2) Колонналарды қатарлар осі және кесе көлденең осіне бөлу.
Үйдің конструкциясындағы температуралық өзгерістер (қыс, жаз) салдарынан пайда болған кернеулерді жою үшін температуралық жапсар жасайды: темірбетон үйлерде – 40 м арақашықтығында, болат қаңқасымен – 120-150м. Екі баған арасындағы температуралық жапсардың саңылауы 25-30 мм тең және қабырғаның бүкіл биіктігі бойынша іргетасқа дейін сақталады.
Қатарлардың бөлгіш осьтері мен бағандардың көлденеңдік осьтері штрих- пунктирлі сызықпен жүргізіледі және диаметрі 6мм домалақ маркамен белгіленеді. Осьтерді араб цифрларымен және жазба әріптерімен маркалайды (таңбалайды). Цифрлармен үйдің ұзындығы бойынша бағандар осі таңбаланады, ал әріптермен – ені бойынша. Осьтерді таңбалау жүйесі солдан оңға қарай және төменнен жоғары қарай жүргізіледі. Бір қабатты өндірістік үйлердің темірбетон бағандары (колонналары) консольмен және оларсыз бола береді. Жоспардағы орналасуы бойынша оларды ортаңғы және шеткі деп бөледі.
Көлденең қимасына байланысты бағандар тікбұрышты, таңбалы, пішінді және екібұтақты болады. Көлденең қима көлемі әрекеттегі жүктемеге байланысты. Мынадай бәрыңғайланған бағандар қимасының көлемдері қолданылады:
Тікбұрыштылар үшін – 400х400, 400х600, 400х800, 500х500, 500х600, 500х800мм;
Таңбалылар үшін – 400х600, 400х800 мм;
Екібұтақтылар – 400х1000, 500х1000, 500х1300, 500х1400, 500х1500, 600х1400, 600х1900, 600х2400 мм;
Бағандар құрылыс алаңында жиналатын бірнеше бөліктен тұруы мүмкін.
Консольдері бар бағандарға кранның үстінен және астынан жүретін бұтақтар енгізіледі.
Бағандар ұзындығын цехтың биіктігі мен іргетастағы бітеу тереңдігін қоса санап қабылдайды, олар көпір крансыз тікбұрышты және қостаңбалы қимасы бар бағандар үшін 850 мм, екібұтақты бағандар үшін 900-1200 мм.
3. Өндірістік цехтардың едендері
Еден түрін және оның конструктивті шешімін табу барысында, ең алдымен еденге түсетін өндірістік әсерлердің түрі мен деннің қызмет көрсетуге сенімділігі және ұзақ уақытқа шыдамдылығын қамтамасыз ету талаптарын ескеру керек. Осыған байланысты өндірістік үйлер едендерді келесі талаптарды қанағаттандыру керек: жоғары механикалық берік болуы; бетінің тегіс және жазық болуы, тайғақ емес; аз сүйкелетін және үстінен көлік құралдары мен адамдар жүргенде шаңданбайтын болуы; заттар еденге құлаған кезде, зақым келтіруден сақтайтын, жақсы иілімдігі болуы; шусыз болуы; жылу сақтау коэффициентінің аз болуы; су өткізбеушілік, ылғалға қарсылық, жануға қарсы шыдамдылығы мен химиялы агрессивті заттарға қарсы шыдамдылығының болуы; тез және аз еңбек сыйымдылықты жөндеулерді өткізу мүмкіншілігін қамтамасыз ету, құрылуының өндірістік болуы, тез тазартылатын және әдемі сырт келбетін ұзақ сақтауы.
Тұтас едендерге, саз балшықтан соғылған, малтатасты және қиыршықтасты, бетонды және цементті-құмды, мозайкалы және металды-цементті, асфальтбетонды, ксииолит және т.б. жатады.
Саз балшық едендерді, кейбір ыстық цехтарға жасайды. Еден жабыны, саз балшық, құм және су қоспаларынан тұрады және төсеніш қабаттың қызметін атқарады. 2 Мпа аз болмаған жағдайда жабын материалының қажетті беріктілігін құрайды.
Металтасты және қиыршықтасты едендерді көлік жүретін жерлерге жасайды.Оларды, ірілігі 25-75 мм болатын малтатас пен қиыршықтардың құммен қосылған қоспасынан , қалыңдығы 100-200мм болатын қабаттармен төсеп жасайды.
Бетон мен цемент-құмды едендер, ылғалдылығы жоғары бөлмелерге және де, еденге минералды майлар, қышқылдар мен сілтілер төгілетін жерлерде жасалады. Оларды, бетонды дайындаманың үстінен 20-50мм қалыңдықпен жасайды.
Мозаикалы едендер –мрамор, гранит, базальт және құмды толтырғышты цемент құмды қоспалардан тұрады. Жабын қлыңдығы 20-25 мм.
Металлцементті жабындар- болат жаңқасы , цемент және су қоспаларынан 10-15 мм қалыңдықпен жасалады.
Асфальтбетон едендерді қоймаларда, өтпелер мен кіреберістерде, 25-50 мм қалыңдықпен жасайды.
Ксиолит едендер, ұзақ уақыт бойы адамдар болатын, арнаулы талаптарға жауап беретін бөлмелерге төселеді. 15-20мм қалыңдықпен жасалады.
Төсемасты едендер, температурасы жоғары, химиялық заттардың әсері болатын бөлмелерге жасалады.