22. Жүйелік регистрлер

Регистрлер микропроцессор нақты мақсаттарға қолданатын арнайы қызметтегі жады түрін құрайды. Регистрлер сандар сақтауға болатын 16-биттік он төрт орыннан тұратын жиын болып табылады. Олардың әрқайсысы микропроцессордың ішкі бөлігі болып табылады. Регистрлердің бірінші тобы әмбебап регистрлер деп аталады.Олар төртеу: AX, BX, CX және DX. Егер жұмыс үшін бұл регистрлердің тек жартысы ғана керек болса, бұлардың әрқайсысы үлкен және кіші ретті жартыларға бөлінеді жне АH және AL,  BH және BL және т.б. болып бөлінеді. Бұл әмбебап регистрлерде біздің компьютерге түсетін жұмыстң көп бөлігі орындалады.

  Келесі топ төрт регистрден тұрады, олар компьютер жадысында жолды табуға көмектесу үшін қолданылады.Бұл топтағы регистрлер сегменттік регистрлер деп аталады. Олардың әрқайсысы көлемі 64К болатын жады бөлігіне (немесе сегментке) қол жеткізуге көмектесу үшін қолданылады. Код сегменті (немесе CS регистрі) бағдарлама жадының қай жерінде орналасқанын көрсетеді. Деректер сегменті (немесе DS регистрі) бағдарлама қолданатын деректердің орналасқан жерін анықтайды, ал қосымша сегмент (немесе  ES регистрі) деректер сегментін толықтырады. Стек сегменті (немесе SS регистрі) компьютер стегінің орналасқан жерін анықтайды, ол кейін сипатталады.

Сегменттер регистрі жадының үлкен бөліктеріне (64К) қол жеткізу үшін қолданылса, регистрлердің соңғы тобы жадыдағы нақты бір байттарға жолды сілтеуге көмектесу үшін қолданылады. Олар сегмент регистрімен бірге жадыдағы нақты орынға көрсету үшін қолданылады. Мұндай регистрлердің бесеуі бар, олардың әрқайсысы нақты бір мақсатқа қолданылады. Команда көрсеткіші (инструкция) IP, оны тағы бағдарламалық есептегіш деп атайды РС, микропроцессорға бағдарламаның орындалып жатқан орнын ғана көрсетеді. Стек көрсеткіші SР және база көрсеткіші BP орындалып жатқан жұмысты бақылауға көмек көрсетеді. Индекс көзі SI және қызмет орны (шығыс)  DI біздің бағдарламаларға үлкен көлемді деректерді бір орыннан басқа орынға ауыстыру үшін қолданылады.

 Тағы бір регистр бар, ол жалауша регистрі деп аталады, ол алдында айтылған қалып-күй жалаушаларын фиксациялау үшін қолданылады. Түрлі жалаушалар біздің бағдарламаларға тек компьютердің қандай жағдайда екендігін хабарлайды: арифметикалық операциялар нәтижелері, үзілулер және басқа да жағдайлар рұқсат етілген ба.

 РС микропроцессорлары негізінд 1-биттік жалаушалардың кезектілігі арқылы басқарылады,олардың әрқайсысы компьютерде нақты бір жағдайды белгілейді немесе орнатады. Жалаушалар біріне-бірі тәуелсіз жұмыс жасайды, алайда ыңғайлылық үшін олар бірге жалауша регистріне жиналған. Бөлек жалаушалар арнайы командалармен тексеріліп немесе орнатыла алады, ал жалаушалардың бүкіл тобы барлық жалауша регистрлерін оқитын немесе орнататын командалар жұбымен оқылуы немесе орнатылуы мүмкін. Барлығы тоғыз стандартты жалаушалар бар. Олардың лтауы арифметикалық және оған ұқсас операциялардың нәтижелерін индикациялау үшін қолданылады: нөлдік жалауша ZF, нөлдік нәтижеге көрсетеді, таңба жалаушасы SF,теріс нәтижеге көрсетеді,тасымалдау жалаушасы CF, келесі позицияға өтуді көрсетеді,қосымша тасымалдау жалаушасы  AF,  алғашқы төрт битті тасымалдауға көрсетеді, толып кету жалаушасы  OF,  өте үлкен нәтижені алуды белгілейді және жұп жалаушасы PF, нәтиженің жұп немесе тақ екендігін белгілейді.

Қалған үш жалауша басқару үшін қолданылады. Бағыт жалаушасы   DF, опреацияның қайталануының бағытын басқарады (мысалы,деректердің байттық ауысуында): солдан оңға немесе керісінше.

Үзілулер жалаушасы IF, үзілулер мүмкіндігін бақылайды: олар рұқсат етілген бе немесе уақытша жоқ па. Ұстап алу жалаушасы TF, бір команданың орындалуынан кейін арнайы үзілудің «ұстап алу» компьютер генерациясын шақырады. Бұл тоғыз жалаушадан басқа РС ұрпағының АТ бұтағында қолданылатын жетілдірілген 286 микропроцессоры екі арнайы жалаушаның қолданылуына жол береді. Олардың біреуі  NT деп аталады, ішкі салынған тапсырмаларға қолданылады, ал басқасы екі битті IOPL жалаушасы, енгізу/шығару жеңілдіктерінің деңгейін басқарады.