*Тамақтан улану және олардың алдын алу*2*73*4*

#445

*!Ауылшаруашылық нысандарында пестицидтерді қолдануды бақылауда бірінші кезекте тағамтану саласының маманының міндеті

*пестицидтің әсеріне ұшырайтын азық-түлік партиясын санитариялық-эпидемиологиялық сараптамасын жүргізу

*базалық қоймада бар пестицидтердің тізімімен танысу

*жергілікті жерде препараттарды қолдануды бақылау

*шаруашылықтың санитарлық паспортын жасау

*қолданылған пестицидтердің тізімімен танысу

#446

*!Адам организмінің созылмалы улануына алып келетін пестицидтердің қасиеті

*аз улылығы

*айқын кумулятивтілігі

*сыртқы ортада тез ыдырауы

*организмде тез белсенділігін жоғалтуы

*лактация кезінде организмнен сүт арқылы шығады

#447

*!Азық-түлікпен адам организміне түскенде жедел улануды шақыратын пестицидтер

*орташа уытты

*күшті әсер ететін

*организмде ұзақ сақталатын

*сыртқы ортада тұрақтылығы жоғары

*тұрақты майлы эмульсия түзуге қабілетті

#448

*!Тағам құрамындағы пестицидтердің микромөлшерін анықтауда қолданылатын аса сезімтал әдіс

*биологиялық

*биохимиялық

*полярографиялық

*хромотографиялық

*спектрофотометриялық

#449

*!Арамшөпті токсикоздардың алдын алу

*қоймада дәндерді сақтау ережелерін қадағалау

*халық арасында санитариялық-ағарту жұмыстары

*азық-түліктік дәндерді арам шөптер тұқымынан тиімді тазарту

*ауыл шаруашылығында тыңайтқыш пен пестицидтерді қолдануды бақылау

*ауыл шаруашылық жұмысшыларының жеке бас және өндірістік гигиенасын сақтау

#450

*!Улы саңырауқұлақтарды қолданумен шақырылатын тамақтан улануға аса тән көріністер

*жаппай бұрқ етпе

*айқын маусымдылық

*үрдістің жұққыштығы

*диспепсиялық бұзылыстар

*аурудың бірең-сараң кездесуі

#451

*!Микробсыз тамақтан улануға тән

*дене температурасының жоғарылауы

*қысқа инкубациялық кезең

*ұзақ инкубациялық кезең

*аурудың жаппайлығы

*ағымы тек жедел

#452

*!Белгілі жағдайларда улы қасиетке ие болған өсімдік текті өнімдермен шақырылатын тамақтан улану

*шартты жеуге жарамды саңырауқұлақтар

*шикі үрмебұршақ

*бұршақ

*жүгері

*соя

#453

*!Белгілі бір жағдайда улы қасиетке ие болған өсімдік текті өнімдерді тұтынған кезде тамақтан улану туындауы мүмкін

*өніп кеткен картоп

*теңбіл убалдырған

*сасық меңдуана

*меңдуана

*софора

#454

*!Табиғатынан улы өсімдік текті өніммен шақырылатын тамақтан улану

*шабдалы жемісінің ащы дәні

*өніп кеткен жасыл картоп

*шикі үрмебұршақ

*боз арамқұлақ

*бук жаңғағы

#455

*!Табиғатынан улы өсімдік текті өнімдерді тұтынған кезде тамақтан улану туындауы мүмкін

*бук жаңғағы

*шикі үрмебұршақ

*өніп кеткен жасыл картоп

*шабдалы жемісінің ащы дәндері

*шартты-жарамды саңырауқұлақтар-қатпаршақ

#456

*!Су фазасында қант концентрациясының мөлшері жоғары болғанда кремді кондитерлік өнімде стафилакокктардың көбеюі тоқтайды

*60%

*50%

*40%

*30%

*20%

#457

*!Типті ішек инфекциясының тағамдық токсикоинфекциядан айырмашылығы

*эпидемиялық қауіпті өнімді тұтынудан алып тастағаннан кейін бұрқ етпенің тез тоқталуы

