- •3 Чырвоным сцягам
- •3 Усламінаў Захара Гаўрылавіча Самалётава
- •3 Успамінаў былога камандзіра ўзвода 112-га Калагрыўскага палка Фёдара Якаўлевіча Шчалко
- •3 Успамінаў с. I. Марозава
- •3 Гісторыі партызаншчыны на Магілёўшчыне
- •I ўзняўся народ
- •3 Успамінаў Сяргея Паўлавіча Раманава, былога члена Быхаўскага рэўкома
- •3 Успамінаў Ціхана Яфімавіча Міранцова, былога чырвонагвардзейца
- •3 Успамінау Феадосіі Яўсееўны Пятровай (Бычковай), былой падпольшчыцы з в. Трасцівец
- •3 Успамінаў Філімона Платонавіча Кулікова, былога чырвонагвардзейца
- •3 Успамінаў а. Р. Хрушчова, удзельніка грамадзянскай вайны
- •3 Успамінаў Емяльяна Мітрафанавіча Пазнякова, удзельника грамадзянскай вайны, ураджэнца в. Усходняя
- •3 Успамінаў былога чонаўца а. Атліваніка
- •3 Успамінаў былога загадчыка палітасветы Грудзінаўскага валаснога выканкома Мітрафана Тарасавіча Панасевіча
- •3 Успамінаў ветэрана партыі Івана Піліпавіча Галіновіча
- •3 Успамінаў аднаго з першых камсамольцаў в. Грудзінаўкі Сяргея Антонавіча Астаповіча
- •3 Успамінаў камсамольца з 1919 г. Канстанціна Антонавіча Маёрава
- •3 Успамінаў камсамольца 20-х гадоў Мартына Паўлавіча Паляўцова
- •3 Успамінаў камсамольца з 1922 г. Канстанціна Ігнатавіча Лукашова
- •3 Гісторыі піянерскай арганізацыі раёна
- •25 Кастрычніка
- •7 Лістапада
- •15 Лістапада
- •3 Успамінаў былога рэдактара шматтыражнай газеты «Ударнік саўгаса», члена кпсс з 1919 г. Сцяпана Мікалаевіча Свірыда
- •3 Успамінаў дэпутата Вярхоўнага Савета ссср 1-га склікання Суклеты Сілкаўны Яўменавай
- •13 Сакавіка
- •25 Сакавіка
- •7 Студзеня
- •1 Верасня
- •16 Кастрычніка
- •14 Снежня
- •29 Снежня
- •7 Лютага
- •29 Кастрычніка
- •21 Лістапада
- •3 Успамінаў дэпутата ВярхоўнагаСавета ссср Іванова
- •1 Студзеня
- •4 Студзеня
- •13 Студзеня
- •15 Студзеня
- •14 Сакавіка
- •6 Кастрычніка
- •27 Лістапада
- •5 Снежня
- •3 Успамінаў м. А. Труснова,былога камандзіра 108-га партызанскага атрада імя р. I. Катоўскага
- •3 Успамінаў м. П. Куракіна, былога камандзіра 425-га партызанскага атрада, члена Быхаўскага падпольнага райкома партыі
- •3 Успамінаў п. I. Бажэнава, былога партызана атрада г. I. Сазонава
- •3 Успамінаў а. А. Гарчакова
- •3 Успамінаў ф. П. Падаляна
- •3 Успамінаў Дз. А. Смагіна
- •3 Успамінаў п. М. Цагельнікава, былога камандзіра 1-га батальёна 425-га партызанскага палка Быхаўскай ваенна-аператыўнай групы.
