- •050112- «Химия» мамандығына арналған «Химия тарихы» пәні бойынша
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1 Жалпы мәліметтер:
- •1.7 Оқу жоспарынан көшірме
- •2.2 Пәннің міндеттері:
- •3 Тапсырманың түрлері мен тізімі және оларды орындау кестесі
- •3.6. Әдебиеттер тізімі
- •3.7 Рейтинг-шкала
- •3.8 Әртүрлі жұмыс түрлерін бағалаудың критериилері мен шкаласы:
- •4. Курстың саясаты
- •2. Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар
- •. Пәннің тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәрістік сабақ тезистері
- •1. Дәріс тақырыбы: Кіріспе. Химия тарихының пәні мен жалпы міндеттері. Химия тарихының маңызы. Химия ғылымының даму кезеңдері.
- •1. Дәріс тезистері:
- •2. Дәріс тақырыбы: Химияның ғылым ретінде қалыптасуы. Алхимияға дейінгі және Алхимия кезеңі. Иатрохимия және техникалық химия.
- •2. Дәріс тезистері:
- •3. Дәріс тезистері:
- •4. Дәріс тақырыбы: Атом-молекулалық ілімнің қалыптасуы. Авогадроның молекулалық теориясы.
- •4. Дәріс тезистері:
- •5. Дәріс тақырыбы: Органикалық химияның қалыптасуы. Структуралық химия. Стереохимия.
- •5. Дәріс тезистері:
- •6. Дәріс тақырыбы: Химиялық элементтердің периодтық заңының ашылуы. Физикалық химияның даму тарихы.
- •6. Дәріс тезистері:
- •7. Дәріс тақырыбы: XX ғасыр химиясы. Ресейдегі және Қазақстандағы химия ғылымының дамуы.
- •7. Дәріс тезистері:
- •2.3. Семинарлық сабақ жоспары
- •1. Сабақ тақырыбы: Химияның ғылым ретінде қалыптасуы. Антикаға дейінгі және антикалық кезеңдегі химия. Алхимия кезеңі. Иатрохимия мен техникалық химия.
- •2. Сабақ тақырыбы: Қалыптасу кезең. Флогистон теориясы. Жанудың оттектік теориясы және антифлогистонды химия.
- •3. Сабақ тақырыбы: Атом-молекулалық ілімнің қалыптасуы. Авогадроның молекулалық теориясы.
- •4. Сабақ тақырыбы: Органикалық химияның қалыптасуы. Структуралық химия. Стереохимия.
- •5. Сабақ тақырыбы: Химиялық элементтердің периодтық заңының ашылуы. Физикалық химияның даму тарихы.
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж) соөж өткізу формасы:
- •2.6 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •2.7 Курс бойынша жазба жұмыстарының тақырыптары
- •Модуль бойынша бақылау сұрақтары
- •1. Ежелгі дәуірден XIX ғасырдағы химияның даму тарихы сұрақтары
- •XX ғ. Химия тарихы сұрақтары
- •2.8 Өздік бақылау үшін тест тапсырмалары
- •2.9. Курс бойынша емтихан сұрақтары
XX ғ. Химия тарихы сұрақтары
Радиохимияның негізін қалап, ары қарай дамуына үлес қосқан ғалымдарды атаңыз;
Атомның планетарлық моделін кім және қашан құрған?
Валенттіліктің электрондық интерпретациясын кім және қашан алғаш ұсынған?
Квант химиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз?
Химиялық байланыс теориясының дамуына үлес қосқан ғалымдарды атаңыз?
ХХ ғ. бірінші жартысында химиялық термодинамиканы дамытқан ғалымдарды атаңыз;
ХХ ғ. бірінші жартысында химиялық кинетиканы дамытқан ғалымдарды атаңыз;
XX ғ. катализдің дамуына жағдай жасаған ғалымдарды атаңыз;
Беттік құбылыстарды зерттеуде үлкен үлес қосқан ғалымдарды атаңыз;
Коллоиды химияның негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
ЖМҚ химиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
Супермолекулярлы химияның пәні мен мақсаты;
Супермолекулярлы химияның шығу тегі мен даму кезеңдері;
Рентгенқұрылымдық анализдің негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
Электрондық парамагнитті резонанс спектроскопиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
Ядролық магнитті резонанс спектроскопиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
XX ғ. биоорганикалық химияның даму бағыттары;
XX ғ. бірінші жартысында төменмолекулалы биологиялық активті қосылыстарды зерттеген ғалымдарды атаңыз;
Витаминдер химиясының негізін қалаған және дамытқан ғалымдарды атаңыз;
Фотосинтезді зерттеген ғалымдарды атаңыз;
Молекулярлық биоэнергетиканың негізін қалаған ғалымдарды атаңыз;
Ақуыздың құрылымын зерттеген ғалымдарды атаңыз;
Молекулалық биология нені зерттеп, қандай міндетті орындайды?
XX ғ. дәрі-дәрмек синтездеудің жетістіктері.
Әдебиеттер: 1-17
2.8 Өздік бақылау үшін тест тапсырмалары
1-тест.
Алхимияға дейінгі кезең қай уақытқа сай келеді?
А. XVII ғасыр;
В. III ғасыр;
С. III-V ғасыр;
Д. V-VII ғасыр;
Е. XVII-XVIII ғасыр;
2-тест
Алхимия дәуірі қайндай кезеңдерге бөлінеді?
А. Александрия, Араб, Еуропа;
В. Классика, Александрия, Араб;
С. Қайта өрлеу, Еуропа, Александрия;
Д. Александрия, Сандық заңдар кезеңі, Араб;
Е. Еуропа, Араб, Алғашқы қауымдық кезең.
