- •Психологиялық менеджменттің пәні және әдістері
- •Басқару: ғылым және өнер
- •Психологиялық менеджменттің пәні
- •Психологиялық менеджменттің негізгі әдістері
- •Психологиялық менеджменттің пәні
- •Психологиялық менеджменттің негізгі әдістері
- •Социоматрица
- •Психологиялық менеджменттің даму тарихы
- •Американдық және европалық менеджмент психологиясы дамуының негізгі бетбұрыстары
- •Менеджменттің жапондық психологиялық үлгісінің ерекшеліктері
- •Ресейлік басқарудың психологиялық мектебінің даму тарихы
- •«Адамдар қатынастары» мектебі немесе «неоклассикалық мектеп»
- •«Мінез-құлық – бихевиористік мектеп» немесе «мінез-құлық жайындағы ғылымдар мектебі»
- •Р.Лайкерттің өндірісті басқаруға деген көзқарастары
- •Басқару процестерін математикалық модельдеу мектебі
- •«Процесуалды тұрғы» мектебі
- •«Жүйелі тұрғы» мектебі
- •Американдық менеджменттің қазіргі заманғы психологиялық үлгісінің сипаттамасы
- •Менеджменттің жапондық психологиялық үлгісінің ерекшеліктері
- •Ресейлік басқарудың психологиялық мектебінің даму тарихы
- •Басқару процесінің психологиясы
- •Менеджменттің психологиялық теориялары Психоанализ теориясы
- •2. Тұлғаның аналитикалық теориясы.
- •Басқару стильдерінің теориясы
- •Блейк пен Мутонның басқару теориясы
- •Рационалды басқару теориясы
- •Біріге басқару теориясы.
- •Тұлға және оның басқару жүйесіндегі әлеуеті
- •Психологиядағы тұлға ұғымы
- •Еңбек іс-әрекетіндегі өзіндік бағасы, талаптануы мен фрустрациясының деңгейі.
- •3. Еңбек іс-әрекетіндегі тұлға типологиясы
- •Экономикалық адам.
- •Эстетикалық адам.
- •Әлеуметтік адам.
- •Саяси адам.
- •Діндар адам.
- •Тұлға құрылымындағы қабілеттер
- •Еңбек іс-әрекетіндегі темперамент және мінез.
- •2. Менеджменттегі мінез.
- •2.1.Мінез психикалық іс-әрекеттің өзіндік көрінісі ретінде.
- •Еңбек мотивациясы.
- •2. Мотивациялар теориясы және олардың сипаттамасы.
- •3. Мотивациялардың түрлері, деңгейлері.
- •Менеджмент іс-әрекетіндегі танымдық процесстер
- •2. Менеджмент психологиясындағы қабылдау процесінің ерекшеліктері
- •3. Менеджменттегі ес процесінің психологиялық ерекшеліктері.
- •4. Басқару іс-әрекетінің интеллектілік негізі.
- •5.Ойлаудың сатылары:
- •5. Менеджменттегі қиял процесінің психологиялық ерекшеліктері.
- •6. Менеджменттегі зейіннің психологиялық ерекшеліктері.
- •Жеке тұлғаның басқару процесіндегі эмоциялы ерікті сферасы.
- •1. Эмоциялы процестер және эмоцяларды басқару.
- •2. Менеджменттегі стресс.
- •3. Менеджменттегі ерік.
- •2. Менеджменттегі стресс.
- •3. Менеджменттегі ерік.
- •Менеджменттің психофизиологиялық негіздері.
- •2. Еңбекке қабілеттілікті сақтаудың талаптары.
- •3. Еңбекке қабілеттіліктің жас еркшелік өзгерістері
- •Пысықтау сұрақтары мен тапсырмалары
- •Менеджментте шешім қабылдаудың психологиялық ерекшеліктері.
- •Проблеманы шешу сызбасы
- •2. Сана астының шешім қабылдауғы ықпал етуі.
- •3. Шешім қабылдау процесінде адамдардың бір-біріне ықпал етуі.
- •Басшылық және лидерлілік
- •2. Лидерлілік феноменінің ерекшелігі.
- •3. Лидерлілік және басшылық.
- •Еңбек ұжымын басқару психологиясы
- •Топтар даму процесі
- •2. "Басшы - бағынушы" жүйесіндегі қатынастар.
- •3. Еңбек ұжымын басқаруда кездесін қиындықтар және оларды жеңу.
- •Менеджмент және ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалы
- •2. Ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалын айқындау.
- •3. Адами-психологиялық ахуалға ықпал ететін факторлар.
- •4. Әлеуметтік психологиялық ахуал реттеудің жолдары
- •Менеджменттегі өзара қарым-қатынас
- •2.Адамның дене бітімін қабылдау.
- •Жарнама психологиясы
- •2. Жарнаманы жасаудың кейбір қағидалары.
- •2.1. Жарнаманың он бес ережесі.
- •4. Жарнама ықпалының психологиялық механизмдері.
- •2.6. Пайдаланылған әдебиеттер Негізгі әдебиеттер тізімі:
- •Қосымша әдебиеттер тізімі:
2. Ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалын айқындау.
Нақты ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалын айкындау үшін ұжымдағы басым күйді белгілі бір эталондармен сипаттау және салыстыру қажет, сондай-ақ оның кызмет теу сапасын да бағалау қажет.
Б.Д.Парыгин ұжымның әлеуметтік-психологиялык ахуалын айқындаудың негізғі екі түрін көрсетеді:
фундаменталды зерттеудің шеңберінде;
жедел тексеру негізінде.
Айкындауда топтың ауызбіршілігі, еңбекпен қанағаттануы, әлеуметтік дамудын талаптарына деген сәйкестігі, әлеуметтік-психологиялық ахуалдың мүмкіндігі сияқты көрсеткіштер талданады.
