- •«Көлік құрылысы» кафедрасы
- •Алматы - 2013
- •«Көлік құрылысы» кафедрасы
- •Алматы - 2013
- •Кiрiспе
- •Тәжірибиелік сабақ №1
- •1. Жер төсемесінің құрылымдық қабаттары және олардын орналасуы
- •Жол қабаты мен жамылғының классификациясы
- •1.2 Жеңілдетілген типтегі жол қабатының құрылымы
- •1.3 Өтпелі типтегі жол қабатын құрылымдау
- •1.4 Негіздің қосымша қабаттарын құрылымдау
- •1.1 Сурет - Күрделі типті жол қабаты құрылымының үлгілері
- •1.2 Сурет - а3 топтағы есептік жүктемеде қолданылатын күрделі типтегі жол қабаты құрылымының үлгілері
- •1.3 Сурет – жеңілдетілген типтегі жол қабатының құрылымының үлгілері
- •1.4 Сурет - Өтпелі типтағы жол қабаты құрылымының үлгілері
- •. Қатты емес типтағы жол қабатын жобалау
- •2.1 Есептік жүктемелер
- •3 Топырақтың есептік сипаттамалары
- •Жіберілетін серпімді иілуге есептеу
- •5 Төсеме қабатта және аз байланысқан құрылымдық қабаттарда жол қабатын жылжуға тұрақтылығын есептеу
- •5.3 Кесте Қысқа мерзімді жүктемеде иілу кезіндегі созылуға есептеу кезінде асфальтбетондардың сипаттамасы
- •5.4 Кесте Ұзақ жүктеме кезінде жылжуға тұрақтылығын есептеу кезінде асфальтбетонның серпімділік модулінің есептік мәні
- •5 32 .1Сурет - жол қабатының жалпы қалыңдығынан τд жылжудың жүйелі кернеуін анықтау номограммасы
- •5.2 Сурет- Nt есептік келтірілген қарқындылықтан жүктелу әсеріне байланысты коэффициент
- •6 Негіздің құмды қабатында жылжуға тұрақтылық шарттары бойынша құрылымды есептеу
- •7 Иілу кезіндегі созылуда асфальтбетон қабаттарының шаршаудағы бұзылуларына қарсыласуына құрылымды есептеу
- •7.1 Сурет- екі қабатты құрылымның жоғарғы монолитті қабаттарында иілу кезіндегі созылу кернеуін анықтау номограммасы
- •8 Иілу кезіндегі созылуда негіздің монолитті қабатының шаршаудағы бұзылуларына қарсыласуына құрылымды есептеу
- •8.1Сурет - Жол қабатының аралық монолитті қабатында созылу кернеуін анықтау номограммасы
- •9 Құрылымды аязға төзімдікке есептеу
- •9.2.А сурет- Жер төсемесінің топырағының тоңазу тереңдігінің картасы
5 Төсеме қабатта және аз байланысқан құрылымдық қабаттарда жол қабатын жылжуға тұрақтылығын есептеу
Беріктік шарттарын ескере отырып, жол қабатын, қысқа мерзімді әсерде немесе ұзақ жүктемеде төсеме қабатта немесе аз байланысқан қабаттарда пластикалық беттесулерден пайда болатын, қалдық ақаулар пайда болмайтындай етіп құрылымдайды.
Топырақта әсер етуші жылжудың жүйелі кернеуін (5.1) формуламен есептейміз.
5.1кесте
Есептеу үшін берілген мәндер
Материал |
h қабат, см |
Е, МПа, есептеу кезінде |
Иілу мен жылжуда созылуға есептеу
|
||||
Жіберілетін серпімді иілу бойынша |
Жылжуға тұрақтылық бойынша |
Е, МПа |
|
о |
С, МПа |
||
Тығыз асфальтбетон битум маркасы БНД 60/90 |
5 |
3200 |
550 |
4500 |
2,80 |
- |
- |
Сондай, кеуекті |
7 |
2000 |
460 |
2800 |
1,60 |
- |
- |
7% цементпен қондырғыда араластырылған ШҚҚ |
15 |
600 |
600 |
600 |
- |
- |
- |
Орташа іріліктегі құм |
15 |
120 |
120 |
120 |
- |
40 |
0,006 |
Жеңіл ірі құмдақ |
- |
58 |
- |
-
|
- |
36 |
0,014 |
анықтау
үшін алдын ала тағайындалған жол
құрылымын екі қабатты есептік үлгіге
келтіреміз.
Төменгі
қабат –
жер
төсемесінің топырағы (жеңіл
шаңды саздақ)
келесі
сипаттамаларымен
Етөм=58
МПа;
және
МПа
(5.2
кесте).
Топырақтың
және құмның жылжу сипаттамаларының
ұсынылатын есептік мәндері 5.2
кестеде келтірілген.
5.2 кесте
Есептік жүктемелердің әсер ету санына және есептік ылғалдылыққа байланысты сазды топырақтардың жылжу сипаттамалары бойынша есептік мәндері
Топырақ |
Белгіленуі |
Өлш бірлігі. |
Топырақтың ылғалдануы кезінде есептік мәндері Wт топырақ үлесінде |
|||||||||
0,5 |
0,55 |
0,6 |
0,65 |
0,7 |
0,75 |
0,8 |
0,85 |
0,9 |
0,95 |
|||
Шаңды құмдақ |
Етоп |
МПа |
70 |
60 |
56 |
53 |
49 |
45 |
43 |
42 |
41 |
40 |
топ |
град |
37 |
36 |
36 |
36 |
35 |
35 |
34 |
34 |
33 |
33 |
|
Стоп |
МПа |
0,015 |
0,014 |
0,014 |
0,013 |
0,012 |
0,011 |
0,010 |
0,009 |
0,008 |
0,007 |
|
Шаңды құм |
Етоп |
МПа |
96 |
90 |
84 |
78 |
72 |
66 |
60 |
54 |
48 |
43 |
топ |
град |
38 |
38 |
37 |
37 |
36 |
35 |
34 |
33 |
32 |
31 |
|
Стоп |
МПа |
0,026 |
0,24 |
0,022 |
0,018 |
0,014 |
0,012 |
0,011 |
0,010 |
0,009 |
0,008 |
|
Шаңды жеңіл саздақ, ауыр шаңды саз |
Етоп |
МПа |
108 |
90 |
72 |
50 |
41 |
34 |
29 |
25 |
24 |
23 |
топ |
град |
32 |
27 |
24 |
21 |
18 |
15 |
13 |
11 |
10 |
9 |
|
Стоп |
МПа |
0,045 |
0,036 |
0,030 |
0,024 |
0,019 |
0,015 |
0,011 |
0,009 |
0,006 |
0,004 |
|
Шаңды құмдақ, жеңіл шаңды саздақ, ауыр шаңды |
Етоп |
МПа |
108 |
90 |
72 |
54 |
46 |
38 |
32 |
27 |
26 |
25 |
топ |
град |
32 |
27 |
24 |
21 |
18 |
15 |
13 |
11 |
10 |
9 |
|
Стоп |
МПа |
0,045 |
0,036 |
0,030 |
0,024 |
0,016 |
0,013 |
0,010 |
0,008 |
0,005 |
0,004 |
|
Жоғарғы қабат моделінің серпімділік модулін (5.1) формуламен есептейміз, мұндағы органикалық тұтқырғыш құрайтын материалдың серпімділік модулінің мәнін 5.3 кесте бойынша есептік температура +40С (IV ЖКЗ үшін) тағайындаймыз.
