*Тамақтанудың физиологиясы мен биохимиясы *2*38*5*

#74

*!Тағамның өзіне тән-динамикалық әрекетіне байланысты шығындалатын энергияның мөлшері

*негізгі алмасудан 15-20%

*негізгі алмасудан 10-15%

*тәуліктік қуаттылықтан 5-8%

*тәуліктік қуаттылықтан 10-15%

*тәуліктік қуаттылықтан 15-20%

#75

*!Өзіне тән-динамикалық әрекетінде аз мөлшерде энергия шығындайтын тағам

*майлы

*белокты

*көмірсулы

*витаминге бай

*минералдық заттектерге май

#76

*!Теріс энергиялық баланс келесі заттектің жеткіліксіздігімен тығыз байланысты

*майдың

*белоктың

*көмірсудың

*витаминнің

*минералдық заттектің

#77

*!Заттек алмасудың химиялық реакцияларының жылдамдығы реттеледі

*ассимиляция және диссимиляция үрдістерімен

*ферментті және жүйке жүйесі қызметімен

*эндогенді факторлардың әсерімен

*экзогенді факторлардың әсерімен

*гормондар синтезімен

#78

*!Реттелінбейтін энергия шығыны

*еңбек қызметі

*негізгі алмасу

*ойлауда жұмсалатын

*спортпен шұғылдану

*белсенді демалыс түрінде

#79

*!Күшті липотропты әсері бар, бауырды май басудан сақтайтын аминқышқылы

*фениаланин

*метионин

*триптофан

*треонин

*лизин

#80

*!Адам ағзасына көмірсудің артық түсуінен қалыптасатын негізгі фактор

*тері өзгерістері

*артық дене салмағы

*сүйек түзілуінің бұзылуы

*алиментарлық дистрофия

*дене салмағының төмендеуі

#81

*!Кондитерлік өнімдер мен сергіткіш сусындарды шығаруда қолданылатын көмірсу

*лактоза

*крахмал

*галактоза

*гликоген

*фруктоза

#82

*!Сілтілі сипаттағы тағами өнім

*сүт

*балық

*қарақат

*сиыр еті

*тауық еті

#83

*!Минералдық заттектердің негізгі қызметі

*май алмасуға қатысу

*каталитикалық белсенділігі

*организмнің жылу реттеуіне қатысу

*ішек микрофлорасын қалыптандыру

*қышқылды-сілтілі тепе-теңдікті ұстау

#84

*!Кальцийдің организмдегі маңызды қызметі

*өттің бөлінуін арттыру

*гемоглобин синтезіне қатысу

*сүйек тіндерінің қалыптасуына қатысу

*ішектің жиырылғыштығын ынталандыру

*түйілуге қарсы және қан тамырларын кеңейтуші әсер ету

#85

*!Магнийдің адам организміне әсері

*түйілуге қарсы және қан тамырларын кеңейтуші

*жүйке-бұлшық ет қозғыштығын ұстап тұру

*сүйек тіндерінің қалыптасуына қатысу

*гемоглобин синтезіне қатысу

*қан ұюы үрдісіне әсер ету

#86

*!Витаминдердің жалпы биологиялық қасиеті

*биохимиялық үрдістердің катализаторы болып табылады

*организмде қышқылды-сілтілі тепе-теңдікті реттейді

*сүйек тіндерінің қалыптасуына қатысады

*құрылымдық қызмет атқарады

*су-тұз алмасуына қатысады

#87

*!Токоферолдың биологиялық ролі

*протромбин өңдірілуін ынталандырады

*жыныс бездерінің қызметін реттейді

*көру қабілетінің қызметін реттейді

*сүйек түзу процессіне қатысады

*көмірсу алмасуына қатысады #88

*!Витаминге қарсы қасиетке ие заттар

*лютеин

*кварцетиндар

*флавоноидтар

*чай катехиндері

*авидин (шикі жұмыртқа)