Топтық ауызбіршіліктің көрсеткіштері ретінде топтық ауызбіршіліктін индексі. коммуникативті байланыстардың жиілігі және беріктігі, келісім және қүндылыкка бағдарланған бірлік анықталады.
Топтық ауызбіршілік индексі социометриялық зерттеуде аньщталады және өзара жағымды таңдаулардың жалпы санының ықтималды таңдаулардың санына қатынкасы ретінде есептеледі.
Коммуникативті байланыстардың жиілігі мен бірлігін ауызбіршілікті зертеудің негізіне жатқызган Л.Фестингер болды. Ол ауызбіршілікті топ мүшелерін топта сактап қалу үшін оларға әрекет ететін барлық күштердің жиынтығы ретінде анықтаған. Ондай күштер индивид үшін топтың тартымдылығы ретінде, не болмаса ондағы мүшелікке канағаттану ретінде талқыланды.
Келісімді ауызбіршіліктің өлшемі ретінде Т.Ньюк ұсынады. Ол топ мүшелерінің жеке-дара индивидтердің және тұтастай топтың эмоциялы реакцияларымен реттелетін олар үшін қайсібір маңызды құндылыктарға катысты ұқсас бағдарлардың пайда болу қажеттігіне нұсқайды.
Күндылыққа бағдарланган бірлік - топ мүшелерінің тұтастай топ үшін едәуір маңызды кұндылыктарға және іс-әрекеттің мақсаттарына қатысты ұстанымдары мен бағаларының сәйкес келу дәрежесін есепке алатын бірауыздылығының негізгі көрсеткіштерінің бірі болып табылады.
Қанағаттану әлеуметтік-психологиялық ахуалдың жагдайын аныктаудагы шектеулі өлшем. Адамның өзінің мәртебесіне немесе ұжымдағы адамдармен қатынастарына қанағаттану сезімінің оның топтағы шынайы жағдайына сәйкес келмеуі де мүмкін.
Б.Д.Парыгин әлеуметтік-психологиялық ахуалды айқындаудың өлшемі ретінде тұлганың ұжымдагы бағыттылығына және қажеттіліктеріне баса назар аударып, оның әлеуметтік дамудың талаптарына сәйкестігін ұсынды. Әлеуметтік-психологиялық ахуалдың әлеуметтік дамудың талаптарына неғұрлым жоғары сәйкестігі адамдардың іс-әрекетке жоғары дәрежеде енуін камтамасыз етеді. Ол өз кезегінде іс-әрекеттің әлеуметтік және экономикалык тиімділігінің шартына айналады.
Осыған байланысты Парыгин ұжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалдың мүмкіндігі іспеттес ұғымды ұсынады.
Әлеуметтік-психологиялык ахуалдың мүмкіндігі іс-әрекеттің қолданылған мүмкіндіктерін жүзеге асырудың күйі мен деңгейін сипаттайды.
3. Адами-психологиялық ахуалға ықпал ететін факторлар.
Әлеуметтік-психологиялық мүмкіндіктердің деңгейін және ұжым мүшелерінің талаптануларын сипаттайтын алты мүмкіндік бар:
/. Таңдау мүмкіндігі. Обьективті мүмкіндіктердің аумағына, сондай-ақ ұжым мүшелерінің орындайтын іс-әрекеттерінің тәсілін таңдауға қатысты субьективті талаптануларына байланысты. Тұлға қарама-қарсылықтарды сана сезіммен өз-өзіне қатынасына қарай таңдайды.
Таңдау мүмкіндігінің әлеуметтік-исихологиялық ахуалдың көрсеткіші ретінде екі жақты көрінісі болуы мүмкін:
а) ұжымның ішіндегі мүмкіндіктердің және таңдауға субьективті бейімділіктің аумағы неғүрлым жоғары және кең болса, тұлғаның, сондай-ақ тұтастай ұжымның шығармашылык белсенділігінің, іс-әрекетке психологиялық енуінің, демек оның тиімділігінің деңгейі де соғүрлым жоғары болады.
б) тұлғаның таңдауға бейімдігі мен нақ сол ұжымда жүзеге асыру жағдайларының болмауының арасында келіспеушілік тууы мүмкін.
в) таңдаудың обьективті мүмкіндіктері мен тұлғаның шешімдерді қабылдауға бейімсіздігінің арасында да келіспеушілік тууы мүмкін.
Соңғы екі жағдайда таңдау мүмкіндігінің факторы үжымның әлеуметтік-психологиялық ахуалда және іс-әрекетінің тиімділігінде көрініс беруі мүмкін.
Жаңарту мүмкіндігі. Топ мүшелерінің заттық, әрі коммуникатвті іс-әрекеттің шеңберінде болуы мүмкін өзгерістердің ырғақтары мен көлеміне катысты обьективті мүмкіндіктерінің, сондай-ақ субьективті талаптануларының аумағын сипаттайды.
Мойындау мүмкіндігі. Индивидті колдауға бағытталған ұжымішілік іс-әрекеттің обьективті жағдайларды, әрі оның өз іс-әрекетін ұжымның жағымды бағалауының қайсібір деңгейіне деген субьективті талаптануларын да сипаттайды.
Өз-өзін аныктау мүмкіндігі. Адамның өмір барысында қалыптасқан бейімдіктерінің барлық ерекшеліктерін көрсету ұмтылысымен сипатталады.
Психологиялык қысым мүмкіндігі. Жүмысшыдан оның күнделікті іс-әрекеті талап ететін психикалық қысымның деңгейімен және аумагымен сипатталады.
Нақтылық мүмкіндігі. Жұмыстың сипаты және басшылықтың ұжымның мүшелеріне ұсынатын талаптар нақтылығының дәрежесі.