- •Түркістан 2013
- •3. Бақылау сұрақтары:
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •1 Лабораториялық жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар:
- •5. Жұмысты орындау реті:
- •6. Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Лабораториялық жұмыстың аты: Микроорганизмдерді культивирлеу әдістері.
- •Микроорганизмдерді периодты түрде культивирлеу
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •1. Жұмыс жоспары:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Ашық бірсатылы гамогенді - үздіксіз жүйелер
- •Жасуша рецеркуляциясы мен тұйық жүйелер
- •Ашық фазада жасушаларды өсіру мен тұйық жүйе.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Лабораториялық жұмыстың аты: Егіс материалын алу сатысы. Микроорганизм культурасын сақтау әдістері.
- •Микроорганизм культурасын сақтау әдістері.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •Қысқаша теориялық мәліметтер:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •5.Лабораториялық жұмыстың орындалу тәртібі: Микроорганизмнің қоректенуі. Жасушаға заттың түсуі.
- •Негізгі элементтің көзі
- •Витамин көзі макро - және микроэлемент.
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •Жұмыс жоспары:
- •Көміртегі көзі.
- •Азот көзі.
- •Фосфор көзі.
- •Макро және микро элементтердің көзі.
- •Көмекші материалдар.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Жұмыс жоспары:
- •Қысқаша теориялық мәліметтер:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Жұмыс жоспары:
- •Көбіктің пайда болуы және көбікті сөндіру.
- •Химиялық көбік сөндіргіш.
- •Көбік сөндіргіштің физикалық әдісі.
- •Көбік сөндіргішті автоматты басқару.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Лабораториялық жұмыстың орындалу реті: Культуралды сұйықтықтан биомассаны бөліп алу және концентрлеу сатысымен танысу.
- •Флотирлеу.
- •Сепарирлеу.
- •Ыстықпен өңдеу және булау
- •Фильтрлеу
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Жұмыс жоспары:
- •Сұйықтық экстракция әдісі.
- •Ион алмасу.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Жасуша массасына экстракция.
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •Жұмыс жоспары:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Кептірудің басқа әдістері.
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
- •Жұмыс жоспары:
- •Ағын суды тазарту.
- •Механикалық тазарту
- •Физико-химиялық тазарту
- •Химиялық тазарту
- •Термиялық тазарту
- •Биологиялық тазарту
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер және Web сайттар тізімі:
Көбік сөндіргіштің физикалық әдісі.
Физикалық көбік сөндіру әдісінің көбікті сөндірудегі кеңінен зерттелген процесі ультрадыбысты температураның төмендеуі, электр заряды және тағы басқаларды қолдану негізделген.
Ультрадыбыстың әсерінен көбіктің бұзылуы ертеден белгілі. Көбік сөндіруге әртүрлі аэродинамикалық және магнитнострикционды шағылыстыру ұсынылады. Ультрадыбысты көбік сөндіргіштің механизмі периодты таралған толқынының әсерінен көбіктің бұзылуы түсіндіріледі. Бұл әдіс үлкен көлемдегі көбікті сөндіруге экономикалық жағынан пайдасы аз. Термиялық эффект көбік сөндіру үшін сирек қолданылады. Ыстықтың бетіне көбік тигенде бұзылады. Бұлай әсер етуде булану пайда болады. Содан соң көпіршік қабырғасынан көп мөлшерде сұйық бөлінеді де ол бұзылады. Өндіріс аппараттарында егерде сұйықтықтың бетінде буландырғыш жыланша орнатылған болса көбік әлсізденеді немесе көбік пайда болмайды. Мұндай кезде ерігензат ыстық бетіне жіберіледі, бірақ оның болмағаны дұрыс. Микробиологиялық өндірісте термиялық көбік сөндіргіш қолданылады, жоғарғы температурада көптеген микроорганизмдердің сезімталдығы байқалады.электр жүйесі көбікті ыдыратады немесе бәсеңдетеді, бұл әдістің механизмі әзірше белгісіз.
Көбік сөндіргішті автоматты басқару.
Көбік деңгейін автоматты жүйеде қадағалау және көбік сөндіргіш затты дер кезінде қолдану биосинтез процесін жүргізу үшін ғана емес және ферментатерді қадағалайтын жұмысшы күшін экономдау үшін қолданылады.
Автоматты көбік сөндіргіштің сызба – нұсқасында алдын ала жасалған бағдарлама жоспары бойынша химиялық көбік сөндіргішті мөлшерлеп беріп отыратын биосинтез процесінде біркелкі болатын сызба-нұсқа жасалған. Сызба-нұсқаның басқасында көбік сөндіргіштің берілуі көбіктің пайда болу шыңы бағдарламада ескерілсе, әрқайсысын белгілі бір штамм және фермент үшін тәжірибе жасап анықтауға болады. Мұндай жағдайда аз көбіктенетін периодта көбік сөндіргіштің шығымын қысқартуға болады.
Әр түрлі деңгейде орнатылған үш датчик (1,2,3) тұрады. Датчиктің жұмыс істеу принципі келесі. Көбік бірінші датчикке жақындағанда, У1 усилитель арқылы СК1 электромагнитті клапан қосылады, өлшегіш көбік сөндіргіш тізбегіне бекітілген жіне ферментатерге бекітілген көбік сөндіргіштің мөлшері беріледі. Көбік сөндіргіштің берілу ұзақтығының мерзімін РВ1 реле реттеп отырады. Егер көбіктің өсуі жалғаса берсе және екінші датчикке көбік жанасса, онда У2 усилитель арқылы электродвигатель араластырғыш бағдарламада жоспарланған РВ2 келесі уақытында қосылады. Осылардың бәрі орындалғаннан кейін араластырғыш бұлғағышта жұмысқа қосылады, егерде бірінші датчикке көбік жанасса онда қайтадан СК1 клапан жұмыс істейді және көбік сөндіргіш өлшегіштен РВ1 реле арқылы қайта беріледі. Көбікке көбік сөндіргіштің қайта берілуі РВ1 мен РВ2 реле уақытына байланысты және араластырғыш бұлғағыштың өшірілуі кезектесіп орындалады. Егер көбіктің деңгейі үшінші төтенше датчикке У3 усилитель арқылы көтерілсе, СК2 электромагнитті клапан іске қосылады, сол кезде ферментатерден ауаның шығарылуы тоқтатылады.
Ферментерде сығылған газдың нәтижесінде және барботаждың тоқтауынан көбік үшінші датчиктің деңгейін төмендетеді, СК2 клапан ашылып, аэрация процесі жүреді. Сызба нұсқада ферментерде көбік деңгейін қадағалау, көбік сөндіргішті енгізу, датчикті белгілі уақытта іске қосу негізделген. Егер осы аралықта көбік сөнбесе, химиялық көбік сөндіргішті беретін датчик іске қосылады. Ферментатерде көбік деңгейін автоматты жүйеде басқару микроорганизмнің қасиетіне, қоректік ортаның құрамына және ферментердің құрылысына, биосинтез процесін жүргізуге байланысты болады.