- •Тәжирібелік сабаққа арналған әдістемелік нұсқаулар
- •1. Тақырыбы: Буындық синдром. Подагра. Реактивті артрит.
- •3. Оқу мақсаттары. Студент жасай білуі тиіс:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Оқу және сабақ беру әдістері
- •6. Әдебиеттер
- •7. Бақылау (сұрақтар, тестер, есептер).
- •Есептер Есеп №1
- •Ақпараттық- дидикатикалық блок
- •1. Шағымдары
- •2. Аурудың анамнезі
- •5. Подаграның лабораторлы белгілері
- •4. Санаторлы-курортті ем
1. Шағымдары
Буында қатты ауыр сезімі – науқас көрпеде жамыла алмайды.
Типтік локализациясы – I башпай табан буыны.
Буындағы ауру сезімі айқын гиперемиясымен болады, кейде көкшіл тәріздес, жергілікті температура, лимфостаз болуы мүмкін, бұл барлық балтыр, табанның ісінуіне алып келеді.
Аурудың пайда болуы – түнде немесе тәңертен.
Буынның функциясы бұзылады, кейін ұстамадан кейін қалпына келеді.
2. Буыннан тыс симптомдары - жедел ұстамадан кейін подагралық тонзиллит дамиды, фарингит, миозит, крапивница, асқазанда ауру сезімі, құсу, профузді іш өту, температурамен және бел аймағында ауру сезіммен өтетін подагралық нефрит, гематурия, дизурия, 39-40С. дейін температурасынын жоғарлауы.
2. Аурудың анамнезі
Преморбидті кезен гиперурикемиямен сипатталынады және айлап немесе жылдарға дейін созылады. Әдетте моноартрит және олигоартрит 60% жағдайда дамиды. Біріншілік подагралық атака 40-50 жас аралығында дамиды. Жедел криздер жылына 2-3 рет немесе 2-3 жылдан кейін. Қайталамалы криздер болса оны интермиттирлеуші формасы деп атайды. Ұстама арасында ауру симптомдары әдетте болмайды. 4-5 жылдан кейін біріншілік подагралық атака созылмалы формасына айналып кетеді, буындардағы өзгеріс ревматоидті артритке тән. Буыннан тыс зақымданулар болады: паренхимада тофустар, интерстициниттер, иридоциклит, ирит, экзема, бас ауруы, фарингит.
3. Өмірі баян анамнезі. Обратить внимание на выявление Провоцирлеущі факторларға көңіл бөлу. Подаграсы бар науқастар жүрек-қан тамыр жүйесі ауруларына көп шалдығады. Артериальді гипертонияны, миокард инфарктісін осы науқастарда 2 есе жиі табамыз, миокард инфарктісінің қауіп қатер факторларының бірі гиперурикемия болады. Подагра басқа да аурулармен бірігіп жүруі мүмкін ревматоидті артрит, ОА және т.б.
Гиперерикемия қан ауруларында дамуы мүмкін – полицетемия, лейкемия, гемолитикалық анемия. Екіншілік гиперурекемия эндокринді және зат алмасу ауруларында дамиды – қант диабеті, гиперпаратиреоз, микседема, семіздік, аштық, созылмалы алкоголизм және т.б. Сондай-ақ гиперурекемия әр түрлі дәрілерді қабылдаған кезде. Үлкен емес мөлшерде салицилаттар /аспирин 2 грамм/ гиперурекемияны шақырады және үлкен дозалар /4,0-5,0/ гиперурекемияны төмендетеді. Диуретиктер, кортикостероидтар, цитостатиктер, теофилин –гиперурекемияны шақырады.
Диагностиканың II этапі:
4. Подагрының объективті белгілері.
1. Тофустардың болуы / құлақта, шынтақта, I башпай табан буынында түйіндердің болуы, олар тығыз, кейде тас тәрізді болады, түсі сарғыш, мөлшері түйрегіш диаметрінен бастап алмаға дейін.
2. Артрит моно-, олиго-, поли. Сыртқы көрінісі ара тістегенге ұқсас болады немесе жедел ірінді қабыну. Жедел ауру сезімі 1-2 күн болады, 2-3 күннен кейін ісіну және ауру сезімі жоғалады, буындарда қозғалған кезде ауру сезімі бірнеше күнге дейін сақталынады.
3. Бурсит, тендовагинит.
Диагностиканың III этапі:
5. Подаграның лабораторлы белгілері
Жалпы қан анализінде ЭТЖ жоғарлаған, подагралық нефропатия кезінде анемия болуы мүмкін.
Жалпы зәр анализі – протеинурия, кристаллурия, сирек пиурия, цилиндрурия, интерстициальді нефропатия кезінде.
Синовиальді сұйықтықта – ураттар кристалдары.
Зәр қышқылына қан анализі – ерлер үшін урикемия – 0,07г/л; әйелдер үшін – 0,06г/л, жиі холестеринемия.
Оңды мурексид сынамасы құрамында тофусотардың болуы.
Подаграның рентгенологиялық симптоматикасы: «пробойник» симптом тән /сүйек тінінде домалақ тәрізді жарық/ - бұл сүйек ішілік тофустар. Сүйек тофустары дамыған кезде толық эпифиз лизисі кейін анкилоздар дамиды. Аурудың бастапқа сатысында буын ішілік остеопороз, буын қуысының тарылуы немесе остеосклероз дамиды.
Қабынудың активтілігін РА сияқты бағалаймыз: қан плазмасының белоктары, сиал қышқылы, СРБ, ЭТЖ.
Бүйрек функциясын зерттеу – изотопті ренография, Реберг сынамасы.
Госпитализацияға көрсеткіш:
Диагнозды анықтау үшін
Процестің активтілігі жоғары болса айқын экссудативті жағдайлар бірнеше буында.
СБЖ өтетін созылмалы подагра.
Подаграның емі мыналарға бағытталу керек:
- подагралық артриттің жедел ұстамасын алдын алу және басу
- гиперурикемиямен байланысты артриттің рецидивін алдын алу және асқынуларды;
- қосымша ауруларды емдеужәне дәрілік заттардың асқынуларын.
Подагралық кризді емдеу
Колхицин 0,5-1,0 мг әр 2 сағаттан кейін, бірақ күніне 4мг. Екінші, үшінші күні 0,5мг 3 рет күніне.
Индометацин 150 мг тәулігіне 5-7күн
Бутадион 0,15 · 4 рет күніне 5-6 күн
Аспирин 6,0 тәулігіне
ГКС преднизолон 2,0-3,0 мг ішке колхицинмен бірге беруге болады. .
3. Созылмалы подагралық артритте және екіншілік остеоартрозда науқастарға физио- және бальнеотерапия қажет: диатермия, литиймен ионофорез, гидрокортизонмен фонофорез, балшық және парафиндік аппликациялар, диадинамикалық ток, массаж, ЕДШ.
