Диаметр ықпалын құру, ұштау түрлері және материал беріктігін түйреу арқылы төмендету.
а) Үлгіні дайындау. Әрбір материал топтарынан 1 сынамалы үлгі алынады және үзетін машинада алдын ала тігілмейді.Сынамалы үлгіні үзу кезінде Рконт бақылау үлгілерін анықтайды.
Тігін машинасы 1 см аралықта берілген үш тесу аралығының бірін ғана тігеді( немесе ине шаншымы,мм).Әр материалдың түріне байланысты жіпсіз 3 инені әрбір үлгіге тігіп тексереді. Тесулер үлгінің ортасына бүкіл ені бойынша көлденең бағытта орналастырады.Осылайша әр материалға бірінші серияның 3 үлгісі қосылады.Және де қалған екі берілген тесу аралығының үлкендігін екінші және үшінші үлгінің сериясы бойынша анықтайды.
б) Үзілуге байқау.
Тігілген үлгілерді сынау үшін маятникті диаметрде төменгі зажимнің 100 мм/мин жылдамдықта жүргізіледі.Әрбір үлгіні жеке тексереді.Үзу кезіндегі табылған Р жүктің мәні келесі кестеге енгізіледі. Кесте 5.2.
Кесте 5.2
Модель |
Ине номері N |
1 см. аралықтағы тесілу саны немесе ине шаншымы, мм n |
Үзу кезіндегі салмақ Р, кг. |
Үлгі беріктігінің төмендеуі λ, % |
Үлгі беріктігінің төмендеуі λ, % келесі формуламен анықталады:
Жұмыс қорытындысы:
Эксперименттің результаты бойынша ұшын үшкірлеудің формасы туралы, номері туралы қорытынды шығарады,иненің және тігіс аралығын материал мықтылығына тексеру және тәуелділік графигін тұрғызу: λ = f(N); λ = f(n).
Тәжірибелік жұмысты қорғауға арналған сұрақтар:
1. ГОСТ 22249–82 бойынша иненің басты геометриялық характеристикасы.
2. Ине номерлеріне анықтама беру.
3. ГОСТ 22249–82 бойынша ине ұшын үшкірлеудің формаларын, олардың материалды тесу беріктігіне әсер етуін, түйісу формасының критерийін таңдау.
4. Түйісу аралығының қашықтығын, тесілген үлгінің беріктігін, тәуелділігін анықтау.
5. Ине таңдаудағы түрлі материалдардың негізгі физико- механикалық қасиеттерін және қалыңдығының әсер етуін қарастыру.
6. Жіп тігістерінің беріктілігіне әсер ететін факторларды тізу.
7. Былғары бұйымдар өндірісіндегі негізгі жіп тігістерінің түрлерін айту.