11.Псіхалагічныя асаблівасці творчай асобы.

Вялікае значэнне для разумення асаблівасцяў творчай асобы мае асаблівае фарміраванне разумовых дзеянняў. Бо "творчасць" не існуе ў чыстым выглядзе, рэальная творчая дзейнасць уключае ў сябе масу тэхнічных кампанентаў, "адпрацоўка" якіх — адно з абавязковых умоў творчай дзейнасці. Паглыбленне псіхалагічнай характарыстыкі разумовага працэсу складаецца таксама ва ўказанні на тое, што змены "сэнсавых характарыстык аб'ектаў" часта папярэднічаюць змены аперацыйных сэнсаў і эмацыйных ацэнак, што славесна фармуляваныя веды аб аб'екце не абавязкова носяць характар паняццяў у строгім сэнсе слова.

Навукоўцы – даследчыкі вылучаюць такія асноўныя асаблівасці творчай асобы, як:

-смеласць думкі, схільнасць да рызыкі;

-фантазія;

-праблемнае бачанне;

-уменне думаць;

-здольнасць знаходзіць супярэчнасць;

-уменне пераносіць веды і вопыт у новую сітуацыю;

-незалежнасць;

-альтэрнатыўнасць;

-гнуткасць мыслення;

-здольнасць да самакіраванні.

А. Кульчыцкі вылучае яшчэ такія асаблівасці творчай асобы:

-узнікненне накіраванага цікавасці да пэўнай вобласці веды, яшчэ ў дзіцячыя гады;

-высокая працаздольнасць;

-падпарадкаванне творчасці духоўнай матывацыі;

-стойкасць, упартасць;

-захапленне працай.

12.Паняцце пра творчыя здольнасці.

Вельмі часта ў штодзённай свядомасці творчыя здольнасці атаясамліваюцца са здольнасцямі да розных відаў мастацкай дзейнасці, з уменнем прыгожа маляваць, пісаць вершы, пісаць музыку і да т. п. Што такое творчыя здольнасці на самой справе? Відавочна, што разгледжанае паняцце цесным чынам звязана з паняццем творчасць, творчая дзейнасць. Пад творчай дзейнасцю варта разумець такую дзейнасць чалавека, у выніку якой ствараецца нешта новае - будзь гэта прадмет знешняга свету ці пабудова мыслення, якое прыводзіць да новых ведаў аб свеце, або пачуцце, якое адлюстроўвае новае стаўленне да рэчаіснасці.

Калі ўважліва разгледзець паводзіны чалавека, яго дзейнасць у любой вобласці, то можна вылучыць два асноўных выгляду учынкаў.

Адны дзеянні чалавека можна назваць рэпрадуктыўнымі. Такі від дзейнасці цесна звязаны з нашай памяццю і яго сутнасць заключаецца ў тым, што чалавек паўтарае ўжо раней створаныя і выпрацаваныя прыёмы паводзін і дзеянні.

Акрамя рэпрадуктыўнай дзейнасці ў паводзінах чалавека прысутнічае творчая дзейнасць, вынікам якой з'яўляецца не прайграванне былых у яго вопыце ўражанняў або дзеянняў, а стварэнне новых вобразаў або дзеянняў. У аснове гэтага віду дзейнасці ляжаць творчыя здольнасці. Такім чынам, у самым агульным выглядзе вызначэнне творчых здольнасцяў выглядае наступным чынам.

Творчыя здольнасці - гэта індывідуальныя асаблівасці якасці чалавека, якія вызначаюць паспяховасць выканання ім творчай дзейнасці рознага роду. Так як элемент творчасці можа прысутнічаць у любым выглядзе чалавечай дзейнасці, то справядліва казаць не толькі аб мастацкіх творчых здольнасцях, але і аб тэхнічных творчых здольнасцях, аб матэматычных творчых здольнасцях, і г. д.

13.Літаратурныя здольнасці і прыкметы схільнасці да літаратурнай творчасці.

Да літаратурных здольнасцей прынята адносіць:

1) вострую ўражлівасць;

2) эмацыйную спагадлівасць на людзей і прыроду;

3) развітая эстэтычнае пачуцце (адбор тыповых, істотных, выразных уражанняў);

4) лёгкасць адукацыі асацыяцый паміж словамі і вобразамі (слыхавымі, глядзельнымі, нюхавымі) уяўленняў;

5) мастацкую назіральнасць як ўласцівасць асобы, прафесійна значнае для пісьменніка;

6) адчувальнасць да рытмізацыі моўнай тканіны;

7) асаблівую арганізацыю душэўнай жыцця;

8) здольнасць перажываць ўражанне, выкліканае словам, мацней, чым ўражанне, выкліканае рэчаіснасцю.

Ф. Барон на аснове даследавання 56 пісьменнікаў-прафесіяналаў, з якіх 30 шырока вядомыя і ў высокай ступені арыгінальныя ў сваёй творчасці, вылучыў трынаццаць прыкмет здольнасцей да літаратурнай творчасці:

1) высокі ўзровень інтэлекту;

2) схільнасць да інтэлектуальных і пазнавальных тэм;

3) красамоўства, уменне ясна выказваць думкі;

4) асабістая незалежнасць;

5) умелае карыстанне праёмамі эстэтычнага ўздзеяння;

6) прадукцыйнасць;

7) схільнасць да філасофскіх праблем;

8) імкненне да самавыяўлення;

9) шырокі круг інтарэсаў;

10) арыгінальнасць асацыявання думак, неардынарны працэс мыслення;

11) цікавасць, якая прываблівае ўвагу асобы;

12) сумленнасць, шчырасць, шчырасць у зносінах з іншымі;

13) адпаведнасць паводзін этычным нормам.