3-тест
Химия тарихының қай кезеңінде ол натурфилософиялық және алхимиялық көзқарастан арылған?
А. Сандық заңдар кезеңі;
В. Классикалық химия кезеңінде;
С. Қазіргі кезең;
Д. Алхимия кезеңінде;
Е. Қалыптасу кезеңі.
4-тест
Атом молекулалық ілім қай кезеңде қалыптасып дамыған?
А. Сандық заңдар кезеңі;
В. Классикалық химия кезеңінде;
С. Қазіргі кезең;
Д. Алхимия кезеңінде;
Е. Қалыптасу кезеңі.
5-тест
Химиялық термодинамика мен кинетика қай кезеңде дамыды?
А. Сандық заңдар кезеңі;
В. Классикалық химия кезеңінде;
С. Қазіргі кезең;
Д. Алхимия кезеңінде;
Е. Қалыптасу кезеңі.
6-тест
Квант теориясы мен салыстырмалылық теориясы қай кезеңде дамыған?
А. Сандық заңдар кезеңі;
В. Классикалық химия кезеңінде;
С. Қазіргі кезең;
Д. Алхимия кезеңінде;
Е. Қалыптасу кезеңі.
7-тест
Химияның зерттеу нысаны (объект) 3 концептуальды жүйеден тұрады: құрам туралы ілім; структуралық химия; … Үшіншісін атаңыз
А. субатомды бөлшек;
В. химиялық элементтер атомы;
С. әрекеттесуші молекулалардың микро және макро жүйесі;
Д. химиялық процесс жайлы ілім;
Е. Мегасистема.
8-тест
Натурфилософияға 2 сипаттама тән: Космологиялық және … Екіншісін атаңыз:
А. Континуализм;
В. Атомизм;
С. Ғылыми химия;
Д. Дедукция;
Е. Дуализм.
9-тест
Милет мектебінің негізін қалаушы - Фалес Милетский қандай затты ең негізгі деп есептеген?
А. Су;
В. Металл;
С. Ауа;
Д. Жер;
Е. Шексіздік.
10-тест
Демокриттің көзқарасы бойынша атомға 3 сипаттама тән. Олар: өлшемі, формасы, … Үшіншісін атаңыз:
А. қозғалысы;
В. кеңістіктегі орны;
С. салмағы;
Д. радиусы;
Е. Құрылысы.
11-тест
Зат және оның қасиеті жайлы теориялық білім мен практикалық білімның бірігуі Алхимияның қай кезеңінде жүзеге асты?
А. Араб алхимиясы;
В. Александрия алхимиясы;
С. Еуропа алхимиясы;
Д. Иатрохимия;
Е. Техникалық химия.
12-тест
Араб алхимиясы кезеңінде металдардың шығу тегінің сынап-күкірт теориясының негізін кім қалады?
А. Айюб ал Рухави;
В. Абу Али ал-Хусейн ибн Абдаллах ибн ал-Хасан ибн Сина-Али (Авиценна);
С. Абу Бакр Мухаммед ибн Закария Ар-Рази (Разес);
Д. Абу Мұса Жабір ибн Хайан (Еуропа әдебиетінде – Гебер);
Е. Абу-ар-Райхан Мұхаммед ибн Ахмед Ал-Бируни.
13-тест
Алхимияның қай кезеңінде алхимияның теориялық негіздері, лабораториялық техника мен тәжірибе әдістемелері қалыптасты?
А. Араб алхимиясы;
В. Александрия алхимиясы;
С. Еуропа алхимиясы;
Д. Иатрохимия;
Е. Техникалық химия.
14-тест
Алғаш мүсәтірді ашқан кім?
А. Альберт фон Больштет (Ұлы Альберт);
В. Роджер Бэкон;
С. Джованни Фиданца (Бонавентура);
Д. Аристотель;
Е. Авиценна.
15-тест
Иатрохимияның негізін қалаған кім?
А. Ваноччо Бирингуччо;
В. Георг Бауэр (Агрикола);
С. Иоганн Рудольф Глаубер;
Д. Андреас Либавий;
Е. Филипп Ауреол Теофраст Бомбаст фон Гогенгейм (Парацельс).
16-тест
XVII ғасырда «Барлық дене әр түрлі пішіндегі және өлшемдегі корпускуладан тұрады; корпускуланың пішіні заттың қасиетін анықтайды. Корпускула бөлінеді және тұтас материядан тұрады» деген атомистикалық ілімді кім қалыптастырды?
А.
Френсис Бэкон лорд
Верул
А. жанғыш;
В. оттегі;
С. су;
Д. жер
Е. металл
19-тест
«Химияның қарапайым курсы» («Элементарный курс химии») атты еңбек авторы кім?
А. Клод Луи Бертоле;
В. Луи Бернар Гитон де Морво;
С. Антуан Франсуа де Фуркруа;
Д. Антуан Лоран Лавуазье;
Е. Роберт Бойль.
20-тест
Химиялық құрылыс теориясының негізін кім қалады?
А. Д.И.Менделеев;
В. А.М.Бутлеров;
С. А.Кекуле
Д. А.Вюрц;
Е. О.Лоран.
Тест жауаптары:
1-тест |
В |
11-тест |
В |
2-тест |
А |
12-тест |
Д |
3-тест |
Е |
13-тест |
А |
4-тест |
А |
14-тест |
С |
5-тест |
В |
15-тест |
Е |
6-тест |
С |
16-тест |
В |
7-тест |
Д |
17-тест |
Е |
8-тест |
Е |
18-тест |
А |
9-тест |
А |
19-тест |
Д |
10-тест |
С |
20-тест |
В |