*патогендігі жоғары, бірақ микробтардың аз санымен тұқымданған өнімді тұтынуы

*өте қысқа инкубациялық кезеңде бұрқ етпенің кенеттен дамуы

*тағам өнімдерінің қоздырғыштармен жаппай тұқымдануы

*аурудың жаппай сипаты

#458

*!Жылы мезгілде аса қауіпті және бактериялар үшін қолайлы орта болып табылатын тағам

*қуырылған балық

*сілікпе

*кисель

*борщ

*палау

#459

*!Токсикоинфекцияның типті ішек инфекциясынан маңызды айырмашылығы

*тез айығу

*қысқа инкубациялық кезең

*тағам қабылдаумен байланысы

*микробтардың санының аз болуы

*тағамның қоздырғыштармен жаппай тұқымдануы

#460

*!Сілікпенің салмонелламен тұқымдану қауіптілігі туындайтын кезең

*дайын сілікпені тарату алдында кесіп беру

*еттің сорпалық өнімдерін ұзақ қайнату

*жылы бөлмеде баяу суыту

*таза ыдысқа құю

*суықта сақтау

#461

*!Стафилакоккты токсикозға тән клиникалық симптом

*птоз

*афония

*жұмсақ таңдайдың парезі

*лоқсу, көп реттік үздіксіз құсу

*тыныс жолдарының бұзылыстары

#462

*!Ботулотоксинмен тамақтан улануға тән арнайы симптом

* температураның жоғарылауы

*диплопия

*лоқсу

*іш өту

*құсу

#463

*!Ботулотоксинмен тамақтан уланудың ерте клиникалық белгісі

*дене температурасының жоғарылауы

*көру қабілетінің бұзылуы

*бүйрек жетіспеушілігі

*гипертония

*іш өту

#464

*!Ботулизм дамуына көбіне себепші өнімдер

*герметикалық тығындалған банкідегі тұздалған және маринадталған саңырауқұлақтар

*сублимациялық кептіруге ұшыраған өнімдер

*қайнатылған кремі бар кондитерлік өнімдер

*өнеркәсіптік дайындалған прессервтер

*суррогат азық-түлік

#465

*!Алиментарлық-токсикалық алейкияның негізгі клиникалық көрінісі

*баспа, жұмсақ таңдай мен жұтқыншақтың артқы қабырғасының қабыну аурулары

*В₁₂ витамині мен фолий қышқылының сіңірілуінің бұзылуы

*бауыр, өт жолдары мен өт қабының зақымдалуы

*көру қабілетінің бұзылуы

*көп реттік иісті іш өту

#466

*!3%-ға дейінгі қызғылт түске боялған дәндер, соның ішінде фузариозды дәндер рұқсат етіледі

*жем ретінде және техникалық мақсатта қолдану

*уыттылыққа тексеру

*мал жеміне жіберу

*шектеусіз тарату

*жою

#467

*!Табиғатынан улы жануар текті өнімді тұтыну кезінде тамақтан улану туындауы мүмкін

*улы өсімдіктерден жиналған бал

*нәлім уылдырығы мен сүтені

*малдың ұйқы безі

*скумбрия бауыры

*мидия

#468

*!Табиғатынан улы жануар текті өніммен шақырылатын тамақтан улану

* нәлімнің сүтені мен уылдырығы

*ішкі секреция безі

*скумбрия бауыры

*мидия

*бал

#469

*!Ұрық шашу кезінде уылдырығы мен сүтені улы болатын балық

*қаяз

*шармай

*иглобрюх

*скумбрия

*севандық хромуль

#470

*!Белгілі бір жағдайда улылық қасиетке ие болып тамақтан улануды шақыра алатын өсімдік текті өнім

*өнген картоп

*меңдуана (белена)

*теңбіл убалдырған

*сасық меңдуана (дурман)

