Жарнама психологиясы

1. Жарнаманың түрлері.

2. Жарнаманы жасаудың кейбір қағидалары.

2.1. Жарнаманың он бес ережесі.

4. Жарнама ықпалының психологиялық механизмдері.

1. Жарнаманың түрлері.

Жарнама – ең алдымен қарым қатынас философиясы, ол адамдардың арасындағы байланыстарды қалыптастырады, сондықтан оның рөлі маңызды. Жарнама тауардың рыноктағы қозғалысын қылыптастыратын және реттейтін тұтынушыларға мақсатты ықпал ету тәсілдерінің жүйесі. Жарнама тауарлар алмасарда, бәсеке бар жерде, тауарларды өндірушілер өзінің тұтынушысы мен руноктағы орнына күресетін жерде пайда болады.

Жарнама адамның ежелгі серіктесі. Мысыр мұражайларында папирустық орамдардағы мәтіндік жарнамалар көрсетіледі, ал ежелгі хабарлаушылар қалалардың алаңдарында айғайларымен маңына жиналған адамдарға сауда және саяси өмірдің жаңалықтарын жеткізіп отырған.

Жарнамалауға

1. жарнамалаушы;

2. жарнаманы жасаушы;

3. жарнаманың құралдары (БАҚ және т.б.);

4. тұтынушы қатысады.

Жарнаманың үш түрі бар:

• фирмаішілік;

• өндірістің қоғамдағы престижін қалыптастыру мақсатындағы жарнама;

• өнімді өткізу (сбыт) шарасын кеңейту үшін қолданылатын жарнама.

Фирмаішілік жарнаманың құралдары:

• фирамлық газет;

• басшының қоғамдағы үлгілі мінез құлқы;

• өндірістің ұйымдастырушы құрылымының жағымды деңгейі;

• басшы мен қызметкерлердің арасындағы жақсы қатынастар;

• қызметкерлер үшін әлеуметтік жеңілдіктер.

Өндірістің қоғамдағы престижін қалыптастыру мақсатындағы жарнама төмендегідей құралдарды қамтиды:

• прессамен қатынасу;

• прессада басылымдар мен обьявленияларды шығарып отыру;

• өндіріс басшыларының қаланың, елдің қоғамдық жұмытарына қатысулары;

Өнімді өткізу (сбыт) шарасын кеңейту үшін қолданылатын жарнама жарнамалық іс әрекеттің негізгі аумағы болып табылады. Рынок үнемі өзгеріп отырады, сондықтан оны нақты болжау мүмкін емес. Бүкіл жарнамалық іс әреет рынокты тереңдеп зерттеуге негізделеді. Ол өндірістің қаншалықты икемді екендігін, оның рыноктың өзгерістеріне қаншалықты тез бейімделе алатынын көруге мүмкіндік береді.

Сонымен жарнама фирманың сыртқы келбетінен, қызметкерлердің мінез құлқынан, көмекшінің телефонмен жауап беру дауысынан бастап, тауардың атауы мен клиенттерге қызмет етуге дейін фирманың бүкіл іс әрекетін жан жақты қамтуы тиіс.

2. Жарнаманы жасаудың кейбір қағидалары.

1. Адамдардың жарнаманы байқаулары үшін идеяны әрі өте өнімді идеяны табу қажет.

2. Жарнаманың мәтіні және оның негіздемесі де аса маңызды.

3. Өзектілік – дәлелдерді таңдаудың негізгі қағидаларының бірі. Тауардың сапасы, бағасы, жылдам жеткізілуі, пайдаланудағы қауіпсіздігі жақсы дәлел бола алады.

4. Жаңа тауарды жарнамалағанда оның пайда болғандығы жайында ұялмастан ашық жариялау қажет.

5. Мүмкіндігінше жарнамада тауардың құнын көрсету қажет, өйткені жарнамамен жаңадан танысқан тұтынушыда ең алдымен оның қанша тұратыны жайлы сұрақ туады.

6. Тауарды қызметінде көрету қажет.

7. Тұтынушының санасына тауардың атауын қалай енгізуге болатынын ойластыру. Ол адамның жадында жақсы сақталынуы тиіс, сондықтан қайталаудан қорқуға болмайды.

8. Тауарды мөлшерден тыс қатты мақтауға, асыра сілтеуге болмайды.

Жарнаманың үш элементінің (мақсаты, адитория, стратегия) барлығы жарнама кампаниясында сипатталмайынша оны бастауға болмайды.

Маркетинг пен жарнама кампаниясын жоспарлау сызбасы