- •Патофизиология-2. «қан түзуші жүйе» модулі.
- •6. Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік ұсыныстар
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Клиникалық көріністерінің патогенезін түсіндіріңіз.
- •Глоссарий
- •6.2.1.Тақырып № 2: . Миело- және лимфопролиферативті синдромдардағы қанның жасушалық құрамы мен қан түзілуінің патофизиологиялық ерекшеліктері. Гемаррагиялық синдромның патофизиологиясы. (3 сағ)
- •6.2.2. Сабақтың мақсаты:
- •6.2.3. Оқытудың міндеттері:
- •6.2.4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6.2.5.Үйрету және оқыту әдістері: тақырып сұрақтары бойынша пікірталас, шағын топпен жұмыс істеу: гемограммаларды талдау, тестілеу тәжірибелік жұмыстар
- •Глоссарий
Глоссарий
Лейкоз – сүйек қызыл кемігінің біріншілік зақымдануымен жүретін, табиғаты өспе тұріндегі қан түзетін тіндердің жүйелі ауруы
|
Лейкоз – системное заболевание кроветворной ткани опухолевой природы с первичным поражением красного костного мозга.
|
. Leukemiasare malignant neoplasms of the hematopoietic cells characterized by diffuse replacement of the bone marrow by neoplastic cells. |
Жедел (жіті) лейкоздар – сүйектің қызыл кемігімен шеткері қанда бластық жасушалардың басым болуы |
Острые лейкозы – в красном костном мозге и периферической крови преобладают бластные клетки
|
Acute:replacement of the marrow with very immature cells (blasts)
|
Созылмалы лейкозда – сүйектің қызыл кемігі мен шеткері қанда жетілудегі және жетілген жасушалардың басым болуы |
Хронические лейкозы в красном костном мозге и периферической крови преобладают созревающие и зрелые клетки |
Chronic:replacement of the marrow with well differentiated (mature) leukocytes
|
Лейкемиялық үзік (үңгір) –бластық және жетілген лейкоциттер анықталғанда аралық жетілудегі жасушалар түрлерінің болмауы
|
Лейкемический провал (Hiatusleukemicus) - отсутствие промежуточных форм созревания лейкоцитов при наличии бластных и зрелых лейкоцитов. |
“hiatusleukemicus” – absence of intermediate forms of neutrophil maturation in the presence of blast cells and matured leukocytes |
Филаделфиялық хромосома – 9-шы хромосоманың бір бөлшегінің 22-ші хромосомаға транслокациясы, abl-bcr онкоген белсенденеді. |
Филадельфийскаяхромосома – транслокация участка хромосомы с 9 на 22, активируется abl-bcr онкоген
|
Philadelphia chromosome - t(22; 9) ® activation of abl-bcroncogen
|
Лейкоцитоз – қанның көлемдік бірлігіндегі лейкоциттер санының 9x109/л-ден артық көбеюі. |
Лейкоцитоз – увеличение лейкоцитов в единице объема крови более 9x109/л
|
Leukocytosis is an increase in circulating leukocytes above 9x109/L
|
Нейтрофилдердің ядролық солға жылжуы – жас нейтрофилдердің көбеюі, лейкопоэздің белсенділігінің артқандығын білдіреді.
солға жылжу – таяқшаядролы нейтрофилдердің және метамиелоциттердің көбеюі Гиперрегенерациялық ядролық солға жылжу – жас нейтрофилдердің – миелоциттердің, промиелоциттердің, тіпті миелобластардың пайда болуы, бұл анэозинофилиямен қабаттасады, іріңді-сепсистік аурулардың қолайсыз ағымын көрсетеді. |
Ядерный сдвиг нейтрофилов влево – увеличение молодых форм нейтрофилов, свидетельствует об активации лейкопоэза.
