Сурет 1. Көлеңке проекциясының әдісі: а – жарықтың жүру схемасы; б – тегіс емес биіктікті анықтаудағы жарықтың жүру схемасы

Жөнді бақылау жүргізбеу қауіп төндіреді, бақылау кезінде абайсызда беттің үлкендігі өлшенуі мүмкін, бақыланып жатқан беттің жалпы жағдайы мінезделмеуі мүмкін. Бұл қателікті болдырмас үшін тегіс емес бетті өлшеу кезінде оның беткі бөлігіне бірнеше (5-6) нүктелер жүргізу керек,тегіс емес беттің биіктігін анықтай отырып, барлық өлшенетін беттерге сай, барлық жүргізілген қорытындылардың орташа арифметикалық өлшемдерін қою. Қорытындыларды кестеге енгізу.

Кесте 2.1.

№ п.п.	Материал аты	Абразив түйіршіктілігі, Nз	1.1.Тегіс еместік биіктігі, мкм						Тегіс еместіліктің орташа биіктігінің мағынасы, Норт, мкм
			1.2.Өлшем сандары
			Н1	Н2	Н3	Н4	Н5	Н6

Зерттелген материалдардың қорытындысын ала отырып тегіс еместіліктің орташа биіктігінің графигін абразив түйіршіктілігінің сандарымен сәйкестендіру Н_орт= f(N_з)

Жұмыстың қорытындысы:

Әртүрлі түйіршіктердің бір материал үлгісінің абразивтерінің қорытындыларын, сонымен қатар әртүрлі материал үлгілерінің беттік тегіс еместілігін салыстыру.

Тәжірибелік жұмысты қорғау алдындағы сұрақтар:

1. Абразивті матаның түйіршіктілігі туралы түсінік және эксперименттік анықталуы.

2. Түрлі шарттарда тегіс еместіліктің физико-механикалық қасиеттерін қалай анеықтайды?

3. Беттің тегіс еместілігін бағалаудағы әдістерін анықтау. Артықшылық пен кемшілігі.

4. Абразивті құралдардың негізгі түрлері.

Тәжірибелік жұмыс № 3

«Аяқ киім үстіңгі бөлшектерін біріктіру процессін зерттеу»

Жұмыстың мақсаты:

1. Білімгерлерді аяқ киім өндірісінде қолданылатын иненің сапасы, конструкциясы және басты геометриялық характеристикасымен таныстыру.

2.Материалды жұмсарту үшін тесу аралығын, диаметрдің әсер етуін, ұшын үшкірлеудің формаларын орнату.

Жұмыстың орындалуы:

Жұмысты орындау үшін білімгерлерге машина инесінің 3 түрі беріледі (сурет.5.1) және әрбір берілген былғары материалдарынан 10 үлгі жасау (былғары, жасанды былғары, мата емес материал және т.б.), штангенциркуль, микрометр және сызғыш.

ГОСТ 22249–82 бойынша ине сапасын анықтау, олардың түрлері және группалары мен номерлері.

а) Ине сапасын тексеру. Берілген ине конструкциясымен танысып, оларды микроскоп көмегімен көру. Иненеің сапасын бағалау кезінде иненің әрелу жиелігі анықталады және зауценс ұқсастығы, құлақша формасы, полировкалар сапасы және т.с.с.

б) Инені өлшеу

Инені өлшеу щтангенциркульмен және микрометрмен анықталады.

Сонымен қатар келесі өлшемдер анықталады:

1. жалпы ұзындық – L

2. иненің ұзындығы колбаның шетінен құлақшаның басына дейін - L₁

3. стержень диаметрі - d

4. колба диаметрі - D

5. ине колбасының ұзындығы – C

Сурет. 5.1. Ине типтерінің басты көлемдері мен конструктивті элементтері 1:

1 – шеті; 2 – колба; 3 – өтпелі конус; 4 – стержень; 5 – ойма; 6 – құлақша; 7 – ұшы; 8 – ұзын науа; 9 – үзілді – кесілді науаша; 10 – перемычка; 11 – ауданша

Зерттеу қорытындысын келесі кестеге енгізу 5.1

Кесте 5.1

№ п.п.	Ине белгілері		Эскиз ұшының формасы және ГОСТ 22249–82 бойынша орындалуы	Негізгі размерлері, мм
	модель	№		L	C	L1	D	d

Иненің типін, группасын, номерін берілген өлшеулер бойынша ГОСТ 22249–82 анықтау. Иненің классификациясына сай бөлінеді:

а) типі – стержень формасы және ұшы,

б) группасы – негізгі өлшемдері бойынша,

в) номерлері – стержень диаметрі бойынша.

Анықтамаға арналған қима түрлерін анықтау үшін инені оңға қысқа науашамен жайғастырып, ұзынын сол жаққа бұрып тегіс тығыз материал (картон, тығыз қағаз) иненің үшкір ұшымен теседі. Тесілуінің формасы ине үшкірлігінің формасына сай келеді.