Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Әдеби Стилистика Ж-14-1-3 .docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
62.77 Кб
Скачать

Пәннің құрылымы мен мазмұны

апта

Тақырып атауы

Сағат саны

Максимальды балл

1- модуль Стилистика және әдеби тіл

1 дәріс. Стилистика және әдеби редакциялау курсының міндеті мен мақсаты

1.Стилистика және редакциялау пәнінің нысаны

2.Пәннің мақсаты мен міндеті

3.Стилистика зерттеу нысаны, тіл білімінің басқа салаларымен байланысы

4.Стилистика, Стиль туралы жалпы түсінік

5.Лексикология және стилистика

6.Семасиология және стилистика

7.Грамматика және стилистика

8.Фонетика және стилистика

1

100

1-практикалық сабақ. Стилистика және редакциялау пәні, анықтамасы, зерттейтін мәселелері

1.Шектес ғылымдармен байланысы

2.Оқытудың мақсаты мен міндеттері,

3.Стилистиканың негізгі бағыттары мен түрлері.

4.Стильдің анықтамасы, түрлілігі, стиль анықтамасы туралы ғылыми кезқарастар.

1

100

1 БАОӨЖ Қазақ тілінің стилистикасы пәнінің мақсаты мен мазмұны. Зерттеу нысаны мен қарастыратын мәселелері

1

100

2

2 дәріс. Тілдің өмір сүру формалары: түрлері, қызметі, арақатынасы

1.Тілдің өмір сүру формалары туралы түсінік

2.Тілдің өмір сүру формаларының түрлері

3.Әдеби тіл, онвң нормалары

4.Ауызекі сөйлеу тілі

5.Диалекті (Тілдің жергілікті ерекшеліктері)

1

100

2-практикалық сабақ. Тілдің өмір сүру формалары: түрлері, қызметі, арақатынасы

1.Әдеби тіл

2.Ауызекі сөйлеу тілі

3.Диалектілер (жергілікті ерекшеліктер)

4.Жалпыхалықтық тілдің өзге формалары (койне, пиджин, креоль, жаргон т.б.)

1

100

2 БАОӨЖ Стилистиканың ғылым ретінде қалыптасуы және зерттелу тарихы. Стилистиканың өзге ғылымдармен: нормативті қазақ тілі, қазақ әдеби тілінің тарихы, көркем мәтінді лингвистикалық талдау, әдеби стилистикамен байланысы.

1

100

3

3 дәріс. Әдеби тілдің стильдері

1.Қазіргі қазақ тілінің функционалды стильдер жүйесі

2.Көркем әдебиет стилі

3.Ғылыми стиль

4.Публицистикалық стиль

5.Ресми іс қағаздар стилі

1

100

3-практикалық сабақ. Әдеби тіл: анықтамасы, нормалары

1.Әдеби тіл туралы түсінік, анықтамасы

2.Қазақ әдеби тілінің дамуы мен қалыптасуы

3.Әдеби тілдің нормалары:

1.Фонетикалық нормалар

2.Лексикалық нормалар

3.Грамматикалық нормалар

4.Тілдегі өзге де нормалар

1

100

3 БАОӨЖ Тілдің стилистикалық құрылымы. Стилистиканың негізгі ұғым, категориялары: а) стиль; ә) стилистикалық бояу және стилистикалық мағына және эмоционалды-экспрессивті мағына; б) стилистикалық белгі; в) стилистикалық құрал.

1

100

2-модуль. Сөз саптау және стилдер жүйесі

4

4 дәріс. Сөйленген не жазылған сөз өңді, ұнамды болуға қоятын жалпы шарттар

1.Сөз дұрыстығы

2.Тіл тазалығы

3.Тіл анықтығы

4.Тіл дәлдігі

5.Тіл көрнектілігі

1

100

4-практикалық сабақ. Қазіргі қазақ тілінің функционалды стильдер жүйесі

1.Функционалдық стильдердің пайда болуының алғышарттары

2.Қазіргі стилистика ғылымындағы функционалдық стильдар концепциясы

3.«Стиль», «подстиль», «жанр» ұғымдарының қарым-қатынасы

4.Стильдердің топтастырылуы, өзара байланысы

1

100

4 БАОӨЖ Фонетикалық және лексикалық стилистика. Дыбыстардың стильдік қызметі. Сөздердің лексикалық және стилистикалық мағынасы. Коннататтық мағына. Тілдегі синонимия және омонимия. Паронимия.