*қозықарын саңырауқұлағы

#471

*!Тағам құрамындағы нитриттер мен нитраттардың жоғары мөлшерінен туындауы мүмкін

*алиментарлық пароксизмальды-токсикалық миоглобинурия

*созылмалы алиментарлық метгемоглобинемия

*алиментарлық-токсикалық алейкия

*есіртпе үйбидайықпен улану

*теміртапшылықты қаназдық

*уытты нефропатия

#472

*!Мыс пен мырыштың тұздарымен улануға тән

*ауызда метал дәмінің сезілуі

*температураның жоғарылауы

*әлсіздіктің болуы

*жиектің түзілуі

*бастың ауыруы

#473

*!Қорғасынмен уланудың клиникалық көрінісі

*созылмалы алиментарлы метгемоглобинемия

*қызыл иекте көгілдір-күлгін жиектің түзілуі

*алақанның сүйелді кератозы

*ангулярлық стоматит

*глаукома белгілері

#474

*!Улы саңырауқұлақтармен улануға аса тән клиникалық көрініс

*птоз

*афония

*көп сілекей бөлінуі

*диспепсиялық бұзылыс

*дене қызуының көтерілуі

#475

*!Гелиотропты токсикозға тән клиникалық көрініс

*зәр шығару жолдарының дисфункциясы

*менингоэнцефалиттің симптомы

*токсикалық гепатиттің белгісі

*ішімдікпен мас болу белгісі

*диспепсиялық бұзылыс

#476

*!Қорғасынды токсикозда бірінші кезекте зақымдалады

*көру мүшелері

*қан түзу мүшелері

*асқазан-ішек жолдары

*гепатобиллиарлы жүйе

*жүрек-қан тамыр жүйесі

#477

*!Адам организміне пестицид көп мөлшерде түседі

*сумен

*топырақпен

*тері қабатымен

*азық-түлік арқылы

*атмосфералық ауамен

#478

*!Пестицидтерді топыраққа енгізудің аса қауіпсіз тәсілі

*ұнтақ

*ерітінді

*аэрозоль

*гранулла

*суспензия

#479

*!Температураның әсерінен аса жылдам ыдырайтын пестицидтер тобы

*карбаматтар

*мышьяк құрамдас

*хлорорганикалық

*сынап органикалық

*фосфорорганикалық

#480

*!Гигиеналық тұрғыдан ауыл шаруашылығында пестицидтерді қолданудың аса қолайлы формасы

*паста түрі

*эмульсиялар

*сулы ертіндісі

*майлы ертіндісі

*комбинацияланған түрі

#481

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің рұқсат етілген мөлшерінен жоғары картопты тарату жолы

*сауда жүйесі арқылы тарату

*крахмал алуға өңдеу

*шектеусіз тарату

*мал жеміне беру

*жою

#482

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің рұқсат етілген мөлшерінен аздап асқан ет партиясы қолданылуы мүмкін

*жоғары температура әсерінен залалалсыздандыру

*консервіге қайта сұрыптау үшін қолдану

*техникалық утилизацияға жіберу

*мал жеміне жіберу

*шектеусіз тарату

#483

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің рұқсат етілген мөлшерінен аздап жоғары еттің кішкентай партиясын жарату

*мал жеміне жіберу

*шұжық өнімдерін дайындауда

*техникалық утилизацияға жіберу

*алдын-ала жуылған соң қайта өңделеді

*төменгі температура әсерінен залалалсыздандыру

#484

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің жоғары мөлшері бар балықты қолдануға болады

*балық, көкөніс консервілерін іріктеу үшін

*техникалық утилизацияға жіберу

*техникалық қажеттілікке үшін

*сауда жүйесі арқылы тарату

*мал жеміне жіберу

#485

*!Құрамында хлорорганикалық пестициді бар жұмыртқаны пайдалану жолы

*мал жеміне жіберу

*техникалық мақсатта

*сауда жүйесі арқылы тарату

*кондитерлік өндірісте қолдану

*техникалық утилизацияға жіберу

#486

*!Хлорорганикалық пестицидтің шектік рұқсат етілген деңгейінен асып кеткен сүттің қолданылуы мүмкін

*майсыздандырылған сүзбе дайындау үшін

*техникалық утилизацияға жіберу

*мал жеміне жіберу

*шектеусіз тарату

*қатыру

#487

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің қалдық мөлшері шектік мөлшерден 2 есе жоғары екендігі анықталған сүтті пайдалану жолы

*іріктеуге жіберу

*шектеусіз қолдану

*мал жеміне жіберу

*толығымен жойылады

*құрғақ майсыз сүт алуға қолдану

#488

*!Хлорорганикалық пестицидтің қалдық мөлшері бар жеміс-жидектерді пайдаланған жөн

