1.Тема: Сілекей биохимиясы

2. Мақсаты:

Студенттерде аралас сілекейдің химиялық құрамы, ауыз қуысындағы қышқыл-негіздік тепе-теңдіктің реттелуі және сілекейдің мицеллярлық құрылысы туралы білім қалыптастыру.

3.Оқыту міндеттері:

Сабақ соңында студенттер білуі тиіс:

1.Аралас сілекейдің химиялық құрамы және оның атқаратын қызметтері, сілекейдің буферлік жүйелері, мицеллярлық құрылысы, сілекей мицелласының эмальдің реминерализациясына қатысуы туралы.

2.Берілген тақырып бойынша алған білімдерін биохимияның басқа тақырыптарын және постреквизиттерді оқуда қолдану.

3.Тақырып бойынша оқу-ғылыми жағдаяттарды шешу

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1) Аралас сілекейдің химиялық құрамы.

2) Сілекейдің буферлік жүйелері. Ауыз қуысындағы қышқыл-негіздік тепе-теңдіктің реттелуі.

3) Сілекейдің мицеллярлық құрылысы. Сілекей мицелласының эмальдің реминерализациясына қатысуы.

4) Сілекей белоктары. Олардың эмальдің минерализациясы мен деминерализациясына қатысуы.

5) Сілекей ферменттері, олардың ролі (№1 кестені толтыру).

6) Сілекей протеиназаларының ингибиторлары.

5. Сабақ беру және оқыту әдістері

Ауызша сұрау, жазбаша бақылау, тестілеу.

№1кесте. Сілекейдің негізгі ферменттері

Ферменттің аталуы	Катализдейтін реакция	Биологиялық ролі

6. Әдебиет:

Негізгі:

1.Вавилова Т.П. «Биохимия тканей и жидкостей полости рта», М., «ГЭОТАР-Медиа», 2012 г.

2.Боровский Е.В., Леонтьев В.К. «Биология полости рта», М., «Медицинская книга», 2001 г.

Қосымша:

1.Плешкова С.М. и др. Учебное пособие для самостоятельного изучения биохимии. Биохимия жидкостей и тканей организма человека. Часть 3. Алматы, 2009 г.

7.Бақылау

Тесттік формадағы тапсырмалар

1.СІЛЕКЕЙДІҢ ҚОРҒАНЫШ БЕЛОКТАРЫ (4)

1. *муциндер

2. *каталаза

3. *лизоцим

4. *амилаза

5. *лактоферрин

6. *трансферрин

7. *иммуноглобулиндер

2.СІЛЕКЕЙДІҢ ҚАЛДЫҚ АЗОТЫНЫҢ ЗАТТАРЫ (3)

1) креатин

2)мочевина

3)креатинин

4) амин қышқылдары

5)несеп қышқылы

6)гиппур қышқылы

3. ШЫЛЫМ ШЕГЕТІН КІСІЛЕРДІҢ СІЛЕКЕЙІНДЕ МЫНА ЗАТТАРДЫҢ МӨЛШЕРІ ЖОҒАРЫ

1. *кальцийдің

2. *фосфаттардың

3. *лактаттың

4. *роданидтердің

5. *гидрокарбонаттардың

4. АУЫЗ ҚУЫСЫНДА КӨМІРСУЛАРДЫҢ ГИДРОЛИЗІНЕ ФЕРМЕНТТЕР ҚАТЫСАДЫ

1. *гамма-амилаза

2. *мальтаза

3. *бактерия протеиназалары

4. *бактерия фосфатазалары

5. *бактерия гликозидазалары

5. СІЛЕКЕЙДІҢ НЕГІЗГІ БУФЕРЛІК ЖҮЙЕСІ

*белокты

*нитратты

*фосфатты

*бикарбонатты

*гемоглобиндік

6.АРАЛАС СІЛЕКЕЙДІҢ рН ТӨМЕНДЕУІ ӘКЕЛЕДІ

1. *кариеске тұрақтылыққа

2. *флюороз дамуына

3. *эмальдың минерализациясына

4. *эмальдың деминерализациясына

5. *«қорғасын жиегі» түзілуіне

7.СІЛЕКЕЙ МИЦЕЛЛАСЫ ТҰРАДЫ (4)

1. *сұйық фазадан

2. *дисперсті фазадан

3. *диффузды қабаттан

4. *еритін ядродан

5. *ерімейтін ядродан

6. *гидрофильді қабаттан

7. *адсорбциялық қабаттан

8.СІЛЕКЕЙДІҢ ҚЫШҚЫЛДАНУЫ КЕЗІНДЕ

1. *мицелланың тұрақтылығы артады

2. *мицелланың теріс заряды артады

3. * ^- иондары эмальдың реминерализациясына қатысады

4. * ^- иондары эмальдың реминерализациясына қатыспайды

5. *мицелланың теріс заряды өзгермейді

9. СІЛЕКЕЙДІҢ СІЛТІЛЕНУІНДЕ

1. *тіс тасы түзіледі

2. *дигидрофосфат иондары түзіледі

3. *мицелланың тұрақтылығы артады

4. *нашар еритін түзіледі

5. * иондардың мөлшері артады

10. СІЛЕКЕЙДІҢ АНТИМИКРОБТЫ БЕЛОКТАРЫ

1. *муциндер

2. *гистатиндер

3. *трансферрин

4. *карбоангидраза

5. *пролинге бай қышқыл белоктар

11.БАКТЕРИЦИДТІ ҚАСИЕТ КӨРСЕТЕТІН СІЛЕКЕЙ ФЕРМЕНТТЕРІ (3)

1)амилаза

2)лизоцим

3)нуклеазлар

4)фосфатазы

5)пероксидазалар

12.КАРБОАНГИДРАЗА(3)

1)көмір қышқылын ыдыратады

2)карбон қышқылдарын ыдыратады

3)сілекейдің буферлік сыйымдылығын реттейді

4) тіс эмалін деминерализациядан қорғайды

5)тіс эмалінің деминерализациясына ықпал етеді