25 Кастрычніка

Агульны сход калгаснікаў калгаса «Зара» Кузькаўскага сельсавета вынес пастанову паслаць Ленінграду звыш плана адзін вагон бульбы.

На гэтым жа сходзе калгаснікі ў парадку сацспаборніцтва сабралі 100 пудоў бульбы (з ураджаю сваіх прыватных участкаў) для пасылкі пралетарыям Ленінграда.

7 Лістапада

Да15-й гадавіны Кастрычніка раён падыходзіць з 5 савецкімі гаспадаркамі з агульнай зямельнай плошчай у 6225 га (у параўнанні з 1919 годам — рост у 6 разоў). Калектыўныя гаспадаркі раёна аб'ядноўваюць 4555 двароў ,што ў адносінах да агульнага ліку гаспадарак раёна складае 28,6%. Раён мае трактарны парк у колькасці 25 машын, 18 з іх працуюць у савецкіх гаспадарках.

3 1930 г. ўведзена ў сеагульнае абавязковае навучанне на базе 4-гадовай школы, а з бягучага 1932/33 навучальнага года абавязковае навучанне праводзіцца на базе сямігодкі. У 1931/32 навучальным годзе было 56 лікпунктаў, 120 школ малапісьменных і 6 вячэрніх школ 2-га канцэнтру за адзін толькі гэты год ліквідаваная непісьменнасць каля 4тыс. асоб.

15 Лістапада

8-галістапада адбыўся ўрачыстьы пуск цеплаэлектрацэнтралі Быхаўскага ацэтонавага завода. Пуск ЦЭЦ з'яўляецца ўрачыстасцю працоўных Быхаўшчыны, бо яна акрамя асвятлення дае і сілавую энергію прадпрыемствам Быхава.

Наша шматтыражка

3 Успамінаў былога рэдактара шматтыражнай газеты «Ударнік саўгаса», члена кпсс з 1919 г. Сцяпана Мікалаевіча Свірыда

У 30-я гады ў буйных саўгасах і МТС былі арганізаваны палітаддзелы. Ім дазволілі вы-пускаць малафарматныя шматтыражныя газеты.

У 1933 г. мяне прызначылі рэдактарам палітаддзельскай газеты ў свінагадоўчым саўгасе «Чырвоны маяк» Сялец-Халапееўскага сельса­вета. Гаспадарка з'яўлялася эканамічна сла­бай, малалікай была і партыйная арганізацыя. Нас у палітаддзеле было чацвёра. Працавалі з поўнай аддачай, пастаянна знаходзіліся сярод людзей. Спачатку не ўсё ладзілася. Справы палепшалі, калі палітаддзел узначаліў энергічны, умелы арганізатар стары бальшавік Дындзін. Мацнела эканоміка саўгаса, добрасумленна працавалі людзі. 3 ліку перадавых работнікаў вырасла і партыйная арганізацыя. Клопатаў было і ў мяне. Газета выходзіла раз на тыдзень, часам два разы. Набіралі тыраж у друкарні раённай га­зеты «Маяк камуны». Мне даводзілася з падрыхтаванымі матэрыяламі пешшу хадзіць з Сяльца-Халапеева ў Быхаў і надругі дзень вяртацца з газетамі. Складана было з матэрыяламі. Большасць рабочых саўгаса была малапісьменная або зусім непісьменная. Заметкі пісаць самі яны не маглі. Даводзілася мне гутарыць, запісваць, як кажуць, браць інтэрв'ю. 3 часам вакол газеты згуртаваўся селькораўскі актыў. Выпускаць шматтыражку дапамагалі работнікі палітаддзела, камуністы. Друкаванае слова тады цанілася вельмі высока.

Перад вайной я быў рэдактарам быхаўскай раённай газеты «Маяк камуны».

Ад служанкі да члена ўрада

3 Успамінаў дэпутата Вярхоўнага Савета ссср 1-га склікання Суклеты Сілкаўны Яўменавай

Шаснаццацігадовай дзяўчынкай пакінула я бацькаву хату і паехала ў Петраград шукаць лепшай долі. Уладкавацца на завод ці фабрыку мне не ўдалося. Хутка скончыліся небагатыя запасы харчоў і грошы, што сабралі мне на дарогу родныя. І пайшла я служанкай у багаты дом. Самая марудная і цяжкая праца клалася на мае плечы. У 1916 г. нарэшце ўдалося трапіць на карданажную фабрыку. Але і там было не салодка: праца з сямі гадзін раніцы і да васьмі вечара вымотвала сілы. Рабочыя баставалі, наладжваліся дэманстрацыі. Як і ўсе рабочыя, я з радасцю сустрэла Кастрычніцкую рэвалюцыю. Да студзеня 1918 г. пратрымалася на фабрыцы, а потым падалася дамоў. Голадна і холадна было ў Піцеры. Пасля заканчэння грамадзянскай вайны выйшла замуж за былога кавалерыста-будзёнаўца Харытона Іванавіча Яўменава. У 1930 г. наша сям'я ўступіла ў калгас «Запаветы Ільіча». Я стала працаваць даяркай. 3 кожным годам дужэў калгас. Расла і я. Скончыла школу лікбезу, стала стаханаўкай. 12 снежня 1937 г. мяне выбралі дэпутатам у Савет Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР па Быхаўскай выбарчай акрузе. На 1-й сесіі Вярхоўнага Савета СССР мне пашчасціла мець гутарку з Надзеяй Канстанцінаўнай Крупскай і Міхаілам Іванавічам Калініным.

У 1938 годзе ўступіла ў партыю. Толькі мірныя планы нашы перакрэсліла вайна. Праводзіла на фронт мужа і сына Цярэнція. Сама з дочкамі Насцяй, Таняй, Зінай і Валяй эвакуіравалася ў Харкаўскую вобласць, дзе сталі працаваць на ферме. Калі і да Харкава наблізіўся фронт, эвакуіраваліся ў станіцу Верхняя Дабрэнька Сталінградскай вобласці. Працавала рабочай у МТС, потым старшынёй сельсавета. Старэйшыя дочкі Таня і Насця добраахвотна пайшлі на фронт. Пасля вайны я вярнулася ў сваю родную Студзёнку. Жывымі выйшлі з вайны мае муж і дзеці.

(Ад рэдакцыі: С. С. Яўменава памерла 13 лютага 1980 г.)

Раёнка паведамляла...

Па старонках газеты «Маяк камуны» за 1933—1936 гг.

1933 г.