*техникалық мақсатта

*сауда торабы арқылы тарату

*3 аптадан кейін тамақтануға шектеусіз тұтыну

*қабығымен бірге повидло, джем, тосап дайындау

*алдын-ала жуылған соң және тазалаудан кейін шырын жасау

#489

*!Құрамында хлорорганикалық пестицидтің қалдық мөлшері шектік мөлшерден 3-4 есе жоғары екендігі анықталған жемістерді пайдалану жолы

*алдын-ала қабығынан тазартылған соң повидло, джем дайындау

*техникалық утилизацияға жіберу

*мармелад дайындауда қолдану

*мал жеміне жіберу

*шектеусіз қолдану

#490

*!Хлорорганикалық пестицидпен көп мөлшерде ластанған астықты пайдаланылуы мүмкін

*шектеусіз қолдану

*мал жеміне жіберу

*нан-бөлке өнімдерін дайындау

*техникалық мақсатта қолдану

*ұнның жоғары сұрыптарын өңдеу

#491

*!Нитраттың жоғары мөлшері байқалады

*шие, қарақат, қарлыған (крыжовник)

*шалғам, саумалдық

*мандарин, киви

*алша, шабдалы

*алма, алмұрт

#492

*!Адам ағзасына нитраттың тағаммен түсуінің негізгі көзі

*ет және ет өнімдері

*сүт және сүт өнімдері

*көкөністер, жемістер

*дәнді дақылдар мен нан өнімдері

*жұмыртқа және жұмыртқа өнімдері

#493

*!Нитраттың көп мөлшерде түсуінен түзілетін аса қауіпті қосылыстар

*кальций нитраты

*нитрозаминдер

*натрий нитраты

*бензпирен

*нитриттер

#494

*!Құрамында нитраттың шектік мөлшерден 2 есе жоғары екендігі анықталған көкөністерді келесі өңдеуден кейін таратылуы мүмкін

*маринадтау немесе ашыту

*он күндік сақтау

*желдету

*кептіру

*қуыру

#495

*!Нитратты-нитритті қосылыстармен уланудың жиі себепкер өнімдері

*шұжық өнімдері, ысталған өнімдер

*тағам кәсіпорынының қызметкері

*балық өнімдері

*ауру малдар

*сүт өнімдері

#496

*!Хлорорганикалық пестицидпен ластанған жапырақты көкөніс, көк пияз, аскөк партиясы бойынша қорытынды

*мал жеміне жіберу

*сауда торабы арқылы тарату

*техникалық мақсатта қолдану

*тағамдық мақсатта қолдануға болмайды

*алдын ала тазалағаннан кейін шектеусіз пайдалану

#497

*!Хлорорганикалық пестицидпен дәріленген тұқымнан өсірілген бұршақ тұқымдастарды тарату жолы

*максималды рұқсат етілген деңгейін алдын ала анықтағаннан кейін

*ветеринарлық қадағалаудың бақылауымен мал жеміне жіберу

*тамақтануда шектеусіз пайдалануға болады

*техникалық қайта өңдеуге қолдану керек

*қайта сұрыптауға жіберу

#498

*!Рұқсат етілген деңгейден жоғары фосфорорганикалық пестициді бар сүт партиясының қорытындысы

*майсыздандырылған сүт өнімдерін алу үшін

*қайнатқаннан кейін қолдану

*мал жеміне жіберу

*шектеусіз тарату

*жоюға жіберу

#499

*!Глутамин қышқылы жататын тағамдық үстеме тобы

*бояғыштар

*консерванттар

*тұрақтандырғыштар

*дәмін «жақсартушылар»

*өнімнің консистенциясын жақсартқыштар

#500

*!Алкогольсіз сусындарды дайындауда тағамдық лимон, шарап қышқылдарын қолдану мақсаты

*иіс беру үшін

*дәмін жақсарту үшін

*түсін тұрақтандыру үшін

*консистенциясын жақсарту үшін

*сусындарды қышқылдандыру үшін

#501

*!Тағам өнімдері өндірісінде технологияны жақсартатын тағамдық үстемелерге жатады

*миоглобин фиксаторлары

*тотығуға қарсы заттектер

*ароматизаторлар

*дәмділік заттар

*бояғыштар

#502

*!Тағамдық үстеме ретінде ферментті препараттарды қолдану мақсаты

*технологиялық үрдісті жылдамдату үшін

* миоглобин фиксаторы ретінде

*дәмін жақсарту үшін

*консервант ретінде

*бояғыш ретінде

#503

*!Азық-түліктің сақтау мерзімін ұзартып, тұрақтылығын арттыратын тағамдық үстемелер

