- •3 Чырвоным сцягам
- •3 Усламінаў Захара Гаўрылавіча Самалётава
- •3 Успамінаў былога камандзіра ўзвода 112-га Калагрыўскага палка Фёдара Якаўлевіча Шчалко
- •3 Успамінаў с. I. Марозава
- •3 Гісторыі партызаншчыны на Магілёўшчыне
- •I ўзняўся народ
- •3 Успамінаў Сяргея Паўлавіча Раманава, былога члена Быхаўскага рэўкома
- •3 Успамінаў Ціхана Яфімавіча Міранцова, былога чырвонагвардзейца
- •3 Успамінау Феадосіі Яўсееўны Пятровай (Бычковай), былой падпольшчыцы з в. Трасцівец
- •3 Успамінаў Філімона Платонавіча Кулікова, былога чырвонагвардзейца
- •3 Успамінаў а. Р. Хрушчова, удзельніка грамадзянскай вайны
- •3 Успамінаў Емяльяна Мітрафанавіча Пазнякова, удзельника грамадзянскай вайны, ураджэнца в. Усходняя
- •3 Успамінаў былога чонаўца а. Атліваніка
- •3 Успамінаў былога загадчыка палітасветы Грудзінаўскага валаснога выканкома Мітрафана Тарасавіча Панасевіча
- •3 Успамінаў ветэрана партыі Івана Піліпавіча Галіновіча
- •3 Успамінаў аднаго з першых камсамольцаў в. Грудзінаўкі Сяргея Антонавіча Астаповіча
- •3 Успамінаў камсамольца з 1919 г. Канстанціна Антонавіча Маёрава
- •3 Успамінаў камсамольца 20-х гадоў Мартына Паўлавіча Паляўцова
- •3 Успамінаў камсамольца з 1922 г. Канстанціна Ігнатавіча Лукашова
- •3 Гісторыі піянерскай арганізацыі раёна
- •25 Кастрычніка
- •7 Лістапада
- •15 Лістапада
- •3 Успамінаў былога рэдактара шматтыражнай газеты «Ударнік саўгаса», члена кпсс з 1919 г. Сцяпана Мікалаевіча Свірыда
- •3 Успамінаў дэпутата Вярхоўнага Савета ссср 1-га склікання Суклеты Сілкаўны Яўменавай
- •13 Сакавіка
- •25 Сакавіка
- •7 Студзеня
- •1 Верасня
- •16 Кастрычніка
- •14 Снежня
- •29 Снежня
- •7 Лютага
- •29 Кастрычніка
- •21 Лістапада
- •3 Успамінаў дэпутата ВярхоўнагаСавета ссср Іванова
- •1 Студзеня
- •4 Студзеня
- •13 Студзеня
- •15 Студзеня
- •14 Сакавіка
- •6 Кастрычніка
- •27 Лістапада
- •5 Снежня
- •3 Успамінаў м. А. Труснова,былога камандзіра 108-га партызанскага атрада імя р. I. Катоўскага
- •3 Успамінаў м. П. Куракіна, былога камандзіра 425-га партызанскага атрада, члена Быхаўскага падпольнага райкома партыі
- •3 Успамінаў п. I. Бажэнава, былога партызана атрада г. I. Сазонава
- •3 Успамінаў а. А. Гарчакова
- •3 Успамінаў ф. П. Падаляна
- •3 Успамінаў Дз. А. Смагіна
- •3 Успамінаў п. М. Цагельнікава, былога камандзіра 1-га батальёна 425-га партызанскага палка Быхаўскай ваенна-аператыўнай групы.
