- •050112- «Химия» мамандығына арналған «Химия тарихы» пәні бойынша
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1 Жалпы мәліметтер:
- •1.7 Оқу жоспарынан көшірме
- •2.2 Пәннің міндеттері:
- •3 Тапсырманың түрлері мен тізімі және оларды орындау кестесі
- •3.6. Әдебиеттер тізімі
- •3.7 Рейтинг-шкала
- •3.8 Әртүрлі жұмыс түрлерін бағалаудың критериилері мен шкаласы:
- •4. Курстың саясаты
- •2. Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар
- •. Пәннің тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәрістік сабақ тезистері
- •1. Дәріс тақырыбы: Кіріспе. Химия тарихының пәні мен жалпы міндеттері. Химия тарихының маңызы. Химия ғылымының даму кезеңдері.
- •1. Дәріс тезистері:
- •2. Дәріс тақырыбы: Химияның ғылым ретінде қалыптасуы. Алхимияға дейінгі және Алхимия кезеңі. Иатрохимия және техникалық химия.
- •2. Дәріс тезистері:
- •3. Дәріс тезистері:
- •4. Дәріс тақырыбы: Атом-молекулалық ілімнің қалыптасуы. Авогадроның молекулалық теориясы.
- •4. Дәріс тезистері:
- •5. Дәріс тақырыбы: Органикалық химияның қалыптасуы. Структуралық химия. Стереохимия.
- •5. Дәріс тезистері:
- •6. Дәріс тақырыбы: Химиялық элементтердің периодтық заңының ашылуы. Физикалық химияның даму тарихы.
- •6. Дәріс тезистері:
- •7. Дәріс тақырыбы: XX ғасыр химиясы. Ресейдегі және Қазақстандағы химия ғылымының дамуы.
- •7. Дәріс тезистері:
- •2.3. Семинарлық сабақ жоспары
- •1. Сабақ тақырыбы: Химияның ғылым ретінде қалыптасуы. Антикаға дейінгі және антикалық кезеңдегі химия. Алхимия кезеңі. Иатрохимия мен техникалық химия.
- •2. Сабақ тақырыбы: Қалыптасу кезең. Флогистон теориясы. Жанудың оттектік теориясы және антифлогистонды химия.
- •3. Сабақ тақырыбы: Атом-молекулалық ілімнің қалыптасуы. Авогадроның молекулалық теориясы.
- •4. Сабақ тақырыбы: Органикалық химияның қалыптасуы. Структуралық химия. Стереохимия.
- •5. Сабақ тақырыбы: Химиялық элементтердің периодтық заңының ашылуы. Физикалық химияның даму тарихы.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж) соөж өткізу формасы:
- •2.6 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •2.7 Курс бойынша жазба жұмыстарының тақырыптары
- •Модуль бойынша бақылау сұрақтары
- •1. Ежелгі дәуірден XIX ғасырдағы химияның даму тарихы сұрақтары
- •XX ғ. Химия тарихы сұрақтары
- •2.8 Өздік бақылау үшін тест тапсырмалары
- •2.9. Курс бойынша емтихан сұрақтары
2.9. Курс бойынша емтихан сұрақтары
Химия тарихының пәні, мақсаты мен маңызы. Химияның даму кезеңдері.
Алғашқы қауым адамдарының химиялық білімдері. Жаңа эраға дейінгі Азия және Африка халықтарының химиялық және қолөнер техникасы.
Ежелгі Үнді және Қытайдағы заттың табиғаты жайындағы ұғымдар.
Гректердің Антикалық натурфилософиялық ілімдері. Натурфилософияның Милет мектебі мен оның ізбасарлары.
Аристотель ілімі.
Антикалық атомизм сипаттамасы. Левкипп, Демокрит Парменид, Зенон Элейский, Эпикур ілімдері.
Эллинистік кезеңдегі Египеттегі химия (Александриялық алхимия).
«Химия» терминінің шығу тегі.
Жаңа эраның алғашқы ғасырындағы Рим империясындағы химия..
Жаңа эраның алғашқы ғасырындағы Үнді және Қытайдағы химия мен химиялық техника.
Араб алхимиясы.
Еуропа алхимиясы.
Иатрохимия. Парацельс ілімдері.
Техникалық химия. XIV-XVI ғасырдағы металлургияның дамуы.
