- •Психологиялық менеджменттің пәні және әдістері
- •Басқару: ғылым және өнер
- •Психологиялық менеджменттің пәні
- •Психологиялық менеджменттің негізгі әдістері
- •Психологиялық менеджменттің пәні
- •Психологиялық менеджменттің негізгі әдістері
- •Социоматрица
- •Психологиялық менеджменттің даму тарихы
- •Американдық және европалық менеджмент психологиясы дамуының негізгі бетбұрыстары
- •Менеджменттің жапондық психологиялық үлгісінің ерекшеліктері
- •Ресейлік басқарудың психологиялық мектебінің даму тарихы
- •«Адамдар қатынастары» мектебі немесе «неоклассикалық мектеп»
- •«Мінез-құлық – бихевиористік мектеп» немесе «мінез-құлық жайындағы ғылымдар мектебі»
- •Р.Лайкерттің өндірісті басқаруға деген көзқарастары
- •Басқару процестерін математикалық модельдеу мектебі
- •«Процесуалды тұрғы» мектебі
- •«Жүйелі тұрғы» мектебі
- •Американдық менеджменттің қазіргі заманғы психологиялық үлгісінің сипаттамасы
- •Менеджменттің жапондық психологиялық үлгісінің ерекшеліктері
- •Ресейлік басқарудың психологиялық мектебінің даму тарихы
- •Басқару процесінің психологиясы
- •Менеджменттің психологиялық теориялары Психоанализ теориясы
- •2. Тұлғаның аналитикалық теориясы.
- •Басқару стильдерінің теориясы
- •Блейк пен Мутонның басқару теориясы
- •Рационалды басқару теориясы
- •Біріге басқару теориясы.
- •Тұлға және оның басқару жүйесіндегі әлеуеті
- •Психологиядағы тұлға ұғымы
- •Еңбек іс-әрекетіндегі өзіндік бағасы, талаптануы мен фрустрациясының деңгейі.
- •3. Еңбек іс-әрекетіндегі тұлға типологиясы
- •Экономикалық адам.
- •Эстетикалық адам.
- •Әлеуметтік адам.
- •Саяси адам.
- •Діндар адам.
- •Тұлға құрылымындағы қабілеттер
- •Еңбек іс-әрекетіндегі темперамент және мінез.
- •2. Менеджменттегі мінез.
- •2.1.Мінез психикалық іс-әрекеттің өзіндік көрінісі ретінде.
- •Еңбек мотивациясы.
- •2. Мотивациялар теориясы және олардың сипаттамасы.
- •3. Мотивациялардың түрлері, деңгейлері.
- •Менеджмент іс-әрекетіндегі танымдық процесстер
- •2. Менеджмент психологиясындағы қабылдау процесінің ерекшеліктері
- •3. Менеджменттегі ес процесінің психологиялық ерекшеліктері.
- •4. Басқару іс-әрекетінің интеллектілік негізі.
- •5.Ойлаудың сатылары:
- •5. Менеджменттегі қиял процесінің психологиялық ерекшеліктері.
- •6. Менеджменттегі зейіннің психологиялық ерекшеліктері.
- •Жеке тұлғаның басқару процесіндегі эмоциялы ерікті сферасы.
- •1. Эмоциялы процестер және эмоцяларды басқару.
- •2. Менеджменттегі стресс.
- •3. Менеджменттегі ерік.
- •2. Менеджменттегі стресс.
- •3. Менеджменттегі ерік.
- •Менеджменттің психофизиологиялық негіздері.
- •2. Еңбекке қабілеттілікті сақтаудың талаптары.
- •3. Еңбекке қабілеттіліктің жас еркшелік өзгерістері
- •Пысықтау сұрақтары мен тапсырмалары
- •Менеджментте шешім қабылдаудың психологиялық ерекшеліктері.
- •Проблеманы шешу сызбасы
- •2. Сана астының шешім қабылдауғы ықпал етуі.
- •3. Шешім қабылдау процесінде адамдардың бір-біріне ықпал етуі.
- •Басшылық және лидерлілік
- •2. Лидерлілік феноменінің ерекшелігі.
- •3. Лидерлілік және басшылық.
- •Еңбек ұжымын басқару психологиясы
- •Топтар даму процесі
- •2. "Басшы - бағынушы" жүйесіндегі қатынастар.
- •3. Еңбек ұжымын басқаруда кездесін қиындықтар және оларды жеңу.
- •Менеджмент және ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалы
- •2. Ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалын айқындау.
- •3. Адами-психологиялық ахуалға ықпал ететін факторлар.
- •4. Әлеуметтік психологиялық ахуал реттеудің жолдары
- •Менеджменттегі өзара қарым-қатынас
- •2.Адамның дене бітімін қабылдау.
- •Жарнама психологиясы
- •2. Жарнаманы жасаудың кейбір қағидалары.
- •2.1. Жарнаманың он бес ережесі.
- •4. Жарнама ықпалының психологиялық механизмдері.
