Тақырып № 17. Көмірсулар. Моносахаридтер. Стереоизомериясы. Цикло-оксо таутомериясы. Химиялық қасиеттері

1. Глюкозаның мүмкін болатын стереоизомерлерінің саны:

1. 12 2) 14 3) 8 4) 6 5) 16

2. Глюкозаның сүт қышқылды ашу реакциясын көрсетіңіз:

1) С₆Н₁₂О₆ + 6О₂ → 6СО₂ + 6Н₂О

2) С₆Н₁₂О₆ → 2С₂Н₅ОН + 2СО₂↑

3) С₆Н₁₂О₆ → 2СН₃ – СНОН – СООН

4) С₆Н₁₂О₆ →СН₃СН₂СН₂СООН + 2СО₂↑ + 2Н₂ ↑

5) 6СО₂ + 6Н₂О → С₆Н₁₂О₆ – 6О₆

3. Глюкозаның спирттік ашу реакциясын көрсетіңіз:

1) С₆Н₁₂О₆ + 6О₂ → 6СО₂ + 6Н₂О

2) С₆Н₁₂О₆ → 2С₂Н₅ОН + 2СО₂↑

3) С₆Н₁₂О₆ → 2СН₃ – СНОН – СООН

4) С₆Н₁₂О₆ →СН₃СН₂СН₂СООН + 2СО₂↑ + 2Н₂ ↑

5) 6СО₂ + 6Н₂О → С₆Н₁₂О₆ – 6О₆

4. Глюкозаның май қышқылды ашу реакциясын көрсетіңіз:

1) С₆Н₁₂О₆ + 6О₂ → 6СО₂ + 6Н₂О

2) С₆Н₁₂О₆ → 2С₂Н₅ОН + 2СО₂↑

3) С₆Н₁₂О₆ → 2СН₃ – СНОН – СООН

4) С₆Н₁₂О₆ →СН₃СН₂СН₂СООН + 2СО₂↑ + 2Н₂ ↑

5) 6СО₂ + 6Н₂О → С₆Н₁₂О₆ – 6О₆

5. Моносахаридтер қатты күйде:

1. циклді формада

2. ашық тізбекті формада

3. циклді және ашық тізбекті формалар қоспасы түрінде

4) тармақталған формада

5) түзу сызықты формада болады

6. Кұрамында альдегид тобы болатын моносахаридтерді:

1) альдозалар

2) кетозалар

3) глюкоза

4) пентоза

5)триозалар деп атайды

7. Глюкозаның май қышқылы ашуы кезінде түзілетін газдар:

1) СО₂ және О₂

2) СО₂ және Н₂

3) СО₂ және СО

4) СО және N₂

5) СО₂ және N₂

8. Моносахаридтердің бесмүшелі циклді формасы:

1. альдоза

2. кетоза

3. фураноза

4. пираноза

5. пентоза деп аталады

9. Мальтоза гидролизденгенде түзілетін моносахаридтер:

1) глюкоза және лактоза

2) глюкоза және манноза

3) галактоза және фрутоза

4) екі молекула глюкоза

5) галактоза және фруктоза

10. Глюкоза ерітіндісін күміс оксидінің аммиактағы ерітіндісімен қосып қыздырғанда:

1) ашық көк түсті ерітінді түзіледі

2) газ бөлінеді

3) қызыл-кірпіш түсті тұнба түзіледі

4) күміс жылтыры пайда болады

5) көк түсті тұнба түзіледі

11. Фруктозаның бес мүшелі циклды түрі:

1) альдоза

2) кетоза

3) фураноза

4) пираноза

5) пентоза

12. Глюкозаның алты мүшелі циклды түрі:

1) альдоза

2) биоза

3) фураноза

4) пираноза

5) пентоза

13. Глюкозаның әлсіз тотығуы нәтижесінде түзіледі:

1) глюкар қышқылы

2) глюкон қышқылы

3) глюкурон қышқылы

4) сорбит

5) глюкозамин

14. Галактозаның күшті тотығуы нәтижесінде түзіледі:

1) галактон қышқылы

2) галактар кышкылы

3) галактурон қышқылы

4) сорбит

5) галактозамин

15. Глюкопиранозаның энергетикалык тиімді конформациясы:

1) кресло

2) ванна

3) зигзаг

4) кысқыш

5) тасаланған

16. Пентоза:

1) фруктоза

2) дезосирибоза

3) глюкоза

4) галактоза

5) сахароза

17. Гексоза:

1) целлюлоза

2) сахароза

3) фруктоза

4) лактоза

5) крахмал

18. Альдоза:

1) крахмал

2) манноза

3) амилоза

4) фруктоза

5) сахароза

19. Фруктозаның стереоизомерлерінің саны:

1) 6

2) 4

3) 16

4) 2

5) 8

20. Глюкоза тотыксызданғанда түзіледі:

1) сорбит

2) маннит

3) ксилит

4) рибит

5) глицерин

21. Конфигурациялық изомерлер түзіледі:

1. єртүрлі кеңістіктік формулада

2. атомдардың бірдей кезектілігі нєтижесінде

3. орынбасушылар бірдей жазықтықта орналасқанда

4. орынбасушылар бір сызық бойында орналасқан жағдайда

5. єр түрлі конформация кезінде

22. Стереоизомерлер бір-бірінен мына белгісі бойынша ажыратылады:

1. конформациясы

2. конфигурациясы

3. конформациясы жєне физикалық қасиеттері

4. конфигурациясы жєне конформациясы

5. конфигурациясы жєне атомдардың байланысу реті

23. Көмірсулардың стереоизомерлерінің санын қандай төмендегі көрсетілген формуламен есептеп шығарады:

1. N = 4n² ; 2) N =2n² ; 3) N = 2ⁿ ; 4) N = 2в; 5) N = 4n+2;

24. Молекуласында атомдардың байланысу реті бірдей, бірақ олардың кеңістікте орналасуы єр түрлі болатын қосылыстардың аталуы:

1) структуралық изомерлер

2) мономерлер

3) стереоизомерлер

4) рацематтар

5) конформерлер

25. Жай байланыстар төңірегінде айналудың нәтижесінде пайда болатын молекуланың әртүрлі

геометриялық формаларының аталуы:

1. стереоизомерлер

2) энантиомерлер

3) конформациясы

4) конфигурациясы

5) оптикалық изомерлер

26.Молекулалары айнадағы кескінімен сєйкес келмейтін заттар сияқты стереоизомерлердің аталуы:

1. диастереомерлер

2. транс-изомер

3. структуралық изомерлер

4) энантиомерлер

5) стереоизомерлер

27. Диастереомерлердің бір-бірінен өзгешілігі мынада:

1) физикалық-химиялық қасиеттері әртүрлі

2) балқу температурасы әртүрлі

3) қайнау температурасы әртүрлі

4) еріткіштігі әртүрлі

5) айналу бүрышының мөлшері поляризацияланған жарық

сәулесінің жазықтығын бірдей бұрышқа бурады.

28. Энантиомерлердің бір-бірінен өзгешелігі мынада:

1. физикалық қасиеттері єртүрлі

2. химиялық қасиеттері єртүрлі

3. реакцияласу қабілеті бірдей

4. оптикалық активтілігі єртүрлі

5. молекулада атомдардың байланысу реті єртүрлі

29. Єртүрлі төрт атоммен немесе топпен байланысқан көміртегі атомының аталуы:

1. карбкатион

2. қарбанион

3. ассиметриялық қөміртек

4. гетероциклді қөміртек

5. ассимметриялық орталық

30. Тең мөлшерде алынған энантиомерлердің қоспасының аталуы:

1. цис- жєне транс- изомерлер қоспасы

2. структуралық изомерлер қоспасы

3. реакциялық қоспа

4. рацемат

5. диастереомерлер