10. Лабораториялық жұмыстың тақырыптық план күнтізбесі.

№ п/п	Тақырып аты	Сағат саны
1	Химико-технологикалық процесстің (ХТП) және химико-технологикалық жүйенің жүйклік анализі (ХТЖ). ХТП физико-химиялық моделдің көмегімен математикалық суреттелуі.	4
2	Физико-химиялық өнімнің құрамын анықтау. физико-химиялық моделдің көмегімен ХТП компьютерлік үлгілеу.	4
3	Эмперикалық моделдің көмегімен ХТП компьютерлік үлгілеу. Химиялық теңдеуді үлгілеу.	4
4	Толық факторлық жобалау.	4
5	Бөлшекті факторлық жобалау.	4
6-7	Жобалау процессін анықтау және химиялық талшықтарды модифицирлеу планын құру.	8
8	Интернет глобалдық сетте химиялық технология бойынша ақпарат іздеу.	2
Барлығы		30

Практикалық жұмыстың тақырыптық план күнтізбесі .

№	Тақырып аты	Сағат саны
1.	ХТП физико-химиялық моделдің көмегімен математикалық суреттелуі.	2
2.	ХТП математикалық суреттелу теңдеу жүйесін құру .	2
3-4.	ХТП математикалық суреттелудің идентификациясы .	4
5-6.	(ФХМ) физико-химиялық моделдің көмегімен ХТП компьютерлік үлгілеу.	4
7.	(ЭМ) Эмперикалық моделдің көмегімен ХТП компьютерлік үлгілеу.	3
Барлығы		15

Студенттердің өзіндік жұмысы

Әдістемелік кепілдеменің тәртіп зерттеуімен және студенттердің өзіндік жұмыс ұйымдары.

Тәртіп зерттеуі кезінде студенттерге білімге ереді, ал келесі оқулық тәртіптердің қажеттілік кезінде бөлек бөлімдердің қайталануы:

Ең жақсы математика, қолданбалы математика, информатика, жалпы және органикалықсыз химия, физикалық химия, жалпы химиялық технология, процестер және химиялық өндірістердің аппараттар .

Тәртіп жұмысшы бағдарламасымен « Технологиялық процестердің компьютерлік үлгілеуі » сағаттардың көлемінде студенттердің өзіндік жұмысы алдын ала ескерілген. Мына аптаға 2 сағаттан азырақ емес өзіндік жұмысқа белгілеу қажеттілік болжайды. Тәртіп материал өзіндік зерттеу мақсатқа лайықты жүйелілігі оқытушыға лайықты кепілдемелерімен анықталады. өзіндік жұмыс тәртіппен білімдерді тереңдету мақсатымен өткізіледі және алдын ала ескереді:

- оқу ұсынылған әдебиет студенттерімен және тәртіп теориялық материал меңгеруі

- практикалық жұмыстарға дайындауды;

- жұмысты интернет - қайнарлармен;

- Алматыда салалық көрмелердің қатысу және семинарлардың, шығарып салынушылардың;

- бақылау жұмыс жазуына емтихан беруіне дайындауды.

өзіндік жұмысқа уақыттардың жоспарлауы , қажеттіні қазіргі тәртіп зерттеуіне, семестрдің барлығын студенттер жақсы барлығын жүзеге асыру, өткен материалдардың жүйелі қайталауы мыналар кезінде алдын ала ескеріледі. Материал, лекцияларда, әдеби қайнарлардан мәлімдеулермен қажетті жүйелі толықтыру, көз алдына келгендердің " жұмысшы бағдарламаға ". әрбірге өзіндік зерттеуге арналған, келтірілгендердің тәртіп жұмысшы бағдарламасына « технологиялық процестердің компьютерлік үлгілеуі » ұсынылған әдебиетті алдымен оқып шығуға ереді және қажеттілік негізінде негізгі жайлардың қысқаша конспект, терминдердің, мәлімдеулердің, талап ететін есте сақтаулар біріктіру және болатындардың мына тақырыпта негіз болатындармен және бағыт келесі бөлімдерінің игеруіне арналған.

