9.Osi үлгісіндегі қолданбалы деңгей

 

Қолданбалы деңгей

Қолданбалы программалар мен желілік үрдістері

Желіні бірнеше қарапайым бөлімге бөледі және күрделілігін анықтайды

ОSI моделі желі арқылы мәліметтерді жіберу үрдістерін қосымшалардың және жабдықтарын сипаттауға арналған. 1984 OSI моделі жарық көрді. Осы модель дүниежүзіндегі желі компоненттері арасында байланыс жасауға мүмкіндік береді. OSI-дің 7 деңгейі бар:қолданбалы,физикалық, каналдық,желілік,көлік,сеанс,ұсынуҚолданбалы деңгей- қолданбалы программалар мен желілік үрдістер (элемент, электрлік почта арқылы мәлімт жіберу). Пайданылушылардың қосымшаларына желінің қызметтерін қамтамассыз етеді.

Қолданбалы деңгей (ағылшынша Application layer) Модельдің жоғарғы деңгейі, желі және қолданушының өзара әсерлесуін қамтамассыз етеді. Деңгей, қолданушы приложенияларына желілік қызметтерге: мәліметтер базасына сұранысты өңдеу, файлдарға рұқсат алу, электронды почта жіберу деген сияқты қызметтерге ену рұқсатын береді. Қызметтілік мәліметтерді жіберуге жауап береді. Қосынды приложениелерге мәлімет береді және көрсету деңгейіне сұраныстар құрады.

 

12. Хаттама ( протакол ) жайлы түсінік

 

Алдыңғы бөлімде біз кез – келген   жүйелі жабдықтың және  жүйенің жұмысын баяндайтын  ISO / OSI   моделін  қысқаша айтып өткенбіз. Алайда бұл тек модель,  қағаздағы  сурет.  Жұмыстың басталуы үшін  айтылған модельді жүргізетін механизм қажет.  Мұндай механизмге өзіне  көптеген  хаттамаларды қосатын мәліметтерді жіберу хаттамалары жатады. Осылайша, хаттама ( протакол) – бұл компьютерлер арасында  мәліметтерді жіберуге мүмкін болатын  ережелер  жиынтығы.  Бұл ережелер  ISO / OSI     модель шегінде жұмыс істейді  және   бір қадам одан  қалмайды, өйткені  бұл жабық және  программалық қамтудың  сәйкес келмеуіне алып келеді. ISO / OSI    моделінің  әрбір деңгейі  өзінің ерекшеліктеріне ие,  және барлық  ерекшеліктерін бір хаттама шегінде  жүзеге асыруға мүмкін болмайды. Және де бұл тиімді емес, өйткені логикалық  біршама бөлігін  аппаратты қамту деңгейінде  ойластыруға болады, ол мәліметтер   мен жұмыс істеуді  жылдамдатуға әкеледі. Осыдан шыға  көптеген тар бағытты  хаттамалар ойластырылған, олардың әрқайсысы  максимальді берілу мен тезәрекеттесумен өзінің тапсырмасын орындайды.

Хаттамалар екі типті бола алады:  төмендеңгейлі және жоғарыдеңгейлі.

Төмендеңгейлі хаттамалар  ертеректе пайда болған  және сол кезден бері ешқандай түбегейлі өзгерістерге ұшырамаған.  Мұндай хаттамаларды ұзақ уақыт пайдалану ішінде  олардан барлық мүмкін " тесіктер "  мен қателер табылып, жойылған.

    

13. NеtBios және NеtBeui протоколдары

 

NеtBIOS  ( Network Basic Input  Output System,  жүйелік енгізу/ шығару базалық жүйесі ) -  қосымша программирлеу хаттамасы ( интерфейсі ), IBM компьютерлері  үшін 1983 жылдың соңында ойластырылған.

Шын  мәнінде   NеtBIOS   толық хаттама болып табылмайды, өйткені  мәліметтерді жіберудің   программалық бөлігін ғана баяндайды – жүйелі АРI- функцияларының  жиынтығы.  Бұл хаттама   көмегімен мәліметтерді  жіберу үшін тек дайындауға болатынын мәндейді.  Физикалық тұрғыда жіберу тек кез – келген тасымалдаушы хаттама көмегімен жүзеге асырылады, мысалы ТСР.

Осы жағдай арқасында мәліметтерді жіберу дайындығы тасымалдаушы  хаттамаға байланбаған, бұл осы мақсатта кез – келген сәйкес хаттаманы қолдануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар,  NеtBIOS   басты  артықшылығына тезәсерлесуі жатады.

Алайда, өкінішке орай  NеtBIOS  хаттамасының  толық қанды жұмыс істеуі  үшін    жүйенің  барлық    компьютерлерінде     бір   тасымалдаушы    хаттамасы пайдаланылуы керек, әйтпесе компьютерлер бірдей  бірге жұмыс істей алмайды. NеtBIOS  негізгі кемшіліктеріне маршрутизацияны қолдамайтын,    кез – келген кішкентай ашылған, онсыз тұра алмайтын жүйе жатады.

NеtBЕUI  ( NеtBIOS  User Interlace,  жүйелік  енгізу/ шығару базалық жүйесінің кеңейтілген тұтынушылық интерфейс протаколы )  -  NеtBIOS толықтыратын хаттама. NеtBЕUI  арқасында  мәліметтерді жіберудің программалық деңгейін баяндау ғана емес және де осы  протаколдың (хаттама) арнайы  енгізілген механизмдерін пайдалана отырып, жүйе бойынша оларды физикалы жіберу мүмкіндіктері пайда болды.  Бұдан бөлек мәліметтерді жіберудің беріктілігі мен жылдамдығы біршама өсті.

NеtBЕUI – дің  NеtBIOS секілді негізгі кемшілігіне  - маршрутизация механизмінің болмауы жатады, ол бұл  хаттаманы үлкен жүйелерде  тиімсіздігін көрсетеді.  Егер де сіздің жүйе бірнеше жүйелерден тұратын болса және де   маршрутизаторы болмаса, онда аса тез хаттаманы таба алмайсыз. Сонымен, NеtBЕUI  хаттамасы жүйеде маршрутизацияны  қолдамайды, бұл оның   жылдамдығын глобальді жүйелерде  тиімді пайдалануға мүмкіндік бермейді. Алайда бұл хаттама  NT  -  жүйенің негізгі компаненттерінің бірі болып табылады және ол автоматты түрде орнатылады.