*бояғыштар

*ароматизаторлар

* микробқа қарсы заттар

*борпылдатқыш (разрыхлитель)

*технологиялық үрдісті жылдамдатқыштар

#504

*!Нан пісіру өнеркәсібінде ұнды ағарту үшін қолданады

*гипосульфохлоридті

*натрий глутаматын

*лимон қышқылын

*калий броматын

*хлорлы натрийді

#505

*!Тағамдық үстемелерге қойылатын гигиналық талап

*биологиялық құндылығын жоғарылату қасиетінің болуы

*тағамдық құндылықты жоғарылатуы керек

*адам организмінде кумуляциялануы

*қуаттылығын төмендетеді

*зиянсыздығы

#506

*!Азық-түліктің органолептикалық қасиеттерін жақсартатын тағамдық үстемелер

*бояғыштар

*жылдамдатқыштар

*тұрақтандырғыштар

*тотығуға қарсы заттектер

*микробқа қарсы заттектер

#507

*!Сақтау кезінде азық-түліктің тұрақтылығын арттыратын тағамдық үстемелер

*желетүзушілер

*ароматизаторлар

*микробқа қарсы заттар

*борпылдатқыш (разрыхлитель)

*технологиялық процесті жеделдеткіштер

#508

*!Тағамның консистенциясын жақсартатын тағамдық үстемелер

*технологиялық үрдісті жылдамдатқыштар

*микробқа қарсы заттар

*жұмсартқыштар

*ароматизаторлар

*консерванттар

#509

*!Кейбір кондитерлік өндірісте қолданылатын көбік түзуші заттек

*уротропин

*тағамдық агар

*калий нитраты

*аммоний карбонаты

*сабын тамыр экстракты

#510

*!Азық-түлікке енгізілетін антисептикалық химиялық консерванттар қамтамасыз етеді

*өнімнің бактерия мен саңырауқұлақтарымен бүлінудің алдын алу

*нан пісіру кәсіпорындарында ұнды ағарту

*органолептикалық қасиетін жоғарылату

*технологиялық үрдісті жылдамдату

*желетүзуші қасиет беру

#511

*!Консервант ретінде қолдануға мүмкіндік беретін нистатиннің қасиеті

*азық-түлікте аскорбин қышқылының сақталуына ықпал етеді

*ашытқы саңырауқұлақтардың дамуын тежейді

*тағамдық бояғыш ретінде қолданады

*қоюландырғыш ретінде қолданады

*тотығуға қарсы әсер көрсетеді

#512

*!Тотығу үрдісін баяулатуға арналған тағамдық үстеме

*аскорбин қышқылы

*құмырсқа қышқылы

*аммоний ацетаты

*натрий бензоаты

*низин

#513

*!Азық-түліктің дәмі мен иісін жақсартатын тағамдық үстеме тобы

*бояғыштар

*ағартқыштар

*тұрақтандырғыштар

*тотығуға қарсы заттар

*тәтті дәм беретіндер

#514

*!Нан пісіру өнеркәсібінде ұнды ағартуға қолданылатын тағамдық үстеме

* бромқышқылды калий

*көмірқышқыл аммоний

*ванилин

*пектин

*агар

#515

*!Азық-түліктің органолептикалық қасиеттерін жақсартатын тағамдық үстемелер

*консерванттар

*дәмділік заттектер

*тотығуға қарсы заттектер

*микробқа қарсы заттектер

*технологиялық үрдісті жылдамдатқыштар

#516

*!Азық-түлік өндірісінде технологиялық үрдістерге қажет тағамдық үстемелер

*қамыр қопсытқыштар

*тотығуға қарсы заттектер

*иісін жақсартушы заттар

*дәмділік заттектер

*ароматизаторлар

#517

*!Мармелад, пастила өндіруде міндетті компоненті болып табылатын тағамдық үстемелер

*желе түзушілер

*жылдамдатқыштар

*қамыр қопсытқыштар

*тотығуға қарсы заттектер

* микробқа қарсы заттектер