Студенттердің өзіндік жұмысы, оқушылардың оқытушы басшылығымен (СРСП ), жұмыстардың тізімімен сәйкестікте уақыт аудиторияда өткізіледі.

Мұғаліммен басқарумен студенттің өзіндік жұмысы (СӨОЖ):

№п.п	пәннің аты және қысқаша мағлұмат
	ХТС математикалық жазылуы .
	Математикалық үлгілеу әдісін және ХТС элементтерінің математикалық үлгілерінің құруы кезінде оның қолдануы. ХТС элементте математикалық үлгіні құру одақ - схемасы .
	математикалық үлгілеудің классификациясы
	ХТС негізіндегі симплекстік әдістері . Алгоритм әдістері .
	Бастапқы және соңғы шарттар ..
	ХТС негізінің әдістері туралы түсініктер.

(СӨЖ) өзіндік жұмыстардың тізімі:

1. өнім химиялық синтезі әдісінің мақсаттық таңдауы.

2 өндіріс қасиеттерінің химиялық есептеуі.

3. автоматтандырылған және автоматты жобалау.

4. ХТСпен бірлескен және иілгіштердің ұғымы.

5. Эмердженттік және интерэкттік ХТС .

6. Массоэнергопереноса талдап қорытылған теңдеуі.

11. Семестр бірінші жарты. (Сәйкес календарлық тематикалық жоспарға).

11.1. Лекция конспектісі.

11.1.1. Лекция1.Технологиялық процесстердің компьютерлік үлгілеуі.

1 Үлгілер және компьютерлік үлгілеу туралы жалпы мәліметтер.

2. Компьютерлік үлгілеудің методологиясы.

Компьютерлік үлгілеу – танудың, талдаудың және жобалаудың ең қуатты аспаптардың бірі, өңдеуге жауаптылардың және күрделі химиялық тамақтық технологиялардың жұмыс жасау және өндірістердің мамандарын жайғастырады. Компьютерлік үлгілеу қарапайым және сонымен қатар интуициялық қызықты болып келеді. Ол инженерге объектіге тәжірибе жасау тек шынайы объектіге практикалық мүмкін емес немесе мақсатқа лайықты емес кезде ғана мүмкіндік береді. Компьютерлік үлгілеудің методологиялық маңызы объектінің негізгі технологиялысы оның түрімен,математикалық үлгісімен,логикалық есептеу алгоритмнің компьютерінде орындау арқылы болашақта үлгілерді үйрену өзгертулерінен құралады. Тану ,құрастыру және жобалау әдістерін теориялық және тәжірибелік негізінде қолданылады. Объектінің өзімен емес ал оның үлгісімен жұмыс істеу тезірек жүреді және шығындарсыз оның құрамын және әр түрлі жағдайлардағы іс әрекетін зерттеуге болады. Сонымен қатар объектінің үлгілерімен есептеу эксперименттері терең және нақты, таза теориялық анықтамалары маңызды емес жетерліктей толық күйде объектілерді зерттеуге болады.

Қарапайым химиялық, био - және тамақтық технологиялардың өнеркәсіптік объектілері, 3- деңгейдегі иерархиялық құрылымның байланысу негізінде өзара байланысқан ішкі жүйелердің үлкен сандары түзеледі. Бірінші деңгей аспаптық дайындаумен ( механикалық, гидродинамикалық , жылулық , диффузиялық , био - және химиялық процестер ) химиялық, био - және тамақтық технологиялардың типтік процестерін және оларды автоматты басқару жергілікті жүйелерін құрастырады. Екінші иерархиялық деңгейі өндіріс цехін және цехпен автоматтандырылған басқару жүйелер негізін құрастырады. Цех бөлек технологиялық процестердің жиынтығын, аппараттардың және автоматты бақылау жүйелерінің және басқаруын көрсетеді. Үшінші, химиялық, био - және тамақтық технологиялардың иерархиялық құрылымның ең жоғарғы деңгейі –бұл жүйелерді ұйымдастыру және шапшаң жоспарлау және барлық өндірісті басқару болып табылады. Бұл деңгейде ситуациялық талдаудың және жұмысты үйлесімді басқарулардың мақсаттары көрінеді ( барлық цехтердің жиынтығымен ).

