Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК 1 курс.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.04 Mб
Скачать

Қазақстанның жарқын болашағы – білімді ұрпағында

Қажетті сөздер мен сөз тіркестерін есте сақтаңыз:

Өскелең ұрпақ, өсиет, күдік, таңғажайып, тірі куә, адам санасында, дүниетаным, еріксіз, қайран қалу, жарқын болашақ, тер төгу, аянбай еңбек етіп.

Мәтінді оқыңыз, мазмұндаңыз.

Қазақстан тәуелсіздік алған 20 жылда жастардың жаңа буыны жетілді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бастапқыдан-ақ экономиканы өрлету, әлеуметті әлдендіру секілді маңызды міндеттермен қатар, жастар саясатына да басымдық берді. Елімізде сонау 1991 жылы, яғни, ел тәуелсіздігіміздін алғаннан соң жастар саясаты туралы заң қабылданды. Ал 1993 жылы Елбасы халықаралық «Болашақ» стипендиясын тағайындады. Білімді жастарымыз әлемнің ең таңдаулы оқу орындарында сапалы білім алып, бүгінде еліміздің дамуына өз үлестерін қосуда.

Ұлы суреткер Мұхтар Әуезов өсиет еткендей, бесігімізді түзедік. Бірақ балаларымыз қандай болмақ? Төрткіл дүниеден хабардар, көргені де, естіп жатқаны да жетерлік.

Біз ешкімді енжар қалдырмайтын қызықта таңғажайып уақытта өмір сүріп отырмыз: қоғам өмірінде, адам санасында, жастар дүниетанымында жүріп жатқан орасан зор өзгерістер оқымыстылар ортасында ғылыми талас үшін таптырмайтын азыққа айналды.

Ел ертеңi – бiлiмдi жастардың қолында. «Бұлақ көрсең көзiн аш» дегендей, қазақ жастарын бiлiмге бағыттау бүгiнде аса маңызды мәселе. Қай елдiң болсын ұлттық ерекшелiктерiн сақтап, дамытатын, болашағын жалғастыратын алтын көпiр – мектеп.

Ұлы педагог А.Макаренко: «Тәрбиешiнiң әрбiр қимылы, жүрiс-тұрысының өзi балаларға өнеге, тәлiм-тәрбие берерлiктей болуын аңғарған адам ғана тәрбиешi бола алады» деген. Ал дана халқымыздан «Бiлектi бiрдi, бiлiмдi мыңды жығады» деген салиқалы сөз қалды.

Елбасы Н.Назарбаев «Қазақстанның болашағы бүгiнгi жастар. Сiздер оларға қалай бiлiм берсеңiздер, Қазақстан сол деңгейде болады» деп атап көрсеткен.

Елiмiздiң болашағы жастардың еңбекқорлығына, талап-тiлегiне, арман-мұратына байланысты. Олар ата-бабаларымыздан мұра болып келе жатқан құндылықтарымызды, тарихи дәстүрлерiмiздi жаңғыртып, оны алға бастырып қана қоймай, экономикасын, ғылымын да дамытуға, жiгерлене ел үшiн еңбектенуге мiндеттi. Ендеше жастар еңбек жолына түскенде ғана қоғамын өрге бастыра алады. Отаншыл халық жастары болмаған елдiң болашағы қараңғы.

Жаңа заман тәуелсiз ел мұраты – жастардың бiлiмi мен бiлiктiлiкке талпынып әрекеттенуiн, еңбектенiп өсуiн талап етiп отыр. «Елiңнiң ұлы болсаң, елiңе жаның ашыса, азаматтық намысың болса, қазақтың мемлекетiн нығайтып, көркеюi жолында терiңдi төгiп еңбек ет. Жердiң де, елдiң де иесi екенiңдi ұмытпа», – дейдi Елбасы өз сөзiнде.

Сондықтан, жастарға бiлiм беретiн ұстаздар да ұлы мұрат жолында жалынды еңбек етуге даярмыз.

Сұрақтарға жауап беріңіз:

  1. 1991 жылы ел тәуелсіздігінің болашақ жастары үшін қандай заң қабылданды?

  2. 1993 жылы Елбасы қандай стипендия тағайындады?

  3. Ел ертеңi – кімдердің қолында?

  4. Елiмiздiң болашағы жастардың несімен байланысты?

  5. Дана халқымыздан қандай салиқалы сөз қалды?

  6. Қандай елдiң болашағы қараңғы?

Жазылым:

Тапсырма. Мәтіннен сөйлемдердің сыңарын тауып жазыңыз:

  1. Елiмiздiң болашағы жастардың еңбекқорлығына, талап-тiлегiне, .................

  2. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бастапқыдан-ақ экономиканы өрлету, әлеуметті әлдендіру секілді маңызды міндеттермен қатар, .............

  3. Ұлы педагог А.Макаренко: .........................................

  4. Жаңа заман тәуелсiз ел мұраты –.................................

Тапсырма. Мәтін бойынша сөйлемдерді толықтырыңыз:

  1. ....... – бiлiмдi жастардың қолында.

  2. «Бұлақ көрсең көзiн аш» дегендей, ......

  3. ........., дамытатын, болашағын жалғастыратын алтын көпiр – мектеп.

Тапсырма. Мақал-мәтелдердің сыңарын сәйкестендіріңіз.

  1. Жалғыз атты ................. ...... Алпыстағы шал алдынан шығар.

  2. Көп қарттың ішінде жалғыз ...... жарыстан қалмас.

  3. Ақыл жас ұланнан, ................... алысқа бармас.

  4. Ат тұяғын ................................. жас келсе іске.

  5. Кәрі келсе асқа, ........................ тай басар.

  6. Ер жігіт елінің ұлы, .................. намысының құлы.

  7. Армансыз адам ... ..................... Жүйрік тай құнаннан.

  8. Алты жасар бала атқа мінсе, ..... . бала дана болар

Тест тапсырмаларын орындаңыз:

  1. 1991 жылы ел тәуелсіздігінің жастары үшін қандай заң қабылданды?

а) «Жастар саясаты» туралы

в) «Тіл» туралы

с) «Еңбек » туралы