3.Өндірістік тәжірибеге есеп
«Evromedex»компаниясындағы тіл аудармашының төлем ақысына кететін шығын.
Тіл аудармашыныңайлық төлемі 90000теңге. Тіл аудармашының жұмысына, олардың барлық міндеттері мен қосымша еңбекке қатысуы есептелініп тұрады. Тіл аудармашының жұмысын жылдамдату мақсатында және компания қызметкерлерінің шет елден шет тілінде келген іс қағаздарымен тез арада танысу үшін, жұмыстары тез және ілгері қозғалу үшінқосымша жүйелік программалар колданылады. Алғашқы айда деректерді жүзеге енгізу және жүйелік программаларды жанарту үшін сырттан мамандар шақыру арқылы жүзеге асады. Оның қызметі үшін 7350 теңге төленеді. Келесі айларда деректерді жүзеге енгізу және жүйелік программаларды жанартукомпанияда бекітілген электроншик маманы өзі енгізеді. Бұл туралы мағлұматтытөмендегі 1 және 2 кестеде көрсетілген деректерден көруімізге болады.
Кесте 1 жүйені іске асыру мен енгізуге кететін күрделі шығындар
-
Шығындар мақаласы
Шығын соммасы
Жүйені анализдеумен жобалауға кететін шығын (2 айда *130000 тг.)
260000
Керекті техниканың құны(программамен қамтамасыз ету)
-жоба құрушы (1 компьютер программалық жаңарту барлық амартизациялық құны 7350тг.*2ай көлемінде)
-қолданушылар (7 компьютер программалық жаңарту барлық барлық амартизация құны 51450 тг.*2 ай көлемінде)
14700
102900
Программаның қамтамасыз ету құны
0
Қорытынды
117600
Кесте 4.2-эксплуатациялық шығын
-
Шығындардың мақаласы
Шығын соммасы
Жүйемен жұмыс жасайтын қызметкерлерге кететін шығындар
-тіл аудармашы
-электроншик
2*90000
2*66000
Қорытынды
312000
Қорытындылай келгенде жүйені іске асырумен енгізуге кеткен барлық шығындарды формула арқылы табамыз.
∑3атр=Кд+Сэ=117600+312000=429000 тг.
Бұл жүйені қолдану мен енгізу экономистермен және медециналық қызметкерлердің уақытын үнемдейді, ол дегеніміз қаржылық шығындарды үнемдейді. Енгізілген жүйені қолдану ақпаратты жинауға уақытты үнемдейді, түскен ақпаратпен есеп қисапты өңдейді.
Жүйені енгізген кезде тіл аудармашы мамандарына қажеттілік азаяды. Компания бір тіл аудармашы қызметкерді жұмыстан шығарыпжібере алады. Жүйені енгізгенен кейін тіл аудармашы бір айдан кейін қысқарады.
Экономикалық анализге ақпаратты экономистер формацевтикалық бөлімдерден алады. Формацевт қызметкер дәрі дәрмект туралы бір тектес қағазды құжаттарды толтыруына және де дәрі дәрмект туралы мәлеметті өңдеуге уақыт үнемдейді, ол дегеніміз еңбек ресурсына кететін шығынның азайуы. Жүйе енгізілгенен кейін 2 айдан кейін штатты 3 адамға қысқарту болжамдалады. Осыған сүйене отырып жүйені қолданудағы тиімділікті санауға болады, ол 3 кестеде көрсетілген.
Кесте 3 Жүйені қолданғандағы үнемділік
-
Үнемділік
Сомма
1 тіл аудармашыны қысқарту (2 ай)
2*90000
Бөлімдегі қызметкерлерді қысқарту 3 адам (2 ай)
2*198000
Қорытынды
576000
Жүйені қолданған кездегі тиімділік формуламен есептелген нәтиже Э=576000 тг
Қорытындылай келгенде жүйені орындағандағы тиімділік мынаны құрайды:
ЭР=Э/∑3атр=576000/429000=1,34
Қорытындылай келгенде ең жоғарғы деңгей ЭР. Мұндай керемет жобаның пайдалылығы тек қана бір ғана себеппен алынған- жүйе бар болған технологиялық жабдықтардың негізінде іске асырылады, ал өңдеуші болып ең аз төлем ақыдағы стажор саналады.