- •3 Успамінаў с. У. Грышына
- •3 Загада № 92 па ваенна-аператыўнай групе
- •3 Успамінаў Лізаветы Міхайлаўны Міхасёвай, 1902 года нараджэння, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Ганны Рыгораўны Казловай, 1926 года нараджэння, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Марыі Гаўрылаўны Кавалёвай, жыхаркі в. Гарадзец
- •3 Успамінаў Антаніны Цярэнцьеўны Рудаковай, 1936 года нараджэння, ураджэнкі в. Красніца, загадчыцы дзіцячага-сада № 3 г. Быхава
- •3 Успамінаў Палікарпа Мікалаевіча Шакунова
- •3 Успамінаў Ульяны Максімаўны Кірэевай, 1911 года нараджэння, жыхаркі в. Дабужа
- •3 Успамінаў Мікалая Нічыпаравіча Іванова, 1933 года нараджэння. Ураджэнца в. Залатое Дно, жыхара в. Чырвоная Беларусь
- •3 Успамінаў Еўдакім Якаўлеўны Івановай, 1907 года нараджэння, ураджэнкі в. Залатое Дно, жыхаркі в. Чырвоная Беларусь
- •3 Успамінаў былога загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі Магілёўскага падпольнага абкома партыіI. П. Крыскаўца
- •Аскер Бархозаў
- •3 Успамінаў м. М. Алейнікава, былога камісара 2-га батальёна 152-га партызанскага палка
- •3 Сям’і патрыётаў
- •3 Успамінаў п. М. Караленкі
- •3 Успамінаў п. М. Дамброўскага, былога памочніка камісара па камсамолу 810-га партызанскага палка Быхаўскай ваг
- •3 Успамінаў м. А. Труснова, былога камандзіра 108-га партызанскага атрада імя р. I. Катоўскага
- •3 Успамінаў ф. В. Гусева, былога начальніка медыцынскай службы Быхаўскай ваенна-аператыўнай групы
- •3 Успамінаў былой партызанкі Быхаўскай ваг, удзельніцы партызанскага парада ў Мінску н. М. Дзегцяровай
- •3 Успамінаў п. Н. Шлеянкова, былога камандзіра мінамётнага разліку ў лыжным батальёне 269-й стралковай дывізіі, настаўніка Чарнаборскай сярэдняй школы Быхаўскага раёна
- •3 Успамінаў I. А. Барысевіча
- •3 Успамінаў н. Н. Адасёва
- •3 Успамінаў в. Круглікава, былога камсорга батальёна 856-га стралковага палка
- •3 Успамінаў I. Карабузава, былога камандзіра батарэі 444-га стралковага палка
- •3 Успамінаў маёра запасу а. А. Васільева, былога камсорга 336-га стралковага палка
- •3 Франтавых пісем Дз. Аскаленкі сваёй жонцы Ніне
- •3 Успамінаў л. С. Данілюка
- •3 Успамівшў ц. Я. Сычкова
- •3 Успамінаў Антаніны Мядзведскай, сястры генерала п. Т. Курсакова
- •3 Успамінаў в. I. Маркоўскага
- •3 Успамінаў I. К. Галіноўскага
- •3 Успамінаў былога партызана-разведчыка, удзельніка штурму Берліна а. Ф. Палякова
3 Успамінаў былога загадчыка палітасветы Грудзінаўскага валаснога выканкома Мітрафана Тарасавіча Панасевіча
У лістападзе 1918 г. павятовы камітэт партыі разгледзеў пытанне развіцця народнай асветы. Правялі рэгістрацыю настаўніцкіх кадраў і адкрылі больш за восемдзесят, пераважна пачатковых, школ. Вельмі многа для развіцця народнай асветы ў павеце зрабіў Ігнацій Юр'евіч Міцкевіч, дзядзька Якуба Коласа. Прыехаў ён у Грудзінаўку пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі. За плячыма ў яго быў прыродазнаўча-гістарычны факультэт Маскоўскага гарадскога народнага ўніверсітэта імя А. Л. Шаняўскага. I. Ю. Міцкевічу даручылі адкрыць школу ў в. Рыжкаўка. 3 дапамогай сялян быў адрамантаваны будынак, выраблена мэбля. На першыя заняткі прыйшлі 19 хлопчыкаў і 7 дзяўчынак. Ігнацій Юр'евіч не замыкаўся ў школьных сценах, актыўна ўдзель-нічаў у грамадскім жыцці. У грудзінаўскім саўгасе вечарамі вёў курсы аграмінімуму, дабіўся адкрыцця хаты-чытальні, дзе наладзіў чытку і абмеркаванне газетных артыкулаў. Быў створаны i калектыў самадзейнасці, дзе І. Ю. Міцкевіч iгpaў на скрыпцы. У 1921 г. яго прызначылі загадчыкам Грудзінаўскага валаснога аддзела народнай асветы. За адзін толькі год па ініцыятыве аддзела народнай асветы было адкрыта 16 школ па ліквідацыі непісьменнасці. У іх вучылася звыш чатырохсот чалавек дарослага насельніцтва. У 1927 г. I. Ю. Міцкевіч пераехаў у Мінск і працаваў там выкладчыкам беларускай мовы ў камвну. Пасля Вялікай Айчыннай вайны быў арганізатарам і дырэктарам сярэдняй школы на сваёй радзіме ў в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага раёна. Памёр восенню 1949 г.
3 імем Леніна
Першыя гады існавання маладой Савецкай рэспублікі... 3 імем У. I. Леніна працоўныя краіны звязвалі самае светлае, яму прысвячалі ваенныя і працоўныя перамогі, на яго ўскладалі надзеі і планы на лепшае будучае, з ім дзяліліся набалелым. Шчырыя словы ішлі з глыбіні душы і сведчылі аб велізарнай любві і павазе народа да правадыра. Адным з такіх сведчанняў сталі пісьмы працоўных, што пасылаліся з розных куткоў краіны ў адрас Ільіча. Ішлі такія лісты і з Быхаўшчыны...
АД ЧЫРВОНААРМЕЙЦАЎ 5-га ПАНТОННАГА БАТАЛЬЁНА ЗАХОДНЯГА
ФРОНТУ
23 красавіка 1923 г.
Другу и учителю мирового пролетариата Владимиру Ильичу Ленину.
Мы, красные понтонеры 5-го понтонного батальона Западного фронта, в день Вашего рождения шлем Вам горячий привет и братски желаем Вам одержать победу над Вашим недугом и скорей вернуться к управлению рулём революции и заняться плодотворной работой на счастье всем угнетенным на земле.
Вместе с тем в день Вашего рождения мы на торжественном общебатальонном собрании постановили зачислить Вас в списки батальона почетным старшим понтонером 5-го понтонного батальона. Западного фронта как рулевого, управляющего рулем революции, а мы, как гребцы, будем наваливаться и грести туда, куда Вы будете направлять руль революции.
Да здравствует друг и учитель мирового пролетариата!
Председатель собрания Казаков.
Секретарь Бейзер.
Письма трудящихся к В. И. Ленину, 1917 - 1924 гг. M., 1960. С. 392.
АД XIII З’ЕЗДА САВЕТАЎ ГРУДЗІНАЎСКАЙ ВОЛАСЦІ МАГІЛЁЎСКАГА ПАВЕТА
1923 г.
Москва, Кремль, Ленину
XIII съезд Советов Грудиновской вол., Могилевского у., Гомельской губ., шлет свой привет вождю и учителю идей коммунизма всего мира Владимиру Ильичу Ленину и желает (ему) в скором времени стать у руля революции.
Председатель съезда (подпись неразборчива).
Письма трудящихся Белоруссии В. Н. Ленину, 1917-1924. 3 изд. Мн., 1980. С. 184.
АД БЕСПАРТЫЙНАЙ, СЯЛЯНСКАЙ КАНФЕРЭНЦЫІ СТАРАБЫХАЎСКАЙ ВОЛАСЦІ МАГІЛЁЎСКАГА ПАВЕТА
5 лістапада 1923 г.
Дорогой Ильич!
Широкая волостная беспартийная крестьянская конференция Старо-Быховской вол., Могилевского у., заслушав информацию о твоем здоровье, дорогой Ильич, шлет тебе горячий привет. Международное положение, назревающие события в Германии ставят перед международным пролетариатом и крестьянством, в том числе и трудящимися Союза ССР, важные и сложные задачи. Мы надеемся, что недалек тот час, когда под твоим непосредственным руководством трудящиеся всего мира сделают Красный Октябрь, каков сделан трудящимися Союза ССР в 17 году под твоим руководством.
Да здравствует всемирный Красный Октябрь!
Да здравствует наш дорогой Ильич - идейный вдохновитель всемирного Октября!
Президиум конференции.
Письма трудящихся Белоруссии В. И. Ленину, 1917 - 1924, 3 изд. Мн., 1980. С. 177- 178.
* * *
У 1920-30-я гады лепшым прадпрыемствам, калгасам і ўстановам Быхаўшчыны было прысвоена імя У. I. Леніна. Гэтага гонару былі ўдастоены Ветранскі шклозавод, калгасы ў Следзюках і Студзёнцы, Рыжкаўская сельская бальніца, сярэдняя школа ў Быхаве. Апрача таго імем Леніна названа вуліца ў Быхаве, два пасёлкі ў раёне (былыя вёскі Стары Фальварак у Верхнятошчыцкім і Падасінаўе ў Навабыхаўскім сельсаветах). Адным з першых біёграфаў правадыра быў ураджэнец Быхаўшчыны I. М. Баранкевіч (глядзі пра яго асобны артыкул). Яго кніга пра У. I. Леніна была выдадзена ў Петраградзе ў 1919 годзе.
Па ленінскім прызыве