4.3 Сурет
кернеу үшбұрышына ұқсас (4.3 сурет а және б) кедергі үшбұрышы алынады.
Кедергі үшбұышынан шығатыны
R,L,C жүйелік қосылуын талдау – тізбектер R,L және R,C тізбектеріне арналған жеке есептер жиынтығынан түзіледі. Тізбек элементтерінің параллельді қосылуы кезінде тіркелген кернеу тұрақты болып қалады, элементтерде өтетін токтар қойылады.
Б) Резисторы мен конденсаторы (а) немесе резисторы мен индукциялық катушкасы (б) пареллельді қосылуы бар тізбекке (4.4 сурет) ауыспалы синусоидальды кернеуге қосылған кезде, тізбектің екі компонентіне де белгілі бір кернеу қосылған.
I тізбегінің жалпы тогы IС конденсаторындағы немесе IL индукциялық (жалпы токтың реактивтік құрамдасы) тогына және резистордағы токқа(белсенді құрамдас) тармақталады. Дегенмен, кедергідегі ток фаза бойындағы кернеумен ұқсас келеді, ал реактивті элементтегі ток кернеуді 900 бірқатар жылжытады (сыйымдылқта басым болады, индукциялықта артта болады). Осы токтардың бірігуін 4.5 суретте көрсетілген токтардың векторлық диаграммасының көмегімен жүргізуге болады.
4.4 суреті
4.5 сурет
Векторлық диаграммадан шығатыны конденсаторлы тізбектен
мұнда
Сондықтан
Мұнда
–
толық өткізгіштік, а
яғни
ток кернеуден озады.
Индукциялығы бар тізбек үшін ұқсас:
яғни ток кернеуден артта болады.
Ток үшбұрышының әрбір қабырғасын кернеуге бөле отырып, өткізгіштік үшбұрышын аламыз (4.6 сур.)
4.6 сурет
Өткізгіштік үшбұрыштан шығатыны
4.2 Жұмысқа дайындық
ЭТТ курсының «Бір фазалы синусоидальдық токтың электрлік тізбектері» бөлімдерін қайталау//Ә 1//. 63-85б.; // Ә 2//. 79-106б..
Тармақталмаған электрлік тізбекке арналған векторлық және топографиялық диаграммаларды құрастыру әдістерін зерттеу.
4.3 Жұмысты орындау тәртібі
А) 1.Оқытушының нұсқауы бойынша тізбекті құрастыру (4.7 суреттің а немесе б нұсқалары).
4.7 сурет
4.7 сурет
2. Нұсқаға сәйкес (4.1 кесте) E, R, L, C мәндерін қою, f – барлық нұсқалар үшін 50 Гц.
4.1 кесте
Вариант |
E, B |
R, Ом |
L, мГн |
C, мкФ |
1 |
10 |
10 |
20 |
100 |
2 |
20 |
15 |
30 |
150 |
3 |
30 |
20 |
40 |
200 |
4 |
40 |
12 |
25 |
120 |
5 |
50 |
14 |
35 |
140 |
6 |
60 |
16 |
45 |
130 |
3. Өлшеу нәтижелері бойынша 4.2 кестені толтыру.
4.2 кесте
U, B |
I, A |
UR, B |
UL, B |
UC, B |
|
|
|
|
|
4. 4.2 кестенің мәліметтері бойынша есептеулер жүргізу 4.3 кестені толтыру.
Есептейтін теңдеулер.
4.3 кесте
XL, Ом |
XC, Ом |
|
S, ВА |
P, Вт |
Q, Вар |
|
|
|
|
|
|
4. 4.2 және 4.3 кестенің мәліметтерін пайдалана отырып, зерттелетін тізбек кернеуінің векторлық диаграммасын құрастыру.
Б) 1. Оқытушының нұсқауы бойынша тізбекті құрастыру (4.8 суреттің а немесе б нұсқалары).