Кесте 4 Шығын көрсеткішінің түсініктемесі
Бөлімше |
Шығындардың көрсеткішінің түсініктемесі |
|
Орташа айлық төлем С (теңге/(адам.бір айда)) |
Айлық төлемге қосылатын есептеулер Н(%) |
|
Кадрлық қызмет |
66000-90000 |
196 |
Келесі есептемелерде бір айлық жалғасым жұмыс уақытын табамыз
Тmcc сағатпен
Тmcc= (250жұмыс уақытын *8сағатқа)≈177(сағат/ай.)
Бағалау атқарушысының саны J құжатты өңдеуге қажетті Nj берілген орташа еңбек сіңіргіштігімен берілген.
Ni=Ki*Wi/Tmcc
N1=(250*0.5)/177=0.73
N2=(50*0.5(/171=0.15
N3=(1*5)/171=0.03
N4=(100*0.3)/171=0.6
Барлық бағалауды орындағандар саны бұл жерде мына формуламен анықталады:
N=∑Ni
Орташаланған саны N=2(адам)
Mj қаржылық орташа шығынды табу j құжатының өңделуіне:
M7=0.02*90000*(1+196/100)=5328
M2=0.15*90000*(1+196/100)=39960
M8=0.01*90000*(1+196/100)=2664
M3=0.03*90000*(1+196/100)=7992
M9=0.02*90000*(1+196/100)=5328
M4=0.6*90000*(1+196/100)=15984
M10=0.1*90000*(1+196/100)=2664
M5=0.75*90000(1+196/100)=199800
M11=0.04*90000(1+196/100)=10656
M6=0.02*90000(1+196/100)=5328
M12=0.03*90000(1+196/100)=7992
Өңдемеген автоматтандырылмаған құжаттың бір айлық шығынының есептемесі:
M=∑Mj=427985 (теңге)
Maj түріндегі құжатқа кететін бір айлық шығын есептемесі программалық модульдің эксплуатациясымен және де амортизацияның шығынына байланысты.
Maj=Uj/36+Rj(теңге/ай)
Uj – автоматтандырылған ақпараттық жүйенің енгізілуімен жасалуына кеткен шығын бөлігі, Ол j типті құжатына тіркеледі. Бір айлық шығынның жиынтығымен байланысты эксплуатация және ПО автоматизациясы Ma=3712(рубл/ай) шығарады.
Құжаттың автоматтандырылған өңделу нәтижесі еңбек сыйымдылығының азайуымен өңделуінде білінеді Waj<Wj
Hjj типті құжатының еңбек сіңіргіштік өңделуінің салыстырмалы қысқартылымының бөлшегі былай анықталады:
δWaj=(Wj-Waj)/Wj
Экономикалық тиімділікке жету үшін, автоматтандырылған құжат дайындығына кеткен шығын, дәстүрлі шығын түрінен аз болу керек. Осыдан кейін мына орындалуы керек. Осыдан кейін мына шарт орындалуы қажет: Ма<М
-
Ақпараттың автоматты түрде емес өңделуі
Ақпараттың автоматты түрде өңделуі
1
0.5
0.3
2
0.5
0.3
3
5
3.25
4
1
0.65
5
0.3
0.2
6
0.3
0.2
7
2
1.3
8
1
0.65
9
2
1.3
10
0.3
0.2
11
0.3
0.2
12
5
3.25
Автоматтандырылған жүйені енгізу шартындағы орындаушылар санының есептелуі.
Naj=Nj(1δNaj)(адам)
Na1=0.73(1-0.35)=0.47
Na2=0.15(1-0.35)=0.1
Na3=0.03(1-0.35)=0.02
Автоматтандырылған жүйені енгізу кезінде орындаушылыр саны келесі формуламен анықталады: Na=∑Naj.Әрбір j ні эксплуатациялық шығын мен амортизацияға кететін шығындарды есепке ала отырып, бағдарламалық модульді өңдеуге кететін қаржылық шығынның ортаайлығын есептеу;