Гиперрегенеративный ядерный сдвиг влево – появление более молодых форм нейтрофилов – миелоцитов, промиелоцитов и даже миелобластов, часто сопровождается анэозинофилией, указывает на неблагоприятное течение гнойно-септических заболеваний |
“Shift- to- left” is the term used for elevation in blood juvenile granulocytes – band forms, metamyelocytes, myelocytes. It reflects activation of leucopoiesis. Types of shift-to left:
|
Нейтрофилдердің ядролық оңға жылжуы – лейкоциттердің дегенерациялық белгілерімен қосақтасатын көпбөлшектенген нейтрофилдердің пайда болуы және таяқшаядролы нейтрофилдердің саны азаюы. |
|
“Shift-to-right” is appearance of hypersegmented granulocytes, absence of juvenile granulocytes, it reflects inhibition of leucopoiesis.
|
Лейкопения – қанның бірлік көлемінде лейкоциттер санының 4*109/л-ден азаюы..
|
Лейкопения - уменьшение количества лейкоцитов в периферической крови ниже 4,0*109/л |
Leukopenia - is a decrease in the peripheral white cell count (less than 4*109/L).
|
Агранулоцитоз - қанда гранулоциттердің (нейтрофилдердің 0,75 х109/л) кенеттен азаюымен сипатталатын синдром. Лейкоциттердің жалпы саны 1,0*109/л-ден аз. |
Агранулоцитоз - синдром, характеризующийся резким снижением гранулоцитов (нейтрофилов ниже 0,75 *109/л) в крови. Общее количество лейкоцитов ниже
|
Agranulocytosis - is severe neutropenia (less than 0,75 х109/L), when the total white cell count is reduced to 1,0*109/L.
|
Лейкемоидты үрдіс– лейкоз кезіндегіге ұқсас біріншілік үрдістің әсерінен пайда болған,үрдісті жойғаннан кейін қалыпқа келетін шеткері қан өзгерісін сипатайтын қан жүйесінің патологиялық үрдісі. |
Лейкемоидные реакции – патологические реакции системы крови, характеризующиеся изменениями в периферической крови сходными с таковыми при лейкозах и исчезающими после купирования вызвавшего их первичного процесса |
|
Жедел ажыратылмаған лейкоз-қан жасау жүйесінің заманауи тізбегібойынша II-III клас жасушаларымен таныстырылған ісіктің морфологиялық құрылымы. Морфологиясы бойынша лимфобласттарға ұқсас, бірақ цитохимиялық реакцияларға теріс. |
Острый недифференцированный лейкоз- морфологический субстрат опухоли представлен клетками II-III классов по современной схеме кроветворения, которые морфологически напоминают лимфобласты, но отличаются цитохимической интактностью. |
|
6.2.6.ӘДЕБИЕТТЕР
Негізгі
Ә.Нұрмұхамбетұлы. Патофизиология. – Алматы; РПО «Кітап», 2011. – С. 297-324.
Ә.Нұрмұхамбетұлы. Клиникалық патофизиология: Оқулық: – Алматы; «Эверо», 2010. – Б. 317-416
Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга О.И. Уразовой- М.: ГЭОТАР-МЕД, 2т.-2013. -С. 63-97, 112-144
Патофизиология учебник / СД. Литвицкий П.Ф. – 4-е изд. – М., ГЭОТАР-МЕД., 2010. – С. 309-318.
V.Kumar, A. Abbas, J. C. Aster. Pathologic basis of disease/Elsevier.- 2015.- Ch.13
Қосымша
Шиффман Ф. Дж. Патофизиология крови. Пер. с англ. – М. – СПб: ЗАО «Издательство Бином», «Невский Диалект», 2007 – С.71-123.
Руководство по гематологии//Под ред. А.И Воробьева.- М.: Ньюдиамед, 2007.-1275 с
Л.А. Кузьмина. Гематология детского возраста. М.: 2001.- 400 с.
6.2.7.БАҚЫЛАУ
Аралық бақлау (сынамалық тапсырмаларды орындау, ситуациялық есептерді шешу)
«Патологиялық физиология бойынша сынамалық тапсырмалар» сынамалық тапсырмалардың нұсқасы // Қазак тіліне аударған М.Б.Байбөрі, редакциялаған Т.П.Ударцева, Н.Н.Рыспекова.– Б 270-293.