1

100

5

5 дәріс. Лексикалық стилистика

1.Лексиканың стилистикалық қабаттары

2.Бейтарап (стильаралық) лексика

3.Сөйлеу тілінің лексикасы

4.Кітаби лексика

5.Диалектизмдер

6.Көнерген сөздер мен неологизмдерің қолданылуы

7.Тілдің актив және пассив қабатындағы сөздер

8.Сөздің экспрессивтік және эмоциональдық бояуы

9.Сөздің көп мағыналылығының стилистикалық қолданылысы

10.Синоним

11.Омоним

12.Антоним

1

100

5-практикалық сабақ. Ресми стильдің лексикасы мен фразеологиясы

1.Ресми стильдің морфологиясы мен синтаксисі.

2.Ресми стиль элементтерінін ресми қарым-қатынас аясынан тыс жерлерде қолданылуы.

3.Ресми стиль мәдениеті. Құжат мәтіндерінің мәтіндік нормалары

1

100

5 БАОӨЖ Стилистикалық парадигматика және синтагматика. Қосымшалардың стилистикалық қызметі. Сөз таптарының стилистикасы

1

100

6

6 дәріс. Фразеологиялық стилистика

1.Фразеология, қарастыратын мәселелері, ерекшеліктері

2.Фразеологизмдердің стилистикалық қолданылысы

1

100

6-практикалық сабақ..Ғылыми стиль

1.Ғылыми стильдің шағын түрлері: таза ғылыми шағын стиль; ғылыми-оқулық шағын стилі; көпшілікке арналған шағын ғылыми стиль.

2.Ғылыми стильдің лингвистикалық және экстралингвистиіқалық белгілері.

3.Ғылыми стиль мәдениеті. Ғылыми стильдегі стилистикалық арнаулы категориялар мен ұғымдарды білдірудің құралдары.

4.Ғылыми стильдің стильдік және жанрлық ерекшеліктері.

5.Терминологиядағы норма жөне оған қойылатын негізгі талаптар (мазмұнға сәйкестігі; дәлдік; бір мағыналылық; синонимі болмайтындығығы; қысқалық, т.б.).

6.Норманың кәсіби варианты.

7.Терминдердің қалыптасуы, стандарттағы және сөйкестендірілуі.

8.Академиялық сөйлеу кезіндегі және лекция оқу үстіндегі шешендік өнер.

9.Ғылыми стильдегі ойлау стилі, ғылыми стильдегі стилистикалық категориялар, стилистикалық ұғымдардың берілу сипаты.

1

100

6 БАОӨЖ Синтаксистік стилистика. Синтаксистік синонимдер. Сөз тіркесі, сөйлемдердің стилистикалық қызметі.

1

100

7

7 дәріс. Грамматикалық (морфологиялық) стилистика

1.Морфологиялық стилистика туралы түсінік

2.Морфологиялық тұлғалардың жеке стиль түрлеріне қатысы

3.Сөз таптарының стильдік қолданысы

3.1.Зат есімнің стильдік мүмкіншіліктері

3.2.Сын есімнің стильдік қолданысы

3.3.Есімдік сөздердің стилі

3.4.Етістіктің стильдік қолданыстары

1

100

7-практикалық сабақ. Публицистикалық стиль

1.Публицистикалық стильдің шағын түрлері: саяси-насихаттық шағын публицистикалық стиль; таза публицистикалық шағын стиль; газет шағын публицистикалық стилі.

2.Газет тілінің өз ішінде жіктелетіндігі (бас мақала, репортаж, сұхбат, ақпарат, т.б.). Публистикалық стильдің ықпал ету, әсер ету қызметі.

3.Публицистикалық стиль және көркем әдебиет тілі.

4.Бұқаралық ақпарат құралдарының ақпараттық өрісі мен ақпараттық нормасы.

1

100

7 БАОӨЖ Функционалды стилистика. Функционалды стильдер және олардың топтастырылу мәселесі. «Функционалды стиль» термині. Кітаби-жазба және сөйлеу стильдері, өзіндік ерекшеліктері.

1

100

Аралық бақылау

100

Midterm exam

100

3-модуль Стилистикалық қолданыстар

8

8 дәріс. Синтаксистік стилистика

1.Синтаксистік стилистика туралы жалпы түсінік.

2.Синтаксистік құрылыс және стильдер жүйесі

3.Экспрессивтілікті білдірудің синтаксистік тәсілдері

4.Синтаксистік синонимдер

5.Сөйлемнің әртүрлі конструкцияларының стильдік өңі

6.Қайталама мен бірыңғай мүшелердің стильдік қызметі

7.Сөйлем мүшелері, оның инверсиялануы

8.Автор сөзі, төл сөздің жұмсалуындағы стильдік ерекшеліктер

1

100

8-практикалық сабақ. Көркем әдебиет стилі

1.Көркем әдебиет стилінің түрлері.

2.Көркем әдебиет стилі туралы көзқарастар.

3.Көркем әдебиет тілінің эстетикалық қызметі.

4.Көркем әдебиет тілі мен әдеби тіл.

5.Көркем әдебиет тілі мен ауызекі сөйлеу стилінің арақатынасы.

6.Көркем әдебиет стилі мен публицистикалық стильдің ара катынасы.

7.Көркем әдебиет тілінің әдебиеттің жанрларына байланысты әр түрлі көрінісі.

8.Көркем әдебиет тілінде диалектизмдер мен кәсіби сөздердің қолданылысы.

9.Көркем шығармадағы архаизм мен историзм.

10.Табу мен эвфемизмнің көркем шығармадан алатын орындары

1

100

8 БАОӨЖ Ауызекі сөйлеу стилі, оның өзіндік тілдік-стильдік ерекшеліктері. Ауызекі сөйлеу стилінің ауызша және жазбаша түрлері, оның жанрлары. Тілдің бейнелегіш-мәнерлегіш құралдары. Троп пен айшықтау, олардың өзіндік ерекшеліктері. Стилистикалық қызметі мен жасалу жолдары. Көркем сөз және көркем бейне.

1

100

9

9 дәріс. Безендіру стилистикасы

1.Сөздің ауыспалы мағыналары

2.Метафора

3.Метонимия

4.Синекдоха

1

100

9-практикалық сабақ. Лексика-фразеологиялық стилистика

1.Сөзді таңдап қолдану.

2.Лексикалық тіркесімділік.

3.Сөздің көп мағыналылығының стилистикалык қолданылысы.

4.Омонимдер. Синонимдер. Синонимиялық лиигвистикалык стилистиканың басты мәселесі екендігі.

5.Антонимдер. Паронимдер. Тілдің ақтив және пассив құрамындағы создердің стилистикалық қасиеттері.

6.Архаизмдер мен историзмдер. Неологизмдер. Басқа тілдерден ауысқан сөздер.

7.Сөздердің қолданылу аясына байланысты стилистикалык. қасиеттері.

8.Көркем шығармадағы диалектизмдердің қызметі.

9.Кәсіби-техникалық және терминологиялық лексика.

1

100

9 БАОӨЖ Көркем әдебиет стилі, оның өзіндік тілдік-стильдік ерекшеліктері. Көркем шығармадағы поэтикалық сөз қолданыстары. Проза, поэзия, драмалық шығармалардың жанрлық ерекшеліктері. Дара стиль. Стилистикалық норма және оның өзге норма түрлерінен ерекшелігі. Стилистикалық нормадан ауытқу.

1

100

10

10 дәріс. Лингвистикалық қате түрлері

1.Сөз қолданым түсінігі

2.Стилистикалық емес қателер

2.1.Лексикалық қателер

2.2.Фразеологизмдерді қолдануда кететін қателер

2.3.Морфологиялық қателер

2.4.Синтаксистік қателер

3.Стилистикалық қателер

3.1.Қазақ тілінің стилистикалық ресурсын толық меңгермеудің салдарынан болатын қателер

3.2.Тілдік стилистикалық талғамының төмендігінен болатын қателер

3.3.Функционалдық стиль нормаларын ескермеуден жіберілетін қателер

3.4.Контекстік мағынаны ескермеуден болатын қателер

1

100

10-практикалық сабақ. Тілдің фразеологиялық құралдарның стилистикалық қолданылысы

1.Фразеологиялық тіркестер. Мақалалар мен мәтелдер. Қанатты сөздер. Фразеологиялық синонимдер мен варианттар.

2.Фразеологиялык единицалардың эмоциональды-экспрессивті бояуы.

3.Фразеологизмдердің экспрессивті-стилистикалық қасиетгеріне қарай топтастырылуы: бейтарап фразеологизмдер, сөйлеу тіліндегі фразеологизмдер және кітаби сипаттағы фразеологизмдер. Басқа тілдерден ауысқан фразеологизмдер.

1

100

10 БАОӨЖ Публицистикалық стиль, оның өзіндік тілдік-стильдік ерекшеліктері. Публицистикалық стильдік шағын стиль түрлері мен жанрлары. Ауызша және жазбаша түрлері. Көсемсөз стилі. Стилистикалық және стилистикалық емес қате, оның түрлері. Мәтіннің стилін жетілдіру, стильдік өңдеу.

1

100

4-модуль Редактор және мәтін

11

11 дәріс. Логикалық заңдар және мәтіндегі логикалық қателіктер

1.Логика ғылымы ойлаудың негізгі заңдары

2.Тепе-теңдік заңы

3.Қайшылықсыздық заңы

4.Үшіншіні ескермеу заңы

5.Жеткілікті негіз заңы

1

100

11-практикалық сабақ. Грамматикалық стилистика

1.Морфологиялық құрылыстың негізгі стилистикалық белгілері.

2.Зат есім. Зат есімнің септік жалғауларының стилистикалық қызметі. Септік жалғауларының синонимдігі.

3.Көптік ұғымды білдірудің тәсілдері.

4.Сын есім. Сын есімнің кейбір жұрнақтарының стилистикалық қызметі.

5.Сын есім шырайларының синонимдес келетіндігі.

6.Субстантивтену құбылысы.

7.Есімдік. Жіктік, өздік, сілтеу есімдіктерінің стилистикалық қызметі.

8.Етістік. Етістіктің шақтары. Етістік шақтарының тұлғаларын қабылдаған сөздердің синонимдігі. Етістік райларының стилистикалық қызметі. Райлардың қосымшаларын жалғаған синоним болу мүмкіндіктері.

9.Үстеу, шылау, одағайлардың қолданылуы.

10.Морфологиялық тұлғалардың стиль түрлеріне қатысы.

11.Морфологиялық тұлғалардың экспрессивтік сапасы мен олардың қолданылысы.

1

100

12

12 дәріс. Мәтін талдаудың әдістері

1.Лексика-семантикалык, талдау әдістері

2.Классикалық әдіс

3.Дәстүрлі парадигмалык әдіс

4.Семантикалық өріс әдісі

5.Лексика-семантикилық топтар бойынша тлалдау әдісі

6.Компонентік талдау

7.Эксперименталдық талдау әдісі

8.Талдаудың өзге түрлері, ізденістер мен зерттеулер

1

100

12-практикалық сабақ. Стилистикалық синтаксис

1.Жай сөйлемнің құрылысы. Жай сөйлемнің кейбір түрлерінің синонимдігі.

2.Экспрессивтілікті білдірудің синтаксистік тәсілдері.

3.Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібінің стилистикалық қызметі.

4.Бірыңғай сөйлем мүшелерінің қолданылуы.

5.Қаратпа сөздер мен сөз тіркестері. Қыстырма сөздер, сөз тіркестері және сөйлемдер.

6.Құрмалас сөйлем стилистикасы. Құрмалас сөйлем түрлерінің қолданылуы.

7.Құрмалас сөйлемдерді қолдануда кететін қателер.

8.Синтаксистік параллель конструкциялар.

9.Автор сөзінің, төл сөз бен ортақ төл сөздің қолданылуындағы стилисткалық ерекшеліктер.

1

100

13

13 дәріс. Редактор және мәтін

1.Әдеби редактор және оның қызметі

2.Редактордың негізгі нысаны – мәтін, ол туралы түсінік

1

100

13-практикалық сабақ. Безендіру стилистикасы

1.Сөз образы. Образдылықтың түрлері, күрделі категория екендігі

2.Троптар мәні мен түрлері. Эпитет. Теңеу. Метафора. Метонимия. Синекдоха. Гипербола пен литота. Ирония. Сарказм. Аллегория. Ассонанс. Перифраза.

3.Стилистикалық фигуралар. Стилистикалық фигуралардың ежелгі антик дәуіріндегі сипаты. Анафора. Эпифора. Параллелизм. Антитеза. Градация. Инверсия. Эллипсис. Риторикалық қаратпа. Риторикалық сұрақ.

1

100

14

14 дәріс. Әдеби редакциялаудың дәстүрлі әдіс-тәсілдері

1.Оқып-түзету

2.Қысқартап-түзету

3. Өңдеп-түзету

1

100

14-практикалық сабақ. Коммуникативтік үдерістегі редакциялау

1.Редакциялаудың лингвистикалық және кітаптанушылық

2.Редакциялаудың пайда болуы мен дамуы

3.Әдеи шығармалардың тілі мен стилін жетілдірудегі көзқарастар мен пікірлер

4.Редакциялаудың жалпы әдістемесі

5.Редакциялаудың психологиялық және логикалық негіздері

1

100

15

15 дәріс. Редакторлық талдау, оның негізгі қағидаттары

1.Редакторлық талдау және мәтін

2.Редакторлық талдау және әдеби сын

3.Редакторлық талдаудың негізгі қағидаттары

1

100

15-практикалық сабақ. Мәтін - редактор жұмысының нысаны

1.»Мәтін» терминінің әртүрлі пәндердегі түсініктемесі, мәні

2.Редакциялау теориясы мен практикасындағы «мәтін» терминінің анықтамасы

3.Мәтіннің негізгі ерекшеліктері және редакциялаудағы мәні

1

100

2-аралық бақылау

100

Емтихан

100

Барлығы

100