селен жеткіліксіздігінің клиникалық көріністеріне жатады

* темір жеткіліксіздігі кезіндегі анемия

*кардиомиопатия

*эндемиялық зоб

*ксерофтальмия

*акродерматит

#205

*!Гиперфторозбен байланысты ауру

*ангулярлы стоматит

*флюороз

*анемия

*кариес

*зоб

#206

*!Селеннің маңызды биологиялық ролі оның қатысуымен байланысты

*антиоксидантты қорғанысқа

*қанда оттегіні тасымалдауда

*артерия қысымын реттеуге

*апоптоз процесстерінде

*қан ұю жүйесінде

#207

*!Қышқылды сипаттағы азық-түлік

*ет

*сүт

*алма

*қырыққабат

*жапырақты аскөк, ақжелек

#208

*!Рационда натрийді ұзақ уақыт артық пайдалану нәтижесінде дамиды

*тремор

*ішек парезі

*бұлшықет спазмы

*бұлшықет әлсіздігі

*артериалдық гипертензия

#209

*!Теңіз өнімдерінде кездесетін минералдық элементтің көзі

*йод

*фтор

*хлор

*натрий

*магний

#210

*!Бананның пайдалы қасиеті

*йод көзі

*калий көзі

*аз калориялы жеміс

*жануар белогының көзі

*гастрит кезінде ұсынылады

#211

*!Гемоглобин синтезіне белсенді қатысатын биомикроэлемент

*стронций

*медь

*цинк

*фтор

*йод

#212

*!Сүйек түзілуімен, оссификация және сүйек тінінің қалыптасуымен байланысты биомикроэлемент

*йод

*мыс

*фтор

*кобальт

*стронций

#213

*!Элемент щелочного действия способствует задержке в организме связанной воды

*натрий

*кальций

*магний

*калий

*цинк