Қазақ жастары – зияткерлік ұлттың тірегі

Қажетті сөздер мен сөз тіркестерін есте сақтаңыз:

Қоғам, тер төгу, аянбай еңбек етіп, өркениет, сенім арту, үміт, адам факторы, білім беру саласы, қайраткерлер, зияткерлік, серпіліс.

Мәтінді оқыңыз, мазмұндаңыз.

Қоғам – адамзат өркениетінің білігі мен біліміне, адамгершілік-этикалық нормаларына тікелей қатысты дамиды. Біздің бүгінгі тәуелсіз қоғамымыз бен егемен еліміздің негізгі үміт артары – жастар. Мемлекет тәуелсіздігінің бүгінгі даму сатысында ел жастарына артылып отырған сенімнің жауапкершілігі – ауыр, күтілетін үміттің үлесі мол. Жастарға сенім артып, жастардан үкілі үміт күту – қай қоғамның да басында бар болатын құбылыс. Алайда, біздің қоғамның жастардан күтер үміті айрықша. Олай дейтініміз, бүгінгі жастар – мемлекетіміздің егемендігімен тұстас, санасы кешегі қызыл қоғамның идеялық ұстанымымен уланбаған ұрпақ.

Бүгінгі күнде Қазақстанның жоғарғы оқу орындарында осы жастардың 633 814-і студент атанып білім алып жатыр. Қоғам дамуының алғышарты адам факторы, адамның білімі мен біліктілігімен тікелей байланысты деген қағидаға сүйенер болсақ, қазіргі жастардың білім алуына, таланты мен дарынына орай ғылымға келуіне мемлекет тарапынан жасалып жатқан шаралар, атқарылып жатқан жұмыстар аз емес. Республикамыздың білім саласындағы жасалып жатқан көптеген шаралары да негізінен жастарға арналып отыр. Ғылыми-техникалық және экономикалық прогрестің негізгі қозғаушы күші болып табылатын жастар – жалпы, қоғамның жемісті дамуының кепілі. Білім беру саласы жастарға бағытталғандықтан, бұл салада артта қалушылық мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігіне, ұлттық келешекке кері әсері тиеді.

Бүгінгі жастарға, оның ішінде жоғарғы оқу орны қабырғасында білім алушы жастарға мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған түрлі мазмұндағы (материалдық, әлеуметтік, т.б.) көмек жеткілікті десек артық айтпаймыз. Мәселен, бүгінде елімізде Қазақстанның ғылыми-техникалық дамуының ұзақ мерзімді ұлттық әлеуетін анықтау бойынша алдын ала зерттеулер жүргізілуде. ҚР Бірінші Президентінің Қоры жанынан ғылыммен айналысатын жас мамандардың басын қосатын жас ғалымдар кеңесі құрылды. Білім бағдарламаларын жақсы меңгеріп, ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысып жүрген, оқу орнының қоғамдық, мәдени және спорттық өміріне белсене араласқан ЖОО студенттері мен аспиранттарын қолдау үшін қоғам қайраткерлері атындағы атаулы стипендиялар бар.

Президентіміздің білім және ғылым саласында іргелі университеттерге қойған тапсырмалары аясында дарынды студенттерді анықтау мен олардың ғылыми-зерттеу жұмыстарға деген қызығушылығын арттыру мақсатында республикалық деңгейде өткізіліп келе жатқан студенттердің түрлі білім және ғылым сайыстарының саны артып келеді. Студент жастардың ғылыми жұмыспен шұғылдануына, ғылым алдындағы мәселелермен танысуға, ғылыми жұмыстың орындалуы мен дұрыс рәсімделулерін меңгеруге септиктерін тигізеді. (Ықшамдалып алынды. Бақдәулет Ақын).

Сұрақтарға жауап беріңіз:

1. Қоғам қалай дамиды?

2. Республикамыздың білім саласындағы жасалып жатқан көптеген шаралар кімдерге арналып отыр?

3. Бүгінде елімізде Қазақстанның ғылыми-техникалық дамуының ұзақ мерзімді ұлттық әлеуетін анықтау бойынша не жүргізілуде?

4. Елімізде студент жастар мен оқушылар арасындағы өтетін республикалық сайыстардың мақсаты не?

5. ҚР Бірінші Президентінің Қоры жанынан жас ғалымдар үшін қандай кеңес құрылды?

Жазылым:

Тапсырма. Сөйлемдердің сыңарын табыңыз:

1. Қоғам – адамзат өркениетінің білігі мен біліміне, ...................

2. Алайда, ......................

3. Жоғарыда келтірілген дәйектердің болуына қарамастан, ...................

4. Білім беру саласы жастарға бағытталғандықтан, бұл салада артта қалушылық мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігіне, ................

5. Бүгінгі жастарға, ...............

6. Факультетте атқарылып жатқан мұндай жұмыстар – ......................

Тапсырма. Мәтіннен берілген сөйлемдердің дұрыс нұсқасын тауып жазыңыз:

1. ...... – ауыр, күтілетін үміттің үлесі мол.

2. Жастарға сенім артып, жастардан үкілі үміт күту –.... .

3. .... , біздің қоғамның жастардан күтер үміті айрықша.

4. ..... – мемлекетіміздің егемендігімен тұстас, санасы кешегі қызыл қоғамның идеялық ұстанымымен уланбаған ұрпақ.

Тапсырма. Мақалдарды жалғастырыңыз.

1. Бұ заманда не ғаріп - ....

2. Жақсыларға айтпаған асыл шырын ....

3. Жұрт әділ болмай -.....

(сөз ғаріп, жұрт ісі оңға баспайды, ақ қалалы боз ғаріп)

Тыңдалым:

Тыңдаңыз:

Тыңдалым бойынша тест сұрақтарына жауап беріңіз:

1. «Патриотизм дегеніміз не?

а) Отанға деген сүйіспеншілік

в) Отанға деген махаббат

с) Отанға деген мақтаныш

д) Отанға деген сенімділік

2. Отаншылдық, патриоттық сезімді қай кезеңдерден тануымызға болады?

а) көшпелі дәуірден

в) бұрынғы дәуірден

с) болашақ дәуірден

д) өткен дәуірден

3. Әрбір жастардың дүниетанымы мен болашаққа деген көзқарасы, қайда жүзеге асады?

а) бойында

в) басында

с) далада

д) үйінде

4. Ерлік пен батырлық қасиеттері арқылы да жастарымыздың бойында қандай сезім оянады?

а) патриоттық, отансүйгіштік

в) ұлтжандылық

с) жершілдік

д) мақтаншақтық

5. «Жеті атасын білмейтін ер жетесіз, жеті ғасыр тарихын білмейтін ел жетесіз» қай елдің мақалы?

а) Қазақтың

в) Қырғыздың

с) Орыстың

д) Ағылшындардың

Анықтама:

Зияткерлік - интеллектуальность

Қоғам - общество

Тер төгу - трудиться в поте лица

Аянбай еңбек ету - упорно трудится

Өркениет - цивилизация

Сенім арту - оказать доверие

Үміт - надежда

Адам факторы - человеческий фактор

Жеткілікті - достаточный

Қайраткерлер - деятели

Серпіліс - вдохновение

Тезаурус:

Зияткерлік – ақыл мен ғылымның парасы.

Жарқын – ашық, ақ көңілді; анық, айқын.

Жетесіз – санасыз, ойсыз, жігерсіз.

Салиқалы – байсалды, ұстамды.

17-Блок: ҚАЗАҚСТАН ӘЛЕМДІК КЕҢІСТІКТЕ

33-сабақ: