*Жұқпалы емес аурулардың эпидемиологиясы*4*9*1*

#209

*!РАЦИОНДА БЕЛОКТЫҢ ҰЗАҚ УАҚЫТ АРТЫҚ ТҮСУІНЕН АУРУЛАРДЫҢ ДАМУ ҚАУІПІ АРТАДЫ

*құяң

*семіздік

*квашиоркор

*зәр-тас ауруы

*жұқпалы аурулар

*асқазанның ойық жарасы

*алиментарлық дистрофия

*тыныс алу жолдары аурулары

#210

*!АДАМНЫҢ КҮНДЕЛІКТІ РАЦИОНЫНДА КӨКӨНІСТЕР МЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ ҰСЫНЫЛАТЫН МӨЛШЕРІ

*100 г картоп

*300 г картоп

*500 г картоп

*200 г басқа көкөністер

*400 г басқа көкөністер

*600 г басқа көкөністер

*200 г түрлі жемістер

*500 г түрлі жемістер

*800 г түрлі жемістер

#211

*!ОРГАНИЗМНІҢ ТАМАҚТАНУЫНЫҢ БІРІНШІЛІК БҰЗЫЛУЫ МЕН ЖЕТКІЛІКСІЗ ЖӘНЕ АРТЫҚ ТАМАҚТАНУДЫҢ БІРІНШІЛІК АУРУЛАРЫНА ЖАТАДЫ

*құяң

*семіздік

*анорексия

*остеопороз

*атеросклероз

*тағам жақпауы

*темір тапшылықты қаназдық

*йод жетіспеушілік аурулары

#212

*!ПАТОЛОГИЯ ДАМУЫНДА АЛИМЕНТАРЛЫҚ ҚАУІП ФАКТОРЫ БАР АУРУЛАР

*семіздік

*анорексия

*остеопороз

*қант диабеті

*атеросклероз

*тағамдық жалған аллергия

*темір тапшылықты қаназдық

*йод жетіспеушілік аурулары

#213

*!ХАЖ-10 СӘЙКЕС ПАТОЛОГИЯНЫҢ ҚОЗДЫРҒЫШТАРЫ АЛИМЕНТАРЛЫҚ ФАКТОРМЕН БЕРІЛЕТІН АУРУЛАР

*белоктық-энергиялық жеткіліксіздік

*темір тапшылықты қаназдық

*«химиялық» аурулар

*тамақтан уланулар

*тағамдық енжарлық

*гельминтоздар

*қант диабеті

*остеопороз

#214

*!ОРГАНИЗМГЕ МАЙДЫҢ АРТЫҚ ТҮСУІНЕН ДАМУ ҚАУПІ АРТАТЫН АУРУЛАР

*жарақаттар

*остеопороз

*қан аурулары

*қант диабеті

*АІЖ аурулары

*буын аурулары

*жұқпалы аурулар

*тамырлардың атеросклерозы

#215

*!ВИТАМИНДЕРДІҢ АЛИМЕНТАРЛЫҚ ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІНІҢ СЕБЕПТЕРІ

*тиімсіз химиотерапия

*асқазан-ішек жолдары аурулары

*зиянды өндірістік факторлардың әсері

*азық-түлікті ұзақ және дұрыс сақтамау

*тәуліктік тамақ рационында витаминдердің аз болуы

*азық-түліктің құрамында болатын витаминге қарсы факторлардың әсері

*витаминдердің сіңуінде ферменттік механизмдердің туа біткен ақаулары

#216

*!ПЕЛЛАГРА АУРУЫ - ТАҒАМИ ЗАТТЕКТЕРДІҢ КЕШЕНДІ жеткіліксіздігіНен ТУЫНДАЙДЫ

*ретинол

*пангам қышқылы

*аскорбин қышқылы

*никотин қышқылы

*триптофан амин қышқылы

*көпқанықпаған май қышқылы

#217

*!ОРГАНИЗМДЕ ФТОРДЫҢ ЖЕТКІЛІКСІЗ НЕМЕСЕ АРТЫҚ БОЛУЫНАН ТУЫНДАЙТЫН АУРУЛАР

*құяң

*қырқұлақ

*бери-бери

*флюороз

*тіс жегісі

*остеопороз

*тропикалық спру

*Адисон-Бирмер қаназдығы

*Азық-түліктің сапасы мен қауіпсіздігін гигиеналық бағалау*1*71*3*

#218

*!«Азық-түлік сапасы» түсінігі

*өндіруші және азық-түлік партиясының көлемі

*азық-түліктің тағамдық құндылығы мен сақтау мерзімі

*тамақтану мақсатында табиғи түрдегі азық-түліктің қауіпсіздігі

*азық-түліктің жарамдылық дәрежесін анықтайтын тағамның толық құндылығы және эпидемиялық жағынан зиянсыздығы

*азық-түліктің жарамдылық дәрежесін анықтайтын өнімнің толыққұндылығы көрсеткіштерінің жиынтығы

#219

*!Азық-түліктің «қауіпсіздік» көрсеткіштері

*қорытымдылығы

*тағамдық құндылығы

*энергиялық құндылығы

*биологиялық құндылығы

*зиянсыздығы мен бүліну белгілерінің болмауы

#220

*!Азық-түліктің микробпен бұзылудың белгісі

*шіру

*жұмсару

*ашып кету

*үгітілгіштік

*тоңмайлану

#221

*!Азық-түлікте антибиотиктердің қалдық мөлшерінің болуынан туындауы мүмкін

*азық-түліктің тез бұзылуы

*өнімнің сақтау мерзімінің ұзаруы

*организмде қатерлі ісік жасушаларының дамуы

*аллергиялық реакциялар, ішектің дисбактериозы

*азық-түліктің органолептикалық көрсеткішінің төмендеуі

#222

*!Азық-түліктің сапасын бағалауда гигиеналық маңызы бар көрсеткіш

*бактериологиялық

*сыртқы түрі

*таңбалану

*қаптама

*сандық

#223

*!Азық-түліктің табиғи токсині

*фитин

*индол

*оксалат

*соланин

*нитрозамин

#224

*!Азық-түліктің санитариялық-эпидемиологиялық мінсіздігінің көрсеткіші

*таңбалануы

*өндірушісі

*зиянсыздығы

*шығындырғыштығы

*жеңіл қорытымдылығы

#225

*!Азық-түліктің энергиялық құндылығы

*жеке нутриенттерді организмнің салыстырмалы қолдану дәрежесі

*организмде азотты белоктың тежелуін көрсететін белоктың сапалық көрсеткіші

*амин қышқылдарының үйлесімділігіне байланысты белоктың сапалық көрсеткіші

*организмде азық-түліктің диссимиляциясы нәтижесінде түзілетін энергия мөлшері

*организмнің ферменттік жүйесі мен азық-түліктің химиялық құрамының сәйкес келуі

#226

*!Азық-түліктің сіңімділігі

*организмде азотты белоктың тежелуін көрсететін белоктың сапалық көрсеткіші

*амин қышқылдарының үйлесімділігіне байланысты белоктың сапалық көрсеткіші

*организмнің ферменттік жүйесімен азық-түліктің химиялық құрамының сәйкес келуі

*таңдаудың теріс динамикалық өндіру жылдамдығы мен осы немесе басқа азық-түлікті тұтыну

*азық-түлікпен түсетін жекелеген нутриенттерді организмнің салыстырмалы қолдану дәрежесі

#227

*!Азық-түліктің қорытымдылығы

*жеке нутриенттерді организмнің салыстырмалы пайдалану дәрежесі

*организмде азотты белоктың тежелуін көрсететін белоктың сапалық көрсеткіші

*амин қышқылдарының үйлесімділігіне байланысты белоктың сапалық көрсеткіші

*организмде азық-түліктің диссимиляциясы нәтижесінде түзілетін энергия мөлшері

*организмнің ферменттік жүйесімен азық-түліктің химиялық құрамының сәйкес келуі

#228

*!Азық-түліктің биологиялық құндылығы

*азық-түліктің тағамдық құндылығы мен қауіпсіздігінің жиынтығы

*организмде азық-түліктің диссимиляциясы нәтижесінде түзілетін энергия мөлшері

*азық-түлікпен түсетін жеке нутриенттерді организмнің салыстырмалы қолдану дәрежесі

*таңдаудың теріс динамикалық өндіру жылдамдығы мен осы немесе басқа азық-түлікті қолдану

*амин қышқылдарының үйлесімділігіне байланысты және организмде азотты белоктың тежелуін көрсететін белоктың сапалық көрсеткіші

#229

*!Шығындырғыштық бұл

*жеке нутриенттерді организмнің салыстырмалы қолдану дәрежесі

*азық-түліктің тағамдық құндылығы мен қауіпсіздігінің жиынтығы

*организмде азық-түліктің диссимиляциясы нәтижесінде түзілетін энергия мөлшері

*таңдаудың теріс динамикалық өндіру жылдамдығы мен осы немесе басқа азық-түлікті қолдану *амин қышқылдарының үйлесімділігіне байланысты және организмде азотты белоктың тежелуін көрсететін белоктың сапалық көрсеткіші

#230

*!Азық-түліктің органолептикалық қасиеті

*макронутриенттік құрамы

*консистенциясы

*таңбалануы

*қаптамасы

*салмағы

#231

*!Амин қышқылының тапшылығынан дән белогының биологиялық құндылығы төмендейді

*валиннің

*лизиннің

*лейциннің

*триптофанның

*фенилаланинның

#232

*!Негізінен дән өнімдерінде кездесетін көмірсу

*глюкоза

*мальтоза

*крахмал

*гликоген

*пектиндік заттектер

#233

*!Дән қамба зиянкестерімен мына шарттың бұзылуынан зақымдалады

*технологиялық өңдеу

*астық жинау

*тасымалдау

*сақтау

*тарату

#234

*!Дән өнімдерінде көп мөлшерде кездесетін витаминдер

*А

*С

*Д

*Е

* В

#235

*!Жармалардың стандартпен нормаланатын физикалық-химиялық көрсеткіші

*қышқылдылығы

*ылғалдылығы

*иісі

*түсі

*дәмі

#236

*!Ұн сапасының және нанның пісірілу қасиетінің маңызды көрсеткіші

*майдың болуы

*ұнды витаминдеу дәрежесі

*желімтіктің құрамы мен қасиеті

*дәннің технологиялық өңделуінің дәрежесі

*алмастырылатын және алмастырылмайтын аминқышқылдары

#237

*!Бидай ұнындағы желімтіктің нормаланатын мөлшері

*5-10%

*15-20%

*25-30%

*35-40%

*45%-50%

#238

*!1 кг бидайда ұзын тұмсықтың 5 данасы анықталғанда, оның ластану дәрежесі

*екінші

*үшінші

*бесінші

*бірінші

*төртінші

#239

*!Бидай нанының нормаланатын кеуектілік көрсеткіші

*15 - 23%

*25 - 43%

*45 -53%

*55 -73%

*75 - 93%

#240

*!Нанның хош иісі тағами зеттектің болуымен байланысты

*тиамин

*меланин

*тирозин

*диацетил

*фосфолипид

#241

*!Бидай нанының қышқылдығы

*1-2^о

*3-4^о

*5-7^о

*10-12^о

*13-15^о

#242

*!Қара бидай нанының қышқылдығы

*2-3^о

*4-5^о

*7-9^о

*11-12^о

*13-15^о

#243

*!Қантты кондитерлік өнім

*вафли

*халуа

*пряник

*печенье

*пирожный

#244

*!Кремді кондитерлік өнім

*халуа

*пряник

*печенье

*шоколад

*пирожный

#245

*!Түйнекжемісті көкөніс

*сәбіз

*шалғам

*шалқан

*картоп

*қызылша

#246

*!Тамыржемісті көкөніс

*картоп

*сарымсақ

*қызылша

*басты пияз

*порей пиязы

#247

*!Дәнекті жеміс

*алма

*анар

*лимон

*апельсин

*қара өрік

#248

*!Сүт қышқылдығының өлшем бірлігі

*%

*мг %

*мг

*Цельсия градусы

*Тернер градусы

#249

*!Негізгі сүт белогы

*актин

*миозин

*казеин

*ихтулин

*глобулин Х

#250

*!Сүттің негізгі көмірсуы

*глюкоза

*лактоза

*сахароза

*фруктоза

*гликоген

#251

*!Сүттің тығыздығын анықтайтын аспап

*экстрактор

*центрифуга

*май өлшегіш

*лактоденсиметр

*фотоэлектрокалориметр

#252

*!Сүтқышқылды бактерияның өнімі болып табылады

*С витамині

*Д витамині

*А витамині

*РР витамині

*В тобының витаминдері

#253

*!«Еттің жетілуі»- бұл

*протеолитикалық үрдіс

*липоидтардың биохимиялық өзгерісі

*протеаза әсерінен белоктық заттектердің биохимиялық өзгеруі

*микроорганизмдердің және олардың ферменттерінің қатысуымен дамитын тіндердің ыдырауы

*гликолитикалық ферменттердің әсерінен гликогеннің ыдырауы және бұлшық ет тіндерінде әр түрлі қышқылдың түзілуі

#254

*!Еттің бұлшық ет тінінің белоктары

*казеин, майдың кішкене шарларының белоктары

*лактоглобулин, лактоглобулин

*миоген, актин, миозин

*ихтулин, альбумин

*коллаген, эластин

#255

*!Еттің дәнекер тіндерінің белоктары

*коллаген, эластин

*ихтулин, альбумин

*миоген, актин, миозин

*лактоглобулин, лактоглобулин

*казеин, майдың кішкене шарларының белоктары

#256

*!Еттің азотсыз шырсөлдік заттегі

*ансерин

*карнозин

*альбумин

*гликоген

*пуриндік негіздер

#257

*!Мал етінде болатын азотты шырсөлдік заттек

*глюкоза

*креатин

*коллаген

*гликоген

*сүт қышқылы

#258

*!Еттегі табиғи көмірсудың бірден-бір көзі

*пектин

*лактоза

*глюкоза

*сахароза

*гликоген

#259

*!Жұмыртқа сарыуызының негізгі протеині

*овоальбумин

*кональбумин

*овомукоид

*вителлин

*лизоцим

#260

*!Жұмыртқа ақуызының протеині

*актин

*казеин

*миозин

*авидин

*коллаген

#261

*!Майлы және майлылығы орташа балық негізгі көзі болып табылатын тағами заттек

*биотин

*токоферол

*кальциферол

*фолий қышқылы

*аскорбин қышқылы

#262

*!Теңіз балығы тек биожетімді минералдық элементтің көзі болып табылады

*йод

*калий

*натрий

*магний

*марганец

#263

*!Жұмыртқа сарыуызының липотропты заттегі

*авидин

*биотин

*лецитин

*холестерин

*рибофлавин

#264

*!Сапалы жұмыртқадағы ауа қуысының биіктігі (мм) аспау керек

*13

*23

*33

*43

*53

#265

*!Жармада витаминдер, минералдық заттектер мен жасұнықтың болуы байланысты

*кептіру әдісіне

*ұсақталу дәрежесіне

*дәннің ылғалдылығына

*қамба зиянкестерімен зақымдалу дәрежесіне

*сыртқы қабықшаларынан ажырату дәрежесіне

#266

*!Дәнде микрофлораның дамуына жағдай жасайтын негізгі факторлар

*ұзақ сақталуы

*дәннің ластануы

*төменгі температураның әсері

*қамба зиянкестерімен зақымдалуы

*қамбадағы жоғарғы температура, жоғары ылғалдылық

#267

*!Жасұнықтың мөлшері аз кездесетін жарма

*арпа

*сұлы

*ұнтақ

*бидай

*қарақұмық

#268

*!Нан сапасының негізгі физикалық-химиялық көрсеткіштерінің бірі

*ылғалдылығы

*серпімділігі

*пішіні

*пісуі

*дәмі

#269

*!Қара нанның картоп аурумен зақымданбау себебі

*кеуектілігі төмен болғандықтан

*сіңімділігі төмен болғандықтан

*қышқылдылығы жоғары болғандықтан

*нанды қоңыр түске бояйтын меланин картоп ауруының дамуына кедергі келтіреді

*қара ұннан жасалған қамырда болатын тирозиназа картоп таяқшасының дамуын тежейді

