- •I. Die natur
- •1) Die Erde - – yer
- •2) Der Berg -(e)s, -e – tog’
- •3) Das Wasser -s, - und Wässer – suv
- •4) Der Horizont -, -n – ufq
- •II. Der himmel
- •III. Die naturerscheinung
- •IV. Die bodenschätze
- •V. Die pflanze
- •1) Die Pflanze -, -n – o’simlik
- •2) Die Eiche -e, -n – dub, eman
- •3) Der Apfel -s, Äpfel – olma
- •4) Das Gemüse -s, - – sabzavot
- •Die Baumwolle -e, -n – paxta
- •6) Die Blume -e, -n – gul
- •VI. Die tiere
- •1) Die Tierarten - hayvon turlari
- •1) Der Vogel -s, Vögel – qush
- •2) Das Hausgeflügel – uy parrandalari
- •VIII. Die fische
- •IX. Die lurche und kriechtiere
- •X. Die insekten
- •XI. Die gesellschaft
- •2) Die Leitung -, -en – boshqaruv, rahbarlik
- •XII. Der transport
- •XIII. Die dienstleistungen
- •XIV. Die bildung und wissenschaft
- •1) Die Bildung -, -en – ta’lim
- •XV. Die kultur
- •2) Die Erholung -, -en – dam olish
- •XVI. Der sport
- •XVII. Das leben und die tätigkeit der menschen
- •1) Die Gestalt -, -en – gavda, qomat
- •XVIII. Die wohstätte
- •XIX. Die geistliche welt der menschen
- •XX. Die beziehungen und taten der menschen
- •XXI. Die zeit
- •XXII. Die zahl
XII. Der transport
der Bus
das Taxi
die Straβenbahn
der Zug
der Dampfer
das Boot
das Flugzeug
der Wagen
das Motorad
das Fahrrad
das Schiff
der Hafen
das Verkehrsschild
der Bus -ses, -se – avtobus
der Reiseomnibus – uzoqqa qatnovchi (sayohat) avtobus
der schaffnerlose Autobus – konduktorsiz avtobus
der Stadt(omni)bus – shahar ichida qatnovchi avtobus
der Doppelstockbus – ikki qavatli avtobus
der Klein(omni)bus – kam o’rinli avtobus, mikroavtobus
der Linienbus – yo’nalishda qatnovchi avtobus
der Fernverkehrsautobus – shaharlararo qatnaydigan avtobus
der Gelenk(omni)bus – ulovli avtobus
der Sattelschlepp(omni)bus – yarim pristepli avtobus
der Busfahrer – avtobus haydovchisi
die Busfahrt – avtobus qatnovi
die Bushaltestelle – avtobus bekati
der Schulbus – maktab avtobusi
der (Omni)busbahnhof – avtoshohbekat
der Oberleitungsomnibus – trolleybus
Er begleitete seine Mutter zum Busbahnhof. - U onasini avtoshohbekatgacha kuzatib qo’ydi.
das Taxi- und -s,- und -s – taksi
das Linientaxi – yo’nalishda qatnovchi taksi
das Gürteltaxi – yuk tashiydigan taksi
der Taxifahrer – taksi haydovchi
der Taxiverkehr – taksi qatnovi
der Taxistand – taksi to’xtash joyi
die Taxigebür – yo’l haqi, yo’l kira
Rufen Sie nach einem Taxi! - Telefon orqali taksi chaqiring!
die Straβenbahn -, -en – tramvay
die Straβenbahnhaltestelle –tramvay bekati
der Leistungsmast – tirgak, tirgovich
die Oberleitung – ulovchi
der Stromabnehmer – tokopriyomnik (tok qabul qilgich)
das Straβenbahnglas – tramvay yo’l izi
die Straβenbahnschiene – rels (tramvay izi)
die Straβenbahnschaffnerin – konduktor ayol (chipta sotuvchi yoki chipta tekshiruvchi)
der Straβenbahnanhänger – tramvay pritsepi (tirkamasi)
der Straβenbahnführer – tramvay haydovchisi
die Straβenbahnschleife – tramvay yo’nalishi aylanasi
Niemand darf während der Fahrt von der Straßenbahn abspringen. - Hech kim yurib turgan tramvaydan sakrab tushishi mumkin emas.