Атомистикалық ілімнің қалыптасуы. Д.Зеннерт, Эпикур, Гассенди ілімдері.
Химиялық элементтер жайлы білімнің қалыптасуы.
Роберт Бойль және оның «Химик-скептик» атты еңбегі. Ғылыми химияның қалыптасуы.
Флогистон теориясы жайлы ілім. Зат массасының оны күйдірген кезде өзгеру себебінің зерттелу тарихы. Шталь ілімі.
Аналитикалық және пневматикалық химияның дамуы. Сандық әдістің шығуы. И.Ньютон, Т.У.Бергман, К.В.Шееле еңбектері.
Пневматикалық (газ) химияның дамуы.
Су құрамын зерттеу. Г.Кавендиш, Дж. Пристли А.Лавуазье зерттеулері.
Оттектік теорияның шығу тарихы. А.Лавуазье, Дж. Пристли. М.Ломоносов еңбектері.
Стехиометриялық заңдардың шығу тарихы.
Атом-молекулалық ілімнің қалыптасуы. Дальтонның атомистік теориясы.
Бойль-лемери, Ньютонның атомистік теориялары. М.В.Ломоносовтың атом және молекула жайлы ілімі.
Еселік қатынас заңының шығу тарихы.
Электрохимиялық теорияның шығу тарихы.
Химиялық белгілердің шығу тарихы.
Авогадроның молекулалық теориясы. Көлемдік қатынас заңының шығуы. Молекулалық гипотезаның шығу тарихы.
Органикалық химияның қалыптасуы. Күрделі радикалдар теориясы. Ю.Либих, Ф.Велер, Р.Бунзен, Ж.Дюма еңбектері.
Көпнегізді қышқылдар құрылысы теориясы. Гомология туралы ілім.
Валенттілік туралы білімнің қалыптасуы. АМІ-нің беку тарихы.
Структуралық (құрылымдық) химия. Химиялық құрылыс теориясының шығу тарихы.
Стереохимияның дамуы
Л.Пастер.Вант-Гофф, А.Бутлеров, А.Байер, Э.Фишер, П.Вальден еңбектері.
Органикалық синтездің даму тарихы.
Химиялық элементтердің периодтық заңының ашылу тарихы. Атомдық массаның түзетілуі. Д.И.Менделеев болжаған элементтердің ашылуы.
Инертті газдардың ашылу тарихы.
Физикалық химияның даму тарихы. Ерітінділер жайлы теориялар (Менделеев, Вант-Гофф, Аррениус, иондық гидратация).
Химиялық тепе-теңдік. Әсер етуші массалар заңының шығу тарихы.
Химиялық термодинамиканың және кинетиканың дамуы.
Радиохимияның дамуы. Оған үлес қосқан ғалымдардың зерттеулері.
Атом құрылысының күрделілігінің дәлелемесі. Тарихы. Ғалымдардың еңбектері.
Квант химиясының даму тарихы және оған үлес қосқан ғалымдар еңбектері.
Химиялық байланыс теориясының дамуы тарихы.
ХХ ғ. бірінші жартысындағы химиялық термодинамиканың дамуы.
ХХ ғ. бірінші жартысында химиялық кинетиканың даму тарихы. Оған үлес қосқан ғалымдар.
XX ғ. катализдің дамуы. Оған үлес қосқан ғалымдар еңбектері.
Беттік құбылыстардың даму тарихы.
Коллоиды химияның негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.
ЖМҚ химиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.;
Супермолекулярлы химияның пәні мен мақсаты;
Супермолекулярлы химияның шығу тегі мен даму кезеңдері;
Рентгенқұрылымдық анализдің негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.
Электрондық парамагнитті резонанс спектроскопиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.
Ядролық магнитті резонанс спектроскопиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.
XX ғ. биоорганикалық химияның даму бағыттары;
XX ғ. бірінші жартысында төменмолекулалы биологиялық активті қосылыстарды зерттеген ғалымдар.
Витаминдер химиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдар.
Фотосинтезді зерттеген ғалымдар.
Молекулярлық биоэнергетиканың негізін қалаған ғалымдар.
Ақуыздың құрылымын зерттеген ғалымдарды атаңыз;
Молекулалық биологияның зертеу нысаны мен міндеті.
XX ғ. дәрі-дәрмек синтездеудің жетістіктері.