Химиялықтың, био - және тамақтық технологиялардағы мақсаттардың шешіміне қарайлас кибернетиканың сәйкес келуі негізінде, зерттеу мақсаттарында, талдауды және бөлек технологиялық процестердің есеп-тәсілінде , компьютерлік үлгілеудің және күрделі химиялық ықшамдаулар, био - және тамақтық жүйелердің жүйелік талдау құрастырады, технологиялық кешендердің үйлесімді жобалауы бір бірімен байланыс арқылы шешіледі және ортақ біріккен стратегия және бірыңғай бағынышты мақсатта жасалған аса тиімді өндіріс арқылы шешіледі.

Жүйелік талдау маңызы негізінде жалпы принциптері жататындар: кез келген жүйелік мақсаттық шешімге қолдануға болатын оның стратегиясымен анықталады. Оларға зерттеу мақсаттарының қалыптасуы, мақсат орнатып қоюы, берілген мақсатқа жетуімен және мақсаттық шешімнің нәтижелілік белгісінің анықтамасы; өңдеуді зерттеу жайындағы стратегиялары негізгі кезеңдердің нұсқауымен және мақсат шешімінде мына бағыттардың: жүйелі - паралельді жылжу барлығына өзара байланысқан кезеңдердің кешеніне және мүмкін бағыттардың; жүйелі жақындаулардың ұйымын және зерттеулердің қайта циклдерінің бөлектерді кезеңдерде; талдау төмен түсетін иерархия принцип және синтез өрлеп келе жатқан иерархиялары құрама жеке мақсаттардың шешімі жанында орындалуы жатады.

Жүйелік талдауға орталық ұғымымен.объектінің, ортамен сыртқымен бірлесіп әрекет қылғанды және күрделі ішкі құрылыммен басқарушыны, құрама бөлімдердің үлкен санымен және элементтердің жүйе ұғымы сәйкес келеді. Жүйе элементі – дербес және шартты бөлінбейтін бірлік. Элементтердің жиынтығы және олардың өзара байланыстары жүйе құрылымын құрастырады. Элементтер өзара бірлесіп және қоршаған ортамен әрекет қылады, басқаша айтқанда, олардың арасында заттық, энергетикалық және ақпараттық байланыс пайда болады. Ішкі жүйелерде жүйені бөлу құрылым иерархиясын ашуға және әр түрлі оны нақтылау деңгейінде жүйені анықтап қарауға рұқсат етеді. Жүйе қиындығы оның құрылымының қиындығымен, элементтердің санымен және байланыстардың, иерархия деңгейлерінің санымен, хабар көлемімен анықталады. Жүйе мақсатқа жетуіне бағытталған жұмыс жасау алгоритмімен сипатталады.

Математикалық үлгі негізінде, байланыс бейнелейтін аралық шығатын өзгергіштермен, жүйенің күй-жағдай параметрлерімен және кіріс басқарушы және қарсы әсерлермен жүйе формалануы жүзеге асады. Күрделі жүйе әдетте Детерминирленген - стохастикалық үлгі сияқты формалдайды. Жүйелік талдау позицияларынан компьютерлік үлгілеу мақсаттары, ықшамдаулары және био үйлесімді жобалауының, цех масштабында химиялық және тамақтық технологиялық жүйелердің, кіріскен істің басқарулары шешіледі. Жүйенің маңызды құрамы, лабораторияларда алынған барлық хабар, тәжірибелі - өнеркәсіптілерді құруларда, технологиялық жүйе толық математикалық үлгілері өңдеу барысында жүйелі жинастырылады, өндірістерді ықшамдау үшін қолданылады.

Компьютерлік үлгілеу нақты объекті үлгі құрастыру процесі бар ( жүйенің ) және үлгілерге есептеуіш тәжірибелердің, орнату ( зерттеу ) жүйенің мінез-құлығы, немесе әртүрлі стратегияларын бағалау ( алгоритмдер ), осы жүйелердің жұмыс жасауын қамтамасыз етуші болып табылады . Сондықтан, компьютерлік үлгілеу процесі және үлгі құрастыруларының қойылған мақсат шешіміне арналған оның қолдануы : технологиялық процестердің және жабдықтаудың талдауды, зерттеулер, ықшамдаулар немесе синтездің ( жобалаудың ). Барлық бұлар мақсаттар төтенше күрделі және өзінне дерлік элементтердің, өзгергіштердің, параметрлердің, шек қоюлардың және т . д . дәл үлгі салуға тырыса, біз элементтер бұлар барлық қосуға талаптана алу ( құбылыстың ) және уақыттардың тыныштандыруға жұмсау, өте ұсақ фактілер жинай, жүктелгендер жағдай кез келгені, және байланыстардың шексіз санаyын қосады. Үлгінің объектімен ұқсастығы, ол изоморфизм дәрежесімен суреттеледі. Изоморфтық үшін, :1) үлгі элементтері арасында бір мағыналы сәйкестік тиісті болу үлгінің екі шарттарын қанағаттандыруға тиісті болу және ұсынылатын объекті элементтерімен дәл арақатынастар немесе элементтер аралық әрекеттестіктер ;2) тиісті сақталған болу.

Үлгі изоморфизм дәрежесі салыстырмалы, және үлгілердің көпшілігі, изоморфтық болып келеді. Гомоморфизм негізінде біз негізгі құрылымдардың ерекшелігімен, орын және үлгі элементтерінің әртүрлі топтары арасындағы ұқсастықпен және объектінің ұқсастықтығын байқаймыз. Үлгі Гомоморфизмі оңайлату процестерінің және абстракцияның нәтижесімен келеді.

Негізінде компьютерлік үлгілеу табысты әдістемелері үлгілердің мұқият еңбекпен өтеуі тиісті болады . Әдеттегі, бастапқы өте қарапайым үлгіні, бірте-бірте көбірек жетілген түріне, көбірек күрделі жағдайды қайтарушы жаққа жылжады. Ұқсастықтар және қауымдастықтың негізінде гі құрылымдарды толық жетілдіру мына процес нүктелері және бөлшектердің еңбекпен өтеулері туралы анықтамада маңызды рольді атқарады. Мынау толық жетілдіру процесс және еңбекпен өтеулер әрекеттестік тұрақты процесінің және нақты жағдай аралық кері байланыстар есепке ала және үлгімен жүзеге асады. Аралық процеспен үлгі модификациялары және нақты объектімен, генерацияланатын өңдеу процесімен, орын толассыз әрекеттестік болады .сондықтан, проблеманы талдау үлгілеу өнері қабілеттілікте, оның маңызды сызығы абстракциялары жолмен одан белгілеу, таңдау және тиісті бейнемен жорамалдар модификациялау, жүйе сипаттайтын, ал соған дейін үлгі содан соң жұмыспен өтеу және жетілдіру, ол нәтижелер тәжірибелілердің артынан пайдалы беріп жатқанда түзеледі.

Өнер, ғылым негізінде өңдеу және компьютерлік үлгілердің қолдануы барлық үлкен дәрежеде қолданылады. Демек, басқа өнер түрлерінде, басқа әдіспен табысты емес немесе сәтсіз анықталады. Олар үлгілеу өнерімен жетістікке жете алады, кім өзіндік ойлаумен, ойлап тапқыштықпен және тапқырлықпен ие болады, қалай және жүйелердің терең білімдерімен бірдей және физикалық құбылыстардың , қажетті үлгі жасау .