- •«Ең алдымен иманды түзеу арқылы адамды, сосын ортаны содан кейін заманды түзетуге болады» -деп айтқан Қожа Ахмет Ясауи Ясауи сопылығы және оның ерекшеліктері Жоспар:
- •Ұстаздары мен шәкірттері.
- •1. Шариғат
- •Сопылық
- •Ясауи сопылығы
- •Негізгі Тариқаттар:
- •Зікір мәселесі
- •Құрандағы зікір сөзі:
- •Пайғамбарымыздың зікірге қатысты Хадистері:
Пайғамбарымыздың зікірге қатысты Хадистері:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قََالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَمَرَّ عَلَى جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ جَمَدَانِ، فَقَالَ: سِيرُوا هَذَا جَمَدَانَ سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ، قَالُواْ: وَمَا الْمُفَرِّدُونَ، يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: الذَّاكِرُونَ اللهِ كَثِيراً وَالذَّاكِرَاتُ». رَوَاهُ مُسْلِمٌ .
Әбу Һурайрадан (р.а.) жеткен риуаятта Алланың елшісі (с.а.с.) Меккенің жолында кетіп бара жатып Жумдан деп аталатын таудың қасынан өтеді. Сонда ол (с.а.с.):«Мына Жумданмен жүріңдер. Дараланғандар озды!» – дейді. Сахабалар: «Уа, Алланың елшісі! Дараланғандар деген не?» – деп сұрайды. Сонда Алланың елшісі (с.а.с.): «Олар – Алланы көп зікір ететін ерлер мен әйелдер», – дейді. Мүслім риуаят еткен.
عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ، وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ، وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ ، وَخْيْرٌ لَكُمْ مِنْ إِعْطَاءِ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ، وَأَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ، فَتَضْرِبُواْ أَعْنَاقَهُمْ، وَيَضْرِبُواْ أَعْنَاقَكُمْ؟». قَالُوا: وَمَا ذَاكَ يَا رَسُولَ اللهِ ؟ قَالَ: «ذِكْرُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ». رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَه وَالْحَاكِمُ.
Әбу Дардадан (р.а.) жеткен риуаятта бірде Пайғамбар (с.а.с.) сахабаларынан: «Мен сендерге істеріңнің ең бір қайырлысы туралы, Иелеріңнің алдындағы ең бір тазасы, дәрежелеріңнің ең биігі, алтын-күміс бергендеріңнен де, дұшпандарыңмен жолығып, соғысқаннан да қайырлы бір іс туралы айтайын ба?» – деп сұрайды. Сахабалар: «Ол не еді, уа, Расулалла?» – деп сұрайды. Сонда Пайғамбар (с.а.с.): «Ол – даңқты һәм ұлық Алланы зікір етіп, еске алу», – деп жауап беерді. Термези, Ибн Мәже, Хаким риуаят еткен.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: يَقُولُ اللهُ تَعَالَى: «أَنَا عِنْدَ حُسْنِ ظَنِّ عَبْدِي بِي، وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي فِي مَلأٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلأٍ خَيْرٌ مِنْهُمْ، وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَىَّ شِبْراً تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعاً، وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَىَّ ذِرَاعاً، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعاً، وَإِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً». رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.
Әбу Һурайрадан жеткен риуаятта Алланың елшісі (с.а.с.): «Аллаһ тағала: «Мен пендемнің Мен туралы ойлаған жақсы ойындамын. Ол Мені жария түрде зікір етсе, Мен де оны одан да жақсы жария түрде есіме түсіремін. Ол Маған бір сүйем жақындаса, Мен оған бір шынтақ жақындаймын. Ол Маған бір шынтақ жақындаса, Мен оған бір құлаш жақындаймын. Ол Маған аяңдап келсе, Мен оған асыға басып жетемін», – дейді», – деген. Бұхари риуаят еткен.
Қорытындылай айтқанда сопылықтағы зікір ғибадаты арқылы адам жаратылыстың мән -мағынасын ұғынады.
Дереккөздер
1Мұхтасар Ғылымхал. (Бейнелі намаз). – Алматы 2011, « Europrint» - 162 бет.ISBN 9965-629-05-6
2 Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет.
2“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.
3 «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
4Йасауи жолы:Намык Кемел Зейбек Анкара–1998 ж,–111 бет.ISBN:975-6852-00-3
5http://bankreferatov.kz/
6 Түркі теберігі:Хамза Көктәнді Түркістан:Алматы,ЖШС «Қасиет»баспасы,2008ж,–192 бет.ISBN 9965-679-16-9
7 Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010
8 Досай Кенжетай. Қожа Ахмет Ясауи дүние танымы.–Алматы: “Арыс”баспасы,2008.–360 бет.ISBN 9965-17-538-1
9Fuad Köprülü.Türk Edabiyatında İlk Mutasavvıflar.:Haz/Orhan F Köprülü.Ankara, 1991.,D.İB. Yay.,415 (57)
10Қожа Ахмет Ясауи.Хикметтер.Алматы «Дайк-прес»,2000.-208 б
11Қожа Ахмет Йасауи .хикмет,жинақ:Даналық сыр,-Алматы: «Жалын»,1998.-656 б
12Зікрия Жандарбек .Йасауи жолы және қазақ қоғамы.Ғылыми зерттеу.Алматы:»Ел-шежіре» , 2006,-256 б
13Құран Кәрім ISBN 978-601-06-0699-9