- •3 Успамінаў с. У. Грышына
- •3 Загада № 92 па ваенна-аператыўнай групе
- •3 Успамінаў Лізаветы Міхайлаўны Міхасёвай, 1902 года нараджэння, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Ганны Рыгораўны Казловай, 1926 года нараджэння, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Марыі Гаўрылаўны Кавалёвай, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Антаніны Цярэнцьеўны Рудаковай, 1936 года нараджэння, ураджэнкі в. Красніца, загадчыцы дзіцячага-сада № 3 г. Быхава
- •3 Успамінаў Палікарпа Мікалаевіча Шакунова
- •3 Успамінаў Ульяны Максімаўны Кірэевай, 1911 года нараджэння, жыхаркі в. Дабужа
- •3 Успамінаў Мікалая Нічыпаравіча Іванова, 1933 года нараджэння. Ураджэнца в. Залатое Дно, жыхара в. Чырвоная Беларусь
- •3 Успамінаў Еўдакім Якаўлеўны Івановай, 1907 года нараджэння, ураджэнкі в. Залатое Дно, жыхаркі в. Чырвоная Беларусь
- •3 Успамінаў былога загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі Магілёўскага падпольнага абкома партыіI. П. Крыскаўца
- •Аскер Бархозаў
- •3 Успамінаў м. М. Алейнікава, былога камісара 2-га батальёна 152-га партызанскага палка
- •3 Сям’і патрыётаў
- •3 Успамінаў п. М. Караленкі
- •3 Успамінаў п. М. Дамброўскага, былога памочніка камісара па камсамолу 810-га партызанскага палка Быхаўскай ваг
- •3 Успамінаў м. А. Труснова, былога камандзіра 108-га партызанскага атрада імя р. I. Катоўскага
- •3 Успамінаў ф. В. Гусева, былога начальніка медыцынскай службы Быхаўскай ваенна-аператыўнай групы
- •3 Успамінаў былой партызанкі Быхаўскай ваг, удзельніцы партызанскага парада ў Мінску н. М. Дзегцяровай
- •3 Успамінаў п. Н. Шлеянкова, былога камандзіра мінамётнага разліку ў лыжным батальёне 269-й стралковай дывізіі, настаўніка Чарнаборскай сярэдняй школы Быхаўскага раёна
- •3 Успамінаў I. А. Барысевіча
- •3 Успамінаў н. Н. Адасёва
- •3 Успамінаў в. Круглікава, былога камсорга батальёна 856-га стралковага палка
- •3 Успамінаў I. Карабузава, былога камандзіра батарэі 444-га стралковага палка
- •3 Успамінаў маёра запасу а. А. Васільева, былога камсорга 336-га стралковага палка
- •3 Франтавых пісем Дз. Аскаленкі сваёй жонцы Ніне
- •3 Успамінаў л. С. Данілюка
- •3 Успамівшў ц. Я. Сычкова
- •3 Успамінаў Антаніны Мядзведскай, сястры генерала п. Т. Курсакова
- •3 Успамінаў в. I. Маркоўскага
- •3 Успамінаў I. К. Галіноўскага
- •3 Успамінаў былога партызана-разведчыка, удзельніка штурму Берліна а. Ф. Палякова
3 Франтавых пісем Дз. Аскаленкі сваёй жонцы Ніне
«Да, Нинуля, не сбылись наши мечты провести следующий вечер вместе. Ты, конечно, не могла не заметить неопределенности в моем голосе, когда я обещал прийти к тебе и сердито посмотрел на красивую, но злосчастную луну. Короче говоря, через три дня после нашего расставания моя машина была подбита, и я кое-как дотянул до линии фронта. Приземлился на огородике, где, к великой радости, были наши. Сейчас чувствую себя хорошо. А как чувствовал себя тогда — не помню. Небольшой осколок повредил мне нос и лоб. Придется немного полежать».
«Знаешь, Нинка, сегодня бесчисленное чысло посетителей совершенно меня расстроило. Хорошо быть здоровому, знать, что ты можешь выполнять любое дело, любое заданые. И как плохо лежать на больничной койке. Не дождусь, когда выпишут и снова в бой. Нина, дорогая, пиши чаще. Очень соскучился. Всегда твой».