#270

*!Нанның картоп ауруының алдын алу шарасы

*дұрыс тасымалдау

*ұнды електен өткізу

*нан пісіру температурасын қатаң сақтау

*ұнға қамба зиянкестерінің түсуін болдыртпау

*нанды тез суыту, ыстық нанды сатуға рұқсат бермеу

#271

*!Адамның күнделікті рационында жаңғақтар мен дәнектердің ұсынылатын мөлшері (г)

*30

*60

*90

*120

*150

#272

*!Қамырдың қопсытқышы ретінде қолданылатын заттектер

*тұздар

*сілтілер

*қышқылдар

*витаминдер

*амилолиттік ферменттер

#273

*!Нанды пісіру кезінде нанның қабығын бояйтын заттек

*цистин

*тирозин

*мальтоза

*меланин

*авоморин

#274

*!Нан пісіру кезінде нанның кеуектілігін қамтамасыз ететін заттек

*көмір қышқылы

*желімтік

*крахмал

*глюкоза

*спирт

#275

*!Нанды сақтайтын сөрелерді сүртетін ерітінді

*0,2 % хлорлы-сірке қышқылы

*0,5 % кальцийленген сода

*1 % сірке қышқылы

*0,2 % хлорлы әк

*0,5 % хлорамин

#276

*!Нанның картоп ауруын туындататын микроорганизм

*ғажайып таяқша

*зең саңырауқұлағы

*пигмент түзуші микроб

*Mesenterіcus тобының бактериясы

*ішек таяқшалары тобының бактериялары

#277

*!Ақталған күрішті алу жолы

*дәннің бүтіндігін бұзады

*эндоспермді алып тастайды

*сыртқы қабықшасынан тазартады

*ұрығынан және сыртқы қабығыннан тазартады

*сыртқы қабыршақ пен бөлшектеп ұрық қабығынан тазартады

#278

*!Соя құрамында болатын фитоэстрогендер

*изофлавондар

*олигосахаридтер

*антиалиментарлық факторлар

*зоб туындауына әсер ететін заттар

*күкіртқұрамды алмастырылмайтын амин қышқылдары

#279

*!Жұмыртқа өнімі

*меланж

*гоголь-моголь

*печенье

*вафли

*халуа

#280

*!Суда жүзетін құстардың жұмыртқалары зарарлану көзі болуы мүмкін

*финноздың

*туберкулездің

*трихинеллездің

*сальмонеллездің

*дифиллоботриоздың

#281

*!Балалар мен емдәмдік өнімдерде рұқсат етілмейді

*құрғақ сүт қоспалары

*толыққұнды белоктар

*микроэлементтер

*микотоксиндер

*витаминдер

#282

*!Антиалиментарлық фактор

*витаминдер

*полифенолдар

*биогенді аминдер

*макронутриенттер

*ферменттерді тежегіштер

#283

*!Азық-түліктің бөтен заттармен контаминациялануының (ластануы) басты жолдары

*табиғи

*техногенді

*қосарласқан

*биологиялық

*антропогенді

#284

*!Жекеленген өнімнің тағамдық құндылығы анықталады

*қауіпсіздігімен

*азық-түліктің пайдалы қасиетінің жиынтығымен

*тамақтануда жиі қолданылатын барлық азық-түліктің жиынтығымен

*жеке нутриенттердің толыққұндылығы мен құрамының ара қатынасымен

*тамақтану әдеті деңгейінде таңдауды ынталандыратын сыртқы сипаттамаларымен

#285

*!Көкөністердің маңызды физиологиялық қасиеті

*асқорыту бездерінің секреторлық қызметіне қоздырғыш әсер етеді

*шырсөлдік заттектердің едәуір мөлшері болады

*жүйке жүйесіне ынталандырғыш әсер етеді

*белоктың көзі ретінде қарастырылады

*липотропты әсері бар

#286

*!Көкөністер мен жемістерде кездесетін жасыл пигмент

*танин

*шафран

*тартразин

*хлорофилл

*индигокармин

#287

*!Көкөністер мен жемістердің эфир майының қасиеті

*тәбетті ынталандырушы

*антиалиментарлық фактор

*эстрогенді белсенділігі бар

*тағамдық құндылығын төмендетеді

*асқазанның секреторлы белсенділігін тежейді

#288

*!Крахмалдың көп мөлшері кездесетін көкөніс

*орамжапырақ

*қызылша

*картоп

*асқабақ

*қарбыз