- •2.6. Пайдаланылған әдебиеттер Негізгі әдебиеттер тізімі:
- •Қосымша әдебиеттер тізімі:
4. Әлеуметтік психологиялық ахуал реттеудің жолдары
Әлеуметтік-психологиялық ахуал оған жағымды немесе теріс ықпал ететін факторларға байланысты болады. Ондай факторлар сыртқы және ішкі деп екіге бөлінеді.
Сырткы факторлар үйымнан тыс жүріп жатқан жағдайлардан туындайды. Оларға жанұядағы қиындықтар, мекеннің әлеуметтік қиындықтары, залалдар және т.б. жатады.
Ахуалды қалыптастыратын ішкі факторлар:
1. Адамдардың көңіл-күйлеріне, мінез құлыктарына, олардың өзара қатынастарына ықпал ететін баскару стилі. Стильмен канағаттану дәрежесі және оның мотивациялық салдары жұмысқа деген қатынасты қалыптастырады.
2. Еңбек үрдісінің реттелгендігі. Мұнда адам еңбектенген, субьективті бағаланатын ұйымдастырушы-басқарушы материалды-техникалык жағдайлар сөз етілуде. Қызметкерлердің істің ұйымдастырьшуымен қанағаттанбауы әлеуметтік-психологиялық ахуалға теріс әсер етеді.
Қызметкерлердің жеке-дара касиеттері аркылы еңбек іс-рекетінің және адамның жеке омірінің барлық жағдайлары жүреді. Дауласуға бейім, басқалардың көзқарастарына шыдамсыз, өздерін жоғары бағалайтын, мінез-құлқының мәдениеті төмен адамдар әлеуметтік-психологиялық ахуалдың төмендеуінің кепілі болып табылады.
Корпоративті (топтык) мәдениет топтык сананың факторы бола тұра, ортақ құндылык ретінде ұжымдағы накты тұлғааралық қатынастарды бекітеді. Топтық сана сезім куатты болса, ортақ кұндылыкка қол сұғатын адамдар қудаланады, яғни әлеуметтік-психологиялық ахуал бұзылыстардан сақтанады.
Бұл фактормен тұлғаға топтық кысым көрсету сияқты қүбылыс үйлеседі. XX жж. С.Аш топ қысымыньщ индивидке әсерін зерттейді. Топтың қысымына мойынсыну бейімдігі конформдылык деп аталады.
6. Адамдардың әлеуметтік психофизиологиялық касиеттеріне карай өзара әрекеттесу қабілетігі білдіретін топтарда психологиялық сыйымдылыгы және бірігіп жүмыс жасауы. Психологиялық сыйымдылық жеке-дара қасиеттердің жиынтығымен, ал ал бірігіп жұмыс жасау жұмыстың стиліне байланысты болады. Өзара әрекеттестіктегі қиындықтар әрбір адамның және тұтастай топтың жалпы ахуалында көрініс береді.
Ұжымдағы әйелдер мен еркектердің өзарақатынасы да кей жагдайларда ахуалға ыкпал етуі мүмкін. Психологтар мүмкіндігінше жыныстық құрамы бойынша аралас ұжымдарды ұсынады. Әйелдердің ұжымы еркектерден құралған ұжымға караганда әлеуметтік психологиялық ахуалдың ауытқуларына неғүрлым бейім келеді.
Алғашқы ұжымның көлемі. Психологтар 10-20 адамнан құралған орташа ұжымды неғұрлым жағымды деп есептейді. Үлкен алғашқы ұжымдар (25 адамнан көп) жеке топшаларға ыдырауы мүмкін. Ал кіші топтарда таңдаудың шектеулілігінен психологиялык сыйымды адамдардың топшалануын қиындатады.
¥жымның жас ерекешелік кұрылымы. Ұжымның негұрлым тұрақты болуы үшін оны жас ерекшеліктері бойынша әрқилы қызметкерлердең құрағаны орынды екенін тәжірибе көрсетуде Зерттеулер 40% тәжірибелі қызметкерлермен 60% жас мамандардың бірігіп еңбектенуі ұжымның едәуір тұрақты болатынын көрсетті. Жасты адамдардан құралған ұжымға өз жасының қызығушылықтарына тұйықталу бетбұрысы тән.
10. Ұжымнын кызмет еткен мүшелерінің физикалык қашықтығы маңызды факторларлың бірі болып табылады. Жақын жұмыс жасаған адам көбінде алыс жұмыс істегендерге карағанда жақсы дос ретінде қабылданады.
11. Бөлмеде агрессияга итермелейтін заттардың кездесуі де маңызды. Агрессиямен ассоциацияланатын карапайым заттың қатысуы агрессивті мінез-құлықты үдететіні аныкталған.
Сонымен адамдардың кооперациясындағы обьектілер, әрекеттер және ақпарат ортақ бір қуатка бірігетін болса, әлеуметтік-психологиялық ахуалды неғүрлым тиімді басқаруға болатыны анык.