#89

*!Алиментарлық витамин жеткіліксіздіктің алдын-алу шарасы

*рационда жануар текті азық-түлік үлесін азайту

*рационда көкөністер мен жемістерді ұлғайту

*витамин препараттарын қолдану

*санитариялық ережелерді сақтау

*тамақтану тәртібін сақтау

#90

*!Жараға қарсы әсері бар витамин тәрізді заттек

*холин

*карнитин

*коэнзим Q₁₀

*витамин U

*пангам қышқылы

#91

*!Ересектерде мырыштың алиментарлық жетіспеущілігі сипатталады

*ақыл ойының дамуының кешеуілдеуімен

*псориазтәрізді акродерматитпен

*темір тапшылықты қаназдықпен

*гепатоспленомегалиямен

*гипогонадизммен

#92

*!Ұзақ гипокалиемиядан туындауы мүмкін

*жүрек аритмиясы

*бұлшық ет спазмы

*гормоналдық бұзылыстар

*артериалдық гипертензия

*дәм мен иіс сезудің бұзылуы

#93

*!Селен тапшылығының клиникалық көрінісі

*темір тапшылықты қаназдық

*кардиомиопатия

*эндемиялық зоб

*ксерофтальмия

*акродерматит

#94

*!Гиперфторозбен байланысты ауру

*ангулярлы стоматит

*флюороз

*қаназдық

*тіс жегісі

*зоб

#95

*!Селеннің маңызды биологиялық ролі

*антиоксидантты қорғанысқа қатысу

*апоптоз үрдісіне атсалысу

*қанда оттегіні тасымалдау

*артерия қысымын реттеу

*қан ұю жүйесіне қатысу

#96

*!Қышқылды сипаттағы тағами өнім

*ет

*сүт

*алма

*қырыққабат

*жапырақты аскөк

#97

*!Рационда натрийдің ұзақ уақыт артық мөлшерде түсуі нәтижесінде дамиды

*тремор

*бұлшық ет спазмы

*бұлшық ет әлсіздігі

*ішектің шала салдануы

*артериалдық гипертензия

#98

*!«Тағамдық заттектер мен энергияға қажеттіліктің физиологиялық нормаларында» қарастырылмайтын халық топтары

*ғылыми және медициналық қызметкерлер

*ауылшаруашылық жұмысшылары

*тау-кен жұмысшылары

*құрылысшылар

*спортсмендер

#99

*!«Тағамдық заттектер мен энергияға қажеттіліктің физиологиялық нормаларында» қарастырылмайтын халық топтары

*науқастар

*ересек ерлер мен әйелдер

*балалар мен жасөспірімдер

*қарт және егде жастағы адамдар

*жүкті және бала емізетін әйелдер

#100

*!Еңбек етуде жұмсалатын энергия шығынының көлемін анықтайтын фактор

*жасы

*тамақтану сипаты

*күйзелістік жағдай

*қоршаған орта жағдайы

*физикалық жұмыс көлемі

#101

*!Өндіріс жұмысшыларының энергия шығыны толығымен автоматтандырылған кезде еңбек қарқындылығы бойынша сәйкес келетін кәсіби топ

*ақыл-ой еңбегімен айналысатындар

*еңбек ауырлығы орташа қызметкерлер

*ауыр физикалық еңбекпен айналысатындар

*жеңіл физикалық еңбекпен айналысатындар

*аса ауыр физикалық еңбекпен айналысатындар

#102

*!Тағамдық заттектерге және энергияға қажеттілік көлемін құрастыруда ескерілетін фактор

*өмір сүру ұзақтығы

*мамандық патологиясы

*еңбек қызметінің сипаты

*сыртқы орта факторларының әсері

*алмасу үрдістерінің қарқындылығы

#103

*!Еңбекке жарамды ересек адамның энергияға қажеттілігін анықтауда ескеріледі

*өмір сүру ұзақтығы

*рухани дамудың ерекшелігі

*ақыл-ойдың даму ерекшелігі

*физикалық дамудың ерекшелігі

*заттек алмасудың жас ерекшелігі

#104

*!Тиімді тамақтанудың бір элементі

*реттелінетін энергия шығындары

*реттелінбейтін энергия шығындары

*негізгі тағамдық заттектердің үйлесімділігі

*негізгі алмасуға жұмсалатын энергияны есептеу

*физикалық жүктемеге кететін энергияны ескеру

#105

*!Тиімді тамақтанудың негізгі ұстанымдарының бірі

*рационның энергиялық құндылығы организмнің энергия шығынынан төмен болуы

*негізгі нутриенттердің адекваттылығы және үйлесімділігі

*тағамда биологиялық белсенді қоспалардың болуы

*витаминдер мөлшері қажеттіліктен басым болуы

*тамақтану тәртібін таңдау дербес болуы

#106

*!Тәуліктік рациондағы белок, май, көмірсу калориясының үлесі

*12-15%; 30-33%; 56-58%

*30-33%; 10-15%; 50-60%

*20-30%; 30-35%; 50-55%

*8-10%; 15-20%; 60-70%

*5-10%; 45-50%; 50-55%

#107

*!Энергиялық құндылығы бойынша 3 реттік тамақтану кезінде ертеңгі, түскі және кешкі ас үлестері

*ертеңгі ас 20%, түскі ас 40%, кешкі ас 40%

*ертеңгі ас 25%, түскі ас 45%, кешкі ас 30%

*ертеңгі ас 25%, түскі ас 35%, кешкі ас 40%

*ертеңгі ас 30%, түскі ас 20%, кешкі ас 50%

*ертеңгі ас 30%, түскі ас 45%, кешкі ас 25%

#108

*!Жаңа туған нәресте мен кіші жастағы сәбилерде белоктық-энергиялық жеткіліксіздіктің көрінісі

*семіздік

*қант диабеті

*атеросклероз

*квашиоркор

*зәр-тас ауруы

#109

*!Белоктың оңтайлы тәуліктік қажеттілігі (1 кг дене салмағына шаққанда граммен)

*0,5-0,7

*0,8-1,2

*1,3-1,5

*1,6-2,0

*2,1-2,5

#110

*!Рациондағы крахмалды және крахмалды емес полисахаридтердің үлесі

*40%

*50%

*30%

*70%

*80%

#111

*!Рациондағы қарапайым көмірсулардың үлесі

*20%

*50%

*30%

*70%

*80%