2.3 Тәжірибелік сабақтардың жоспары

1- Зертханалық жұмыс тақырыбы: Күштік сұйықтық цилиндрлер

Жұмыстың мақсаты: К¾штiк цилиндрлердi» негiзгi ж½мыстыº ж¸не конструктивтiк к¼рсеткiштерiн: iшкi диаметрi, поршень ºадамыны» ½зынды¹ы, поршеннi» ºоз¹алу жылдамды¹ы, тудыратын тегеурiнi, с½йыº шы¹ыны, ºуаты ж¸не П°К-iн анықтау.

Тапсырма: ГЦ–нi» геометриялыº ¼лшемдерiн аныºтау ¾шiн олар тудыратын е» жо¹ары тегеурiндi, сонымен бірге iшкi диаметрi, поршень ºадамыны» ½зынды¹ы, поршеннi» ºоз¹алу жылдамды¹ы, тудыратын тегеурiнi, с½йыº шы¹ыны, ºуаты ж¸не П°К-iн анықтау керек.

Әдістемелік ұсыныс 5[11-17].

К¾штiк цилиндрлердi» негiзгi ж½мыстыº ж¸не конструктивтiк к¼рсеткiштерiн: iшкi диаметрi, поршень ºадамыны» ½зынды¹ы, поршеннi» ºоз¹алу жылдамды¹ы, тудыратын тегеурiнi, с½йыº шы¹ыны, ºуаты ж¸не П°К-iн FluidSim программасы көмегімен схема сызу арқылы және оқулықтағы теңдеулермен анықтауға болады.

Негізгі әдебиеттер 5 [87-95]

Қосымша әдебиет 4[40-54]

Бақылау сұрақтары.

1. Күштік цилиндерлер не үшін қолданылады?

2. Күштік цилиндрлер қандай түрлерге бөлінеді?

3. Күштік цилиндрлердің диаметрлерін қалай анықтайды?

4. Күштік цилиндрлердің адымының ұзындығын, поршеннің қозғалу жылдамдығын қалай анықтайды?

5. Күштік цилиндрлердің тудыратын тудыратын тегеуріні, сұйық шығынын қалай анықтайды?

6. Күштік цилиндрлердің қуаты мен ПӘК-ін қалай есептейді?

2-Тәжірибелік жұмыс тақырыбы: Роторлы сорғылар. Тістегерішті сорғылар.

Жұмыстың мақсаты: Роторлы сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау, тIстегерiштi сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау.

Тапсырма: Әдістемелік нұсқауда көрсетілгендей келтірілген формулалар мен кестелерді қолдана отырып роторлы сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау, тIстегерiштi сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау.

Әдістемелік ұсыныс 5[11-17]

Роторлы сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау, тIстегерiштi сор¹ыларды» конструкциясын зерделеу ж¸не техникалыº параметрлерiн аныºтау үшін жоғарыда ұсынылған әдебиетте қолдануға болады.

Негізгі әдебиеттер 5[64-70]

Қосымша әдебиет 6[251-281]

Бақылау сұрақтары.

1. Роторлы сорғылардың конструкциясы

2. Тістегерішті сорғылардың конструкциясы.

3. Роторлы және тістегерішті сорғылардың айналдыру моменті.

4. Роторлы және тістегерішті сорғылардың өнімділігі.

5. Роторлы және тістегерішті сорғыларды таңдау.

3-Тәжрибелік жұмыс тақырыбы: Поршенді және ротор-поршенді сорғылар.

Жұмыстың мақсаты: Конструкциялары, ¸сер ету принциптерi, арналуы. Техникалыº сипаттамалары: ж½мысшы т½р¹ыны» к¼лемi, берiлiсi, ºысымы, айналу жиiлiгi, бiлiктi айналдыру моментi, ºуаты, П°К-i есептеу.

Тапсырма: Әдістемелік нұсқауда көрсетілгендей келтірілген формулалар мен кестелерді қолдана отырып ж½мысшы т½р¹ыны» к¼лемi, берiлiсi, ºысымы, айналу жиiлiгi, бiлiктi айналдыру моментi, ºуаты, П°К-i есептеу.

Әдістемелік ұсыныс 5[11-17]

Поршенді және ротор-поршенді сорғылардың жұмыс істеу принципімен танысқаннан кейін студент сызба бойынша оның конструкциясын зерделейді. Оқытушы нұсқауымен поршенді және ротор-поршенді сорғылардың сызбысының және оның конструкциясының суреттемесін береді.

Негізгі әдебиеттер 5 [59-80]

Қосымша әдебиет 6 [157-184]

Бақылау сұрақтары.

1. Радиал поршенді машиналардың кинематикасы.

2. Радиал поршендердің өнімділігін қалай есептейді.

3. РРПМ әсер ететін күштер.

4. Негізгі көрсеткіштерін есептеу.

5. АРПМ өнімділігін есептеу.

6. АРПМ-ның кинематикасы.

4 - Тәжрибелік жұмыс тақырыбы: Жетекті басқару және оны реттеу.

Жұмыстың мақсаты: Гидропневможетектi» элементтерiнiң конструкциясын м¼лдiр модельдер көмегімен зерделеу.

Тапсырма: Гидропневможетектi» элементтерiн сорғы қондырғысының стендіне м¼лдiр модельдермен қоса отырып конструкциясын зерделеу.

Әдістемелік ұсыныс 5[11-17]

Гидропневможетектi» элементтерiн сорғы қондырғысының стендіне м¼лдiр модельдермен қоса отырып конструкциясын зерделеу, жұмыс істеу принципімен танысу үшін Festo программасын қолданады.