der Zug -(e)s, Züge – poyezd
der Schnellzug – tez yurar poezd
der Fernschnellzug – juda tez yurar poezd
der Personenzug – yo’lovchi poezdi
der Gürtelzug – yuk tashiydigan poezd
der gemischte Zug – yuk va yo’lovchi poezdi
der Vorortzug – shaharlararo qatnovchi poezd
der Fernzug – uzoqqa qatnaydigan poezd
der Zubringerzug – mahalliy poezd
der Durgangszug – almashinuv (peresadka)siz to’g’ri boradigan poezd
der Postzug – pochta poezdi
der Militärzug – harbiy poezd
der Sanitätzug – sanitar (sog’liq va tozalikni saqlash chora-tadbirlari) poezdi
der Bauzug – qurilish montaj poezdi
der Lastzug – avtomobil yuklangan poezd
der Kühlzug – refrijerator (muzxonali) poezd
der Gegenzug – qarama-qarshi poezd
der U-Bahn-Zug – metro poezdi
der Freundschaftszug – do’stlik poezdi
der Zugabfahr – yaqinda jo’naydigan poezd haqida xabar
der Zuganschluβ – poezdlar qatnov jadvali muvofiqligi (mosligi)
die Zugauflösung – poezd vagonlarini ajratib yuborish
die Zugbeeinflussung – avtostop (poezdni avtomatik ravishda to’xatadigan qurlima)
der Zugbegleiter – provodnik (vagonda)
die Zugbeleuchtung – poezdning yoritish vositasi
die Zugbildung – poezd (sostav) tuzish
die Zugdichte – harakat zichligi
der Zugverkehr – poezd harakati
der Zugwechsel – peresadka (bir poezddan boshqasiga o’tish)
die Zugzusammensetzung – poezdni bir-biriga ulash
der Zugzusammenstoβ – poezdlar to’qnashuvi
Der Zug verspätet sich um eine Stunde. - Poezd bir soatga kechikmoqda.
der Dampfer -s, - – poroxod
der Fahrgastdampfer – yo’lovchi paroxodi
der Frachtdampfer – yuk tashiydigan paroxod
der Postdampfer – pochta paroxodi
der Anschluβdampfer – tranzit (bir mamlakatdan boshqa mamlakatga uchinchi mamlakat orqali qatnovchi) paroxod
der Ozeandampfer – okean paroxodi
der Hochseedampfer – dengiz paroxodi
der Fluβdampfer – daryo paroxodi
der Schnelldampfer – tez yurar paroxod
die Schleppdampfer – shatakka oluvchi paroxod
die Dampferangestellte – pristan (paroxodlar to’xtaydigan joy)
die Dampferlandung – paroxod yuki
die Ansicht des Dampfers – paroxodning ko’rinishi
der Fockmast – fok-machta (kemaning old tomonidagi machta)
das Rettungsboot – qutqaruv kemasi
der Stornstein – tutun quvuri
das Bullauge – illyuminator (kema, samolyot va boshqalarda mahkam yopilgan qalin oynali tuynuk, darcha)
die Reling – tutqich dasta
der Groβmast – grot-machta (paroxodda: o’rtadagi eng baland machta)
das Heck – paroxodning quyruq qismi
Wann fährt der Dampfer von Odessa? - Bu paroxod Odessadan qachon jo’naydi?
das Boot -(e)s, -e – qayiq, kema
das Motorboot – motorli qayiq
das Rettungsboot – qutqaruv kemasi
das Rennboot – poygachi qayiq
das Schlauchboot – dam solinadigan qayiq
das Faltboot – qulay qayiq
das Unterseeboot – suv osti kemasi
das Kanonenboot – kanonerka (kalibrli to’p bilan qurollangan kichik harbiy kema)
die Bootsausleihstelle – kema bekati
die Bootsbemannung – qayiq shlyupasi
das Bootsdeck – qayiq palubasi
der Bootsführer – qayiqchi
der Bootsgast – eshkak eshuvchi matros
der Bootshaken – uzun dastali ilgak, changak
die Bootshaut – qayiq qoplamasi
der Bootsmast – qayiq sarkori (oqsoqoli)
der Bootsmann – botsman (kemalarda xo’jalikka qarovchi kichik komandir)
die Bootspartie – qayiqda sayr qilish
das Bootsrennen – qayiq poygasi
der Bootsverleih – qayiqni ijaraga berish
der Bootswächter – kemada navbatchilik
Im Boot hat man mir einen Knopf vom Mantel abgerissen. - Kemada mening paltomdagi tugmani uzib yuborishdi.
das Flugzeug -(e)s, -e – samolyot
der Privatjet – shaxsiy reaktiv samolyot
das Leichtflugzeug – yengil samolyot
das Ultraleichtflugzeug – juda yengil samolyot
der Heißluftballon – aerostat (havo shari)
das Segelflugzeug – planer (motorsiz samolyot)
der Doppeldecker – biplan (ustma-ust qanotli) samolyot
das Militärflugzeug – harbiy samolyot
das Passagierflugzeug – yo’lovchi samolyot
das Frachtflugzeug – yuk samolyot
das Bombenflugzeug – bambardimonchi samolyot
das unbemannte Flugzeug – uchuvchisiz samolyot
das gefürte Flugzeug – boshqaruv samolyoti
das Überschallflugzeug – tovushdan tez uchadigan samolyot
das Raketenflugzeug – raketa samolyot
das Atomflugzeug – atom dvigatelli samolyot
das Jagdflugzeug – qiruvchi samolyot
das Abfangsflugzeug – tutuvchi samolyot
das Zielflugzeug – nishonga oluvchi samolyot
das Schulflugzeug – o’quv samolyoti
das Amphibienflugzeug – samolyot-amfibiya (suvdan ham, yerdan ham uchib qo’nadigan samolyot)
das Flugzeuggeschoß – samolyot snaryadi
das einsitzige Flugzeug – bir o’rindiqli samolyot
das zweisitzige Flugzeug – ikki o’rindiqli samolyot
das mehrsitzige Flugzeug – ko’p o’rindiqli samolyot
das Strahlflugzeug – reaktiv samolyot
das stürzende Flugzeug – sho’ng’uvchi samolyot
das tieffliegende Flugzeug – past uchadigan samolyot
das Flugzeugabzeichen – samolyotning belgisi
die Flugzeugbesatzung – samolyot ekipaji (shaxsiy tizimi)
der Flugzeugführer – pilot, uchuvchi
die Flugzeughalle – angar (samolyot, vertolyot va shu kabilar turadigan yoki remont qilinadigan maxsus bino)
die Flugzeugschleuder – katapula (samolyot yoki raketani uchirib yuboradigan qurilma, moslama)
die Flugzeugstaffel – eskadrilya (harbi havo flotining bo’linmasi)
der Flugzeugträger – avianosets (samolyotlar uchishi va qo’nishiga moslangan harbiy kema)
das Flugzeugunglück – samolyot avariyasi (halokati)
das Flugzeugwerk – aviazavod (samolyotsozlik zavodi)
das Leitwerk – samolyotning dum qanoti
das Seitensteuer – boshqaruv pulti
die Stabilisierungsfläche – stabilizator (bir xil ishlashni ta’minlovchi qurilma)
die Verwindung – eleronyur (samolyot qanotlarining samolyotni boshqarish uchun xizmat qiladigan qismlari)
die Tragfläche – samolyotning qanotlari
der Rumpf – fyuzelyaj (samolyot korpusi, gavdasi)
der Propeller – parrak, havo vinti
das Fahrgestell – shassi (samolyotning uchishi va qo’nishida xizmat qiladigan g’ildirakli qismi)
die fahrbare Treppe – ko’chma zina
der Tankkarren – benzozapravshik (benzin qo’yadigan avtomobil)
Das schlechte Wetter verhinderte den rechtzeitigen Abflug unseres Flugzeuges. - Yomon havo samoyotimizning o’z vaqtida uchishiga halaqit berdi.
der Wagen -s, - – avtomobil, avtomashina
der Flaschengaswagen – gaz balonli avtomashina
der Generatorgaswagen – gazogeneratorli avtomashina
der Rennwagen – poygachi avtomashina
der Lastkraftwagen – yuk avtomashinasi
der Schwerlastkraftwagen – og’ir yuk avtomashinasi
der Personen(kraft)wagen – yengil avtomashina
der Klein(kraft)wagen – kichik metrajli avtomashina
der Kleinst(kraft)wagen – juda kichik metrajli avtomashina
der Straßenwaschwagen – ko’cha yuvadigan avtomashina
der Straßenkehrwagen – ko’cha tozalaydigan avtomashina
der offene Wagen – ochiq (soyabonsiz) avtomashina
der Kombiwagen – yukli yo’lovchilar avtomashinasi
der geländegängige Wagen – yuqoriga ko’taruvchi avtomashina
der Gebrauchtwagen – ijaraga beriladigan avtomashina
der Feuerwehrwagen – o’t o’chirish avtomashinasi
der Sprengwagen – suv sepadigan avtomashina
der Leichenwagen – murda tashiydigan avtomashina
der Kranken(kraft)wagen – sanitar avtomashina
der Unfallwagen – tez tibbiy yordam avtomashinasi
der Rettungswagen – qutqaruv avtomashinasi
der Reperaturwagen – tez texnik yordam avtomashinasi
der Kontainerwagen – konteyner (bak)li avtomashina
der Langholzwagen – lesovoz (yog’och-taxta materiallarini tashiydigan avtomashina)
der Werkstattwagen – avtomashina ustaxonasi
der Müllwagen – axlat tashiydigan avtomashina
der Lieferwagen – pikap (yuk avtomashinaning bir turi)
der Kofferwagen – furgon (yuk tashiydigan soyabonli avtomashina)
der Kühlwagen – muzlatkichli avtomashina
der Zementtransportwagen – sement tashiydigan avtomashina
der Tankwagen – tsisterna
der Wagenbesitzer – avtomashina egasi
der Wagenbug – avtomashina old qismi
der Wagenheber – avtomashina domkrati
das Wagenheck – avtomashina orqa qismi
der Wageninsasse – yo’lovchi
der Wagenplatz – avtomashina to’xtash joyi
die Wagenwäsche – avtomashina yuvish
Sie luden die Kisten vom Lastkraftwagen ab. - Ular yuk avtomashinasidan yashiklarni tushirardi.
das Motorad -(e)s, Motoräder – motosikl
der Motorroller – motorroller (motosikl turi)
das Geländemotorrad – poygachi motosikl
das Motoradfahren – motosiklda sayr
der Motoradfahrer – motosikl haydovchi
der Motoradreifen – motosikl shinasi
das Motoradrennen – motosikl poygasi
die Beiwagenmaschinie – kajavali motosikl
Der Milizionär hielt das Motorad an der Kreuzung. - Militsioner motosiklni chorrahada to’xtatdi.
das Fahrrad -(e)s, Fahrräder – velosiped
das Touernfahrrad – sayohat velosipedi
das Rennrad – poygachi velosiped
das Mountainbirke – tog’ velosipedi
das Straßenrad – safar velosipedi
das Tandem – tandem (o’rindiqlari ketma-ket joylashgan ikki o’rindiqli velosiped)
radfahren – velosipedga o’tirmoq
der Radfahrer – velosiped haydovchi
Das Mädchen stürzte vom Fahrrad. - Qizcha velosipeddan yiqilib tushdi.
das Schiff -(e)s, -e – kema
das Segelschiff – yelkanli kema
das Kriegsschiff – harbiy kema
das Tankschiff – neft tashiydigan kema
das Schüttgutfrachtschiff – ko’tarma kema
das Frachtschiff – yuk ortilgan kema
das Fahrgastschiff – yo’lovchi kema
das Schiff der Handels und Fischereiflotte – harbiy bo’lmagan kema
das Handelsschiff – savdo kemasi
das Walfangschiff – kit ovlaydigan kema
das Zollwachtschiff – bojxona orqali o’tuvchi kema
das Küstenschiff – kabotaj (ichki portlar orasida qatnaydigan) kemalar
das Schulschiff – o’quv-mashq kemasi
das Tragflügelschiff – suv osti kemasi
die Schifffahrt – kemalar qatnovi, kemachilik
der Schiffkanal – kema qatnaydigan kanal
der Schiffbau – kemasozlik
der Schiffbruch – kema halokati
die Schiffbrücke – ponton (vaqtinchalik ko’prik, inshoot va shu kabilarni suvda ko’tarib turish uchun xizmat qiladigan tagi yassi kema) ko’prigi
schiffeln – qayiqda suzmoq
der Schiffer – qayiqchi
die Schiffsbergung – kemani qutqarish
das Schiffsboot – kema shlyupkasi
der Schiffdienst – kema xizmati
Als letzter verließ der Kapitän das senkende Schiff. - Cho’kayotgan kemani eng oxirgi bo’lib kapitan tashlab ketdi.
der Hafen – port
der Kriegshafen – harbiy port
der Seehafen – dengiz porti
der Flusshafen – daryo porti
der Freihafen – ochiq port
der eisfreie Hafen – muzlamaydigan port
der Nothafen – boshpanaga mo’ljallangan port
der Bestimmungshafen – tayinli port
der Heimatshafen – qayd qilish porti
der Hafeneinfahrt – portga kirish
die Hafenordnung – portdagi ichki tartib
die Hafenstadt – port shahar
Das Schiff läuft einen Hafen an. - Kema portga yaqinlashyapti.
das Verkehrsschild – yo’l belgisi
das Gefahrzeichen – hafvsizlik belgisi
das Vorschriftzeichen – ko’rsatkich belgi
das Richtzeichen – yo’naltiruvchi belgi
das Verwarnungszeichen – ogohlantiruvchi belgi
das Verbotszeichen – taqiqlovchi belgi
Dort steht eine Säule mit einem Verkehrsschild. - Bu yerda yo’l belgisi tushirilgan ustun turibdi.
