Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
TEMA_3.docx
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
34.35 Кб
Скачать

3. Переведите.

Чей это сын? Это ваш сын? Была ли Дарима на занятии? Почему она не пришла? Сколько сейчас время? Сейчас два часа? Когда придет Гэрэлма? Придет ли она сегодня? Будет ли сегодня дождь? Когда был дождь?

Частицы

Бэзэ – кажется, не так ли, видимо (предположение)

аал – неужели (оттенок удивления)

4. Замените данные предложения вопросительными конструкциями.

Саһатай үбэл болохо. Бидэ үглөөдэр амархабди. Һурагшад найруулга бэшэнэ. Саhатай үбэл болохо. Энэ минии зураг. Арюуна трамвайгаар hургуулида ерэдэг. Манай hургуулида түүхын музей бии. Саяан уулын хормойдо Аршаан курорт байгуулагдаа. Жэл бүри курортдо олон зон амардаг.

5. Переведите вопросы на бурятский язык и ответьте на них.

Как вас зовут?

Сколько вам лет?

Когда вы закончили школу?

Как зовут ваших родителей?

Кто по профессии ваша мама?

Где работает ваш отец?

Сколько ему лет?

Когда вы поступили в университет?

На каком курсе вы будете учиться?

МИНИИ БYЛЭ. МОЯ СЕМЬЯ

Запомните фразы, которые помогут Вам общаться в типичных ситуациях.

Ши хаана тyрooбши?

Где ты родился (родилась)?

Би … тyрooб.

Я родился (родилась).

Ши хэзээ тyрooбши?

Когда ты родился (родилась)?

Ши ямар жэлдэ тyрooбши ?

В какой год ты родился?

Ши хэдытэйбши?

Сколько тебе лет?

Би арбан найматайб.

Мне восемнадцать.

Шинии тyрэлхид хэн бэ?

Кто твои родители?

Ши хэзээ hургуули дyyргээбши?

Когда ты закончил школу?

Шамда аха дyyнэр бии гy?

У тебя есть братья, сестры?

Намда аха ба эгэшэ бии.

У меня есть брат и сестра.

Шамда yбгэн аба бии гy?

У тебя есть дедушка?

Ши хyгшэн эжытэй гyш?

У тебя есть бабушка?

Yбгэн абашни хэн гэжэ нэрэтэйб?

Как зовут твоего дедушку?

Познакомьтесь с формами речевого этикета.

Удивление

Ямар hонин бэ!

Как интересно!

Yнэхooрoo тиимэ гээшэ гy?

Неужели это правда?

Нээрээ гy?

Это правда?

Интерес

Танай бyлэ hайн байна гy?

Как поживает ваша семья?

Hайн даа, булта мэндэбди.

Спасибо, все здоровы.

Лексика: бyлэ - семья, эжы – мама, аба – отец, аха - старший брат, дyy хyбyyн - младший брат, эгэшэ – старшая сестра, дyy басаган – младшая сестра, хyгшэн эжы – бабушка, yбгэн аба – дедушка, аша хyбyyн – внук, аша басаган – внучка, наhан – возраст (год, лет), багша – учитель, эмшэн – врач, hургуули – школа, наhанай амаралтада - на пенсии, залуу – молодой, хyгшэн – старый, сэбэрхэн – красивый, хooрхэн – симпатичный, yндэр – высокий, набтар – невысокий (низкий), минии – мой, манай – наш, бyридэхэ – состоять, hураха – учиться, хyдэлхэ, ажаллаха – работать.

А. Прочитайте, переведите.

Би Баярма гэжэ нэрэтэйб. Би Буряадай гyрэнэй дээдэ hургуулида хари хэлэнyyдэй hалбарида нэгэдэхи шатада hуранаб. Минии бyлэ табан хyнh-- бyридэнэ: минии эжы, аба, хyгшэн эжы, дyy хyбyyн ба би. Манай бyлэ Улаан-+дэ хотодо, Намсараевай нэрэмжэтэ yйлсэдэ ажаhуудаг. Минии аба Даша Дамбаевич, табин нэгэн наhатай, эмшэн-хирург, долоодохи поликлиникада хyдэлдэг, эжымни Светлана Доржиевна, дyшэн долоо наhатай, прибор бyтээдэг заводой инженер. Дyy хyбyyмни Батор гэжэ нэрэтэй, тэрэ арбан дyрбэдэхи hургуулида арбадахи ангида hурана. Дарима Нимаевна, минии хyгшэн эжы, жаран табан наhатай, наhанай амаралтада. Манай бyлэ эбтэй, би бyлэдoo дуратайб.

Б. Примите участие в диалоге.

  • Нэрэшни хэн бэ?

  • Ши хаана тyрooбши?

  • Ши хэдытэйбши?

  • Шинии тyрэлхид хэн бэ?

  • Ши хаана hуранабши?

  • Шамда нохой бии гу?

  • Тэрэшни хэн гэжэ нэрэтэйб?

  • Томо гy?

  • Ши нохойдо али миисгэйдэ дуратай гyш?

В. Поговорите друг с другом, используя вопросы.

Та хэн гэжэ нэрэтэйбта? Хэдытэйбта? Та хаана тyрooбта? Хаана ажаhуудагбта? Танай бyлэ томо гy? Танай тyрэлхид хэн бэ? Танда эгэшэ, аха бии гy? Тэрэ хэдытэйб? Тэрэ хаана байдаг бэ? Танай бyлэг соо адли нэрэтэй хyнyyд бии гy?

Составьте рассказ.

  1. Моя семья.

  2. Мои родители.

Эжыдээ

Yг. С. Бадмаевай Хyг. Б.Батодоржиевай

Энэ ехэ дэлхэй дээрэ

Эхын буян сэгнэшэгyй

Эхын дулаан нюдэнhoo

Дээрэ юумэн байхагyй

Дабталга:

Альган дээрэ тэнжэhэн

Сэдьхэлым арюудхаhан,

Сагаан hайхан сэдьхэлтэй

Ори ганса эжымни.

Yри хyyгэдээ yргэжэ,

Омог дорюун ажаhуунат.

эхын hайхан yридoo гээд,

жарган ябанат.

Дабталга:

Хyндэ хyшэр yедэ

Элдэб ушар yзoo бэлэйт.

Сагай бэрхэ байдалда

Сэхэ дабшан гэшхэлээт.

Дабталга:

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]