Негізгі әдебиеттер 5[85-95]

Қосымша әдебиет 13[3-20]

Бақылау сұрақтары.

1. Мөлдір модельдерді қалай іске қосады?

2. Жетекті басқарудың қандай түрлері бар?

3. Жетекті қалай реттейді?

4. Сұйықтық аппараттарға нелер жатады?

5 - Тәжрибелік жұмыс тақырыбы: Ине тәрізді дроссельдің әсер ету принципін мөлдір модельдердің көмегімен зерделеу.

Жұмыстың мақсаты: Ине т¸рiздi дроссельдi» ¸сер ету принципiн сор¹ыны» оºып-¾йрену ºондыр¹ысында зерделеу. Ине т¸рiздi дроссельдi реттеу арºылы ºысым мен а¹ын шы¹ынын ¼згеруiн зерделеу.

Тапсырма: Графопроектор¹а ине т¸рiздi дроссельдi» м¼лдiр моделiн орналастыры»ыз; 2-сурет с½лбасы бойынша модельдегi А позициясын ж¸не сор¹ылыº ºондыр¹ыда¹ы А позициясымен ºосы»ыз; М¼лдiр модельдегi В позициясын ж¸не сор¹ылыº ºондыр¹ыда¹ы В позициясымен ºосы»ыз; Дроссель реттегiшiн толыº жабы»ыз. Экранда¹ы ты¹ында¹ыш элемент - инеге назар аудары»ыз; Саºтандыр¹ыш ºаºпаºшаны» реттелетiн серiппесiндегi тегеурiндi е» аз шама¹а келтiрi»iз; Сор¹ылыº ºондыр¹ыны ºосы»ыз; 1 - шi шы¹ын реттегiшiн А позициясына ºойы»ыз, б½л м¼лдiр модель арºылы А-дан В-¹а гидравликалыº шлангалар бойымен а¹атын ж½мыстыº с½йыº а¹ым ба¹ытына с¸йкес келедi; Саºтандыр¹ыш ºаºпаºшаны» реттелетiн винтiн, А ж½мыс арнасында¹ы 7 манометр 10 Бар= 10⁶ Па= 1000 кПа- ¹а дейiн жеткенше жайлап б½рау керек. Әдістемелік нұсқауда көрсетілгендей ары қарай жұмысты жалғастыру керек.

Әдістемелік ұсыныс 5[11-17]

Ине т¸рiздi дроссельдi» ¸сер ету принципiн сор¹ыны» оºып-¾йрену ºондыр¹ысында зерделеу. Ине т¸рiздi дроссельдi реттеу арºылы ºысым мен а¹ын шы¹ынын ¼згеруiн зерделеу үшін графопроекторды қолданады.

Негізгі әдебиеттер 5[84-92]

Қосымша әдебиет 14[3-7], 2 [5-19]

Бақылау сұрақтары.

1. Дроссель, ине тәрізді дроссельдің жұмыс істеу принципі.

2. Гидроскоптармен жұмыс істеу тәртібі

3. Ине тәрізді дроссель арқылы қысым мен шығынды зерделеу.

6 - Тәжрибелік жұмыс тақырыбы: Ине тәрізді кері қақпақшалы дроссельдің әсер ету принципін виртуальді мөлдір модельдердің көмегімен зерделеу.

Жұмыстың мақсаты: Ретты¹ынды б¼лгiштердi» м¼лдiр модельдерiнi» ¸сер ету принципiн сор¹ыны» оºып-¾йрену ºондыр¹ысында зерделеу. Ба¹ыттаушы аппараттарды виртуальды модедьдерде зерделеу.

Тапсырма: Графопроектор¹а ине т¸рiздi кері қақпақшалы дроссельдi» м¼лдiр моделiн орналастыры»ыз; 2-сурет с½лбасы бойынша модельдегi А позициясын ж¸не сор¹ылыº ºондыр¹ыда¹ы А позициясымен ºосы»ыз; М¼лдiр модельдегi В позициясын ж¸не сор¹ылыº ºондыр¹ыда¹ы В позициясымен ºосы»ыз; Дроссель реттегiшiн толыº жабы»ыз. Экранда¹ы ты¹ында¹ыш элемент - инеге назар аудары»ыз; Саºтандыр¹ыш ºаºпаºшаны» реттелетiн серiппесiндегi тегеурiндi е» аз шама¹а келтiрi»iз; Сор¹ылыº ºондыр¹ыны ºосы»ыз; 1 - шi шы¹ын реттегiшiн А позициясына ºойы»ыз, б½л м¼лдiр модель арºылы А-дан В-¹а гидравликалыº шлангалар бойымен а¹атын ж½мыстыº с½йыº а¹ым ба¹ытына с¸йкес келедi; Саºтандыр¹ыш ºаºпаºшаны» реттелетiн винтiн, А ж½мыс арнасында¹ы 7 манометр 10 Бар= 10⁶ Па= 1000 кПа- ¹а дейiн жеткенше жайлап б½рау керек. Әдістемелік нұсқауда көрсетілгендей ары қарай жұмысты жалғастыру керек.

Әдістемелік ұсыныс 5[12-15]

Ине тәрізді кері қақпақшалы дроссельдің әсер ету принципін виртуальді мөлдір модельдердің көмегімен зерделеу үшін графопроектор қолданылады.

Негізгі әдебиеттер 5 [ 84-96]

Қосымша әдебиет 11 [ 3-14], 13

Бақылау сұрақтары.

1. Дроссель, ине тәрізді дроссельдің жұмыс істеу принципі.

2. Гидроскоптармен жұмыс істеу тәртібі

3. Ине тәрізді кері қақпақшалы дроссель арқылы қысым мен шығынды зерделеу.