Ерзурумлы Емрах

(1777 – 1860)

Емрах 1777 жылы Эрзурумға жақын жердегі Танбураджы ауылында дүниеге келген. Балалық шағын Эрзурумда өткізіп, осында медреседе оқыған. Сивас, Кастамону, Кония, Ниде қалаларын аралаған. Ұзақ уақыт Никсар қаласында тұрған және осы жерде қайтыс болған.

Өз дәуірінің әйгілі шайырларының бірі. Шығыс классикасын жақсы меңгерген оның шығармаларынан Физули, Недим, Бакси секілді ақындардың ықпал-әсерін байқауға болады.

Рухсаты

(1832 – 1911)

Сивас қаласының Кангал ауданының Деликташ ауылында дүниеге келген. Шын аты Мұстафа.

Кейбір деректерге қарағанда, Фериада деген кісінің шәкірті болып, одан өлең жазуды үйренген. Саз шертуді Кусуры үйретті деген мәлімет бар. Ашықтар поэзиясының белді өкілдерінің бірі. Өмірінің соңғы күндерін ауылында өткізіп, сол жерде қайтыс болған.

Өлеңдері негізінен сыршыл болып келеді. Арузбен жазылған дидактикалық өлеңдері бар. «Фатма» өлеңін аударған Маржан Ершу.

Теврик Фикрет

(1867 – 1915)

1867 жылы Стамбул қаласында дүниеге келіп, 1915 жылы өмірден өткен. Шын есімі Мехмет Теврик. Бала күнінен өлең жазып, сурет салумен айналысқан.

Көптеген мемлекеттік қызметтерде жұмыс істеп, ағартушылық және журналистикамен шұғылданды.

Реалистік сарындағы жаңашыл түрңк әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі.

«Халук дәптері» және «Бағзы заман тарихы» жинақтарының авторы. Шығармалары: «Балықшылар», «Ұлттың жыры» аударғандар Жұмаш Көкбөрі, Дархан Қыдырәлі.

Мехмет Эмин Йурдакул

(1869 – 1944)

1869 жылы Стамбулда дүниеге келіп, 1944 жылы осы қалада өмірден өткен. Ұлттық әдебиет пен түрікшілдік ағымының белді өкілі. Мүлкие мектебінде (Саясаттану жоғары мектебі) білім алғасын, Иттихат (Бірлік) және Теракки (Даму) ұйымына кіреді.

Жырларында билікті сынағаны үшін жұмысы 1907 жылы Эрзурумға ауыстырылып, Стамбулдан шет аймаққа жіберіледі. Елдегі саяси өзгерістерге байланысты 1909 жылы Стамбулға қайта шақырылып, Теңіз министірлігіне кеңесшілік қызметке тағайындалған. 1919 жылы Түрік саяси партиясын құрады.

Он беске жуық өлеңдер жинағы, бірнеше прозалық шығармасы жарық көрген. Шығармалары: «Ей, түрік, оян!», «Шаба көрме», «Анадолы», «Ауыл қызы адемі». Аударғандар Фәдли Әли, Жұмаш Көкбөрі.

Женап Шеһабеттин

(1870 – 1934)

1870 жылы Манастурада дүниеге келіп, 1934 жылы өмірден өтті. Әскери медицина мектебін бітірген. Сервети-Фунын дәуірінің әйгілі ақыны және түрік поэзиясындағы символизмнің негізін салушылардың бірі.

Женап Шеһабеттин – тек жыр жолдарымен ғана емес, елді бірлікке, еңбекке үндейтін қанатты сөздерімен де, ағартушылық бағыттағы еңбектерімен де халық жүрегінен орын тапқан дарын иесі. Шығармасы: «Сен үшін», аударған Жұмаш Көкбөрі.

Мехмет Акиф Эрсой

(1873 – 1936)

1873 жылы Стамбұлда дүниеге келіп, 1936 жылы осы қалада өмірден өтті. Төрт жасынан бастап жергілікті мектепте, сосын Қаржы колледжінде дәріс алған. Өз бетінше ізденіп, парсыша, арабша хат таныған. 1889 – 1893 жылдар аралығында мемлекеттік мал дәрігерлік оқу орнын үздік бітіріп, бірқатар елдерде осы мамандығы бойынша жұмыстар атқарған. Республика кезеңінің көрнекті ақыны, мал дәрігері, ұстаз, қари, Құран Кәрімнің аудармашысы, халық қалаулысы. Ұлт-азаттық соғысы кезінде елді бірлікке, ерлікке шақырған айтулы тұлғалардың бірі.

Түркия Республикасының ұлттық әнұраны саналатын «Тәуелсіздік әнұранының» авторы. «Отан ақыны» және «ұлттық ақын» аталған ақынның басты шығармалары «Чанаккале дастаны», «Бұлбұл» саналынады. Шығармалары: «Тәуелсіздік маршы», «Торығу», «Бірлік», «Зорлық пен қарсылық», «Жолаушы, бері қара?». Аударған Жұмаш Көкбөрі.