9 Мектептің тәрбие жүйесі мектептің біртұтас әлеуметтік-педагогикалық құрылымы ретінде.

Мектептің тәрбие жүйесі – жеке тұлғаның дамуына тиімді және мақсатты әсер ететіндей етіп құрылған, реттелген тәрбие үрдісінің құрамды бір бөлігі.

Мектептің тәрбие жүйесі - мектептің тұтас әлеуметтк- пед. құрылымын құрайтын және тәрбиенің күшті және ұдайы әрекет ететін факторы болып табылатын өзара байланысты компоненттердің (тәрбие мақсаттары, оларды іске асыратын адамдар, олардың іс-әрекеті және қарым-қатынасы, басқа да қатынастар, өмірлік кеңістік) жиынтығы.

10 Мектептің тәрбие жүйесін басқару (педагогикалық менеджмент).

Мектепішілік басқару дегеніміз біртұтас педагогика-лық процеске қатыстылардың барынша жоғары нәтижеге жетуді көздеген мақсатты, сапалы өзара әрекеттесуі. Біртұтас педагогикалық процеске қатысушылардың өзара әрекеті мынадай бірізді, өзара байланысты әрекеттер мен қызметтердің тізбегінен тұрады, олар: педагогикалық талдау, мақсат қою және жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау, реттеу және түзету.

Мектепішілік басқарудың дәстүрлі ұғымдарын жаңа ұғымдар алмастыруда. Мысалы, »ықпал ету» ұғымының орнына »өзара әрекеттесу», »ынтымақтасу», »рефлексивті басқару» ұғымдары қолданылуда.

Сол сияқты мектепті басқару теориясы мектепішілік менеджмент теориясымен толығуда. Менеджмент теория-сы басшы қызметінің өзара құрметке, қарамағындағы қызметкерлерге сенім білдіруді, олардың табысты еңбек етуіне қолайлы жағдай туғызуымен ерекшеленеді. Менеджменттің осы қыры мектепшілік басқару теориясын одан ары байыта түскен.

11. Сыныптағы тәрбие жүйесінің жұмысы мектептің тәрбие жүйесінің компоненті ретінде

12. Тәрбие жұмысының субъектісі, субъектілердің өзара қарым қатынасы тәрбие жұмысының қызметі ретінде

Тәрбие жұмысының негізгі субъектісі іс әрекет ұйымдастырушылар яғни мұғалім, директор,сынып жетекшісі,тәрбие және білім жөніндегі орынбасарлар және оған қатысушылар яғни оқушылар. Мұғалімдер де оқушылар да мектептің алдында тұрған мақсат міндеттерді бірлесе анықтап оларды іс жүзінде бірлесе жүзеге асырады. Балалар мен үлкендердің бірлескен ұжымы бұл мектептің тәрбие жүйесін дамытуда маңызды жағдай болып саналады., яғни олардың тәрбие жүйесінде бірлескен іс әрекет гуманистік тәрбиенің негізгі идеясы адамдарға деген жағымды қарым қатынасты дамытуға алып келеді.

13. Сынып жетекшісі, оның міндеттері , жұмысының ерекшеліктері

Сынып жетекшісі-- белгілі бір сыныпта оқушылардың оқу тәрбие жұмысын ұйымдастырушысы, ақыл кеңесшісі жәнеоқушылырұа тәрбиелік ықпалын үйлестіріп, олардың мақсатты түрде сабақтан тыс әртүрлі педагогикалық әрекеттерін ұйымдастырушы.

С Ж міндеттері оқушылардың сабақтан тыс жұмыстарын, денсаулығын, әртүрлі пәндер бойынша қосымша сабақтарын және әдеби кештер мен тәрбие сагаттарды ұйымдастыру, әр оқушымен жеке жүмыс жасау, психологиялық педагогикалық жақынан зерттеу, білім беріп адамгершілігі мол бала тәрбиелеу, оқушылыпға тәрбиелік ықпалын үйлестіріп, педагогикалық ірекеттерді ұйымдастыруды қамтамасыз етуге тиіс.

Жұмысының ерекшеліктері оқушылардың ата аналарымен үнемі байланыс жасап, отбасындағы оқу тәрбиесіне педагогикалық оқуды насихат жасау, оқушының не нәрсеге бейім екенін анықтап оларды сол нәсеге бейімдеу қабілетін ашу, белсендігін арттыру, ыңғайлы ұжымды қалыптастыру.

14. Сынып жетекшісінің институтының қалыптасу тарихы және жұмысының ерекшеліктері..

Тәрбие мәселесіменен кәсіби айналысушы адамдар ертерек пайда болды. Олар ақсүйек және ауқатты отбасыларында бастапқы кезде күтушілер немесе губернанткалар ретінде қызмет етті. Ал оқу мекемелерінде 1804 жылғы университеттік мекеме жарғысына сәйкес оқушылардың тәрбиелеу әсә үйретуші ұстаздарға,ханымдарға өз оқушыларын бақылап,олардың тәртібіне жауап беру міндеті жүктелеген. 1828 жылғы гимназия және училище туралы жарғада оқушылардың таңдау мақсатында олардың жеке басын танып білу қажеттілігі де көрсетілген. Сынып тәрбиешісі қызметі 1871 жылы гимназиядағы сынып тәрбиешісі жарғысында ресми түрде бекітілді. Соған сәйкес сынып тәрбиешілері мұғалімлдер есебінен тағайындалып, олар білім берумен де айналысты. Сынып тәрбиешісі міндеттері: сабақта тәпһртіпті сақтауға ықпал ету, қатысуды қадағалау,мектеп іс қағаздарын жүргізу,оқушы дамуын,тану қабілетін бақылап зерттеу. ХІХ аяғы мен ХХ ғасырдың басында қоғамдағы кейбір өзгерістерге сай бала жеке тұлғасына деген көзқарас өзгеріп, оның қажеттілігі мен қызығушылығына көңіл бөле бастады. 1871 жылғы жарғыға сәйкес сынып тәрбиешілерінің қызметі өзгеріссіз қалды. Негізгі міндеті: оқу процесін ұйымдастыру болып есептелінді: сабаққа тәртіп орнату, сабаққа қатысу, қосымша сабақ ұйымдастыру, үй тапсырмасн орындау және т.с.с. Кеңес дәуірінде сынып жетекшісі деген қызмет болмады. Алайда оның орнына топ жетекшілері қызмет атқарды.негізгі міндеттері: коммунисттік идеалогия аясында оқушылардың саяси тәрбиесне көңіл бөлді. Өзін өзі басқаруды уйымдастырудың мақсаты етіп қойды. 1928ж сынып тәрбиешісі қызметі ресми түрде жойылып, оқушылардың өзін өзі басқару уйымына басымдылық берілді. 1934 ж жалпы еңбек мектебінің жарғысына сәйкес топ жетекшісі сынып жетекшісі деп өзгертілді. 28 маусым күні ережемен бірге сынып жетекшісі қызметі де бекітілді. 1947 жылы сынып жетекшісі туралы жаңа ереже қабылданды,жаңа тәртіптер белгіленіп,қызметі тағайындалды.

Жұмысының ерекшеліктері оқушылардың ата аналарымен үнемі байланыс жасап, отбасындағы оқу тәрбиесіне педагогикалық оқуды насихат жасау, оқушының не нәрсеге бейім екенін анықтап оларды сол нәсеге бейімдеу қабілетін ашу, белсендігін арттыру, ыңғайлы ұжымды қалыптастыру