«Спешу поделаться радостью. Я на старом месте. Влился в настояшую боевую жизнь. Тянет в бой. Скорее 6ы! Привет от Яшы и Лешки. Оны здорово дерутся!»
«Сегодня Федя Скрапниченко передал мне твое письмо. Как раз перед ночной работой. Ты не представляешь себе, как я обрадовался. И это, пожалуй, обеспечило успех. В ту же ночь летал на штурмовку и заставил замолчать одну зенитку. Вот что значит хорошее настроение. Пиши, не забывай».
«Очень рад твоей весточке. Да, красаво ты пишешь о лесе, где бродишь по снегу, валишь деревья. Я, дорогая, в том лесу вырос. Потом уехал а, признаться, стал понемногу отвыкать от прежней жизни. Но вот твои воспоминания о лесной избушке и будущей нашей жизни в ней, о теоем согласии следовать за мной повсюду глубоко тронули меня. Жизнь! Какая все-таки это чудесная штука! Всеми силами я буду драться за каждую минуту жизни не только своей, но и твоей, всех честных людей».
«Очень много приходится работать. Ночью летаю в бой, а днем ввожу в строй молодежь. Вот так а живем...
А в том ночном, что я тебе писал, все говорят, что я здорово отличился. Ведь это же первый случай».
«Ничего нового нет в моей жизни. Все собираюсь съездить на рентген — что-то беспокоит в боку. А в общем все в порядке. Знаешь, как-то совестно болеть. Вылетаешь в бой, и все болезни проходят. Сегодня Мациевич получил от Вани Автухова письмо, такое патриотическое, с большим стихотворением, и посвященным мне. Вот чудак! Придется отругать его как следует. Подумаешь — писатель. Заставляет меня краснеть».
«Жив-здоров и вообще все в порядке. Третьего еще увеличил счет на одного стервятника. Сегодня все спокойно. Наверное, будем ночью работать, потому что очень ясная погода. В эти дни я почему-то очень много думаю о жизни. Хороша жизнь! Из-за этого мы воюем, чтобы жить. Но у нас есть любовь, преданность Родине. И ради Родины мы готовы на все, даже на смерть. Не думай, что это сказано для красного словца. Нет, Нина, так поступает каждый из нас, когда требуется...»
«Пишу тебе, Нина, после очень жаркого боя. На глазах потерял одного парнишку, сам зверски устал, четыре часа дрался, шею натер — не повернуть, но фашисты получили сполна. Свой счет увеличил еще на одного. Уже темнеет, писать почти невозможно, да и для ночки работа предстоит. Крепко целую. Навеки твой».
«Только что получил от тебя письмо. Ты обижаешься, что мало пишу. Нет, дорогая, два дня назад я послал тебе письмо, хотя времени почти не было. Молодежь выводил ночью. Толковые ребята. Будут хорошими помощниками в боях. Сегодня отдыхаем. После ужина все разбежались. Остался командир, Ионыч. Поговорили по душам. Я подсчитал свои дела. Ни много ни мало, а четырнадцать фашистов я срубил, причем троих ночью. И все же мало, Нина. Надо больше, без счета. Ненавижу я их, а потому и рука моя так страшна для врага, поэтому и недоволен я тем, чего достиг в бою. До тех пор, пока я жив, я буду без устали бить проклятых гадов,бить так, чтобы другого пути, как в могилу, у них не оставалось...»
Мацней за браню
Леанід Сямёнавіч Данілюк — Герой Савецкага Саюза (31.5.1945). Нарадзіўся 3.5.1919 г. ў в. Студзёнка Быхаўскага раёна 3 служачых. Беларус. Член КПСС з 1942 г. Скончыў Магілёўскі педінстытут (1939), Тбіліскае артылерыйскае вучылішча (1941). У Чырвонай Арміі з 1939 г. У час Вялікай Айчыннай вайны на Паўночна-Заходнім, 2-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах. Камандзір самаходнага артылерыйскага палка маёр Л. С. Данілюк вызначыўся ў Берлінскай аперацыі. 18.4.1945 г. па яго ініцыятыве полк атакаваў ворага каля г. Бернаў. На падбітай самаходнай гармаце Данілюк прарваўся на ўскраіну горада, выклікаў паніку ў радах праціўніка, што садзейнічала паспяховаму наступленню корпуса. Да 1955 г. служыў у Савецкай Арміі, падпалкоўнік. Працаваў у Харкаве, Магілёве. Апошні час жыў у Рагачове. Памёр 24.9. 1987 г. Пахаваны ў Быхаве. Імем Л. С. Данілюка названа школа ў Бернаў (ГДР).
Асабістай мужнасцю лейтэнант-артылерыст Л. Данілюк паказваў прыклад байцам свайго ўзвода. За ўмелыя і храбрыя дзеянні ў баі за адну з вышынь Леанід атрымаў ордэн Чырвонага Сцяга. Цяжкасць выканання задачы заключалася ў тым, што ворагаў было ўтрая больш. Але чырвонаармейцы ўтрымалі вышыню, яны знішчылі 150 варожых салдат. У тым баі Данілюк быў цяжка паранены. Пасля доўгіх месяцаў лячэння ў шпіталі ён атрымаў строгі прысуд медыцынскай камісіі: да далейшай службы ў страявых часцях непрыгодны. Леанід не мог змірыцца з гэтым, рапарт за рапартам пісаў ён і нарэшце восенню 1943 г. дабіўся накіравання на фронт. Намеснікам камандзіра самаходна-артылерыйскага палка прымаў удзел у баях пад Александрыяй, Знаменкай, Кіраваградам. У баі за Александрыю Данілюк кіраваў трыма батарэямі палка, якія знішчылі 13 танкаў, 8 аўтамашын з пяхотай, 4 гарматы і каля дзвюх рот пяхоты праціўніка. Паранены, не пакінуў поля бою, працягваў кіраваць падраздзяленнямі. За гэты геройскі бой на грудзях Леаніда заззяў другі ордэн Чырвонага Сцяга. А потым Л. С. Данілюк ужо як камандзір палка вызваляў родную Беларусь, умела правёў самастойную аперацыю па вызваленні Брэста, за што палку было прысвоена ганаровае найменне «Брэсцкага», далей яго баявы шлях пралягаў праз Польшчу, і нарэшце — фашысцкая Германія. Увесь час полк ішоў у баявых парадках пяхоты і агнём і гусеніцамі расчышчаў ёй шлях. За ўмелае правядзенне наступальных аперацый Л. С. Данілюк быў узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны I і II ступеней і трэцім ордэнам Чырвонага Сцяга. I вось — Берлінская аперацыя, авалоданне горадам Бернаў, калі пасля лабавой атакі палка гарнізон горада-крэпасці вывесіў белы флаг. Ужо пазней, праз шмат гадоў асэнсаваў Леанід Сямёнавіч, што такая імклівая атака і як вынік яе белы сцяг над крэпасцю захавалі многія жыцці і нашых салдат, і мірных жыхароў горада, выратавалі старажытны Бернаў ад разбурэнняў, якія магла прынесці зацяжная артылерыйская асада. Акрамя таго, як высветлілася, гітлераўцы збіраліся ўзарваць горад перад здачай. Учынак, імя якому подзвіг, ужо тады правільна ацаніла камандаванне, і Маршал Савецкага Саюза Г. К. Жукаў напісаў на ўзнагародным лісце: «3 малымі ахвярамі ўзяў крэпасць. Дастойны прысваення звання Героя Савецкага Саюза». А да рэйхстага, дзе распісаўся Леанід Данілюк, заставалася 13 кіламетраў, якія пераадольвалі 21 дзень — так цяжка заваёўвалася Перамога.
