Өндірістегі қауіпсіздік категорияларын есептеу

Атмосфералық ауаға шығарылатын заттардың құрамы және көлемі жұмыс уақыты бойынша жасалған анализге сүйене отырып анықталады.

Материалдарды механикалық өңдеу кезінде шаң, тұман, май булары және салқытдатқыш сұйық, әртүрлі газ тәріздес заттар шығарылады.

Зиянды заттардың бірлік шығыны станок паркі жұмысының норма сағатына байланысты анықталады. 3.1-кестеде заттардың шығынының уақыт бірлігі материалдарды механикалық өңдеу негізгі технологиялық құрылғылардың бірлігіне сәйкес үдемелі көрсеткіштері көрсетілген. Механикалық өңдеу негізгі технологиялық құрылғылардың бірлігіне сәйкес үдемелі көрсеткіштері көрсетілген.

3.1 Кесте – Металдарды механикалық өңдеу кезіндегі шаңның үдемелі шығыны, (г/с)

Құрылғы	Құрылғы сипаттамалары	Зат	Саны
1	2	3	4
Дөңгелектегістегіштер станогы	Дөңгелектегістегіштің диаметірі, мм 150 300 350 400 600 750 900	Абразивті және металдық шаң	0,117 0,155 0,170 0,180 0,235 0,270 0,310
Ұштайтын станоктар	100 150 200 2501 300 250 400 450 500 550		0,040 0,062 0,085 0,110 0,135 0,160 0,182 0,205 0,230 0,255
Токарлық станоктар	Құрылғы уақыты, кВт	Маймен суытқандығы майдың аэрозолі	СОЖ-бен суытқандағы эмульсияның аэрозолі
Орташа өлшемдегі Үлкен өлшемдегі Револьверді Токарлық станок Вертикальді егейтін станок Жонитын станоктар Фрезерлік станоктар	0,65-14 10-200 2,8-14 20-150 1-10 40-100 2,8-14	0,13-2,80 2,0-40,0 0,56-2,8 4,0-30 0,2-20 8,0-36,0 0,56-2,80	0,004-0,088 0,063-1,260 0,017-0,088 0,126-0,945 0,06-0,063 0,252-1,134 0,017-0,088

1.Механикалық цехтағы қауіпсіздік кателорияларын есептеу

Механикалық өңдеу кезіндегі заттар шығарылуын мына формуламен есептейді:

М = 3600 * q * t * N * 10^-6 (т/жыл), (3.1)

мұндағы q – шаңның меншікті шығыны, г/с;

t – күнделікті жұмыс уақытының саны, сағат;

N – жылдық жұмыс күнінің саны.

Сонда дөңгелектегістегіштер станоктарының диаметрі 400 мм., шаңының меншікті шығыны q= 0,180 –қа тең.

М = 3600 · 0,180 · 8 · 260 · 10^-6 = 1,34784 (т/жыл).

Дөңгелектегістегіштер станогінің саны 200 дана болғандықтан:

М=1,34784 *200 = 269,568 (т/жыл).

Ұштайтын станоктарының диаметрі 450 мм., шаңының меншікті шығыны q=0,205 г/с тең.

М = 3600 · 0,205· 8 · 260 · 10^-6 = 1, 53504 (т/жыл).

Ұштайтын станоктар саны 40 дана болғандықтан:

M=1,53504 *40 = 61,4016 (т/жыл).

Өндістік шығындар токарлық станоктар үшін орташа өлшемді және саны 50:

Құрылғы қуаты 20-150кВт үлкен өлшемдегі токарлық станоктар, маймен суытқандағы майдың аэрозолі – 4,0-30

М = 3600 · 4 · 8 · 260 · 10^-6 = 29,952 (т/жыл)

М = 3600 · 30 · 8 · 260 ·10^-6 = 224,64 (т/жыл)

Токарлық станоктар саны 50 болғандықтан :

M=29,952* 50= 1497,6 (т/жыл)

M=224,64*50 =11232 (т/жыл)

СОЖ-бен суытқандағы эмульсияның аэрозолі – 0,017-0,088

М = 3600 · 0,017 · 8 · 260 · 12 · 10^-6 = 1,527552 (т/жыл)

М = 3600 · 0,088 ·8 · 260 · 12 · 10^-6 = 7,907328 (т/жыл)

Механикалық цехтің толық ластайтын шығарылымы:

М_∑ = ∑ М_i = 269,568+7,907328+11232+1497,6 = 13007,0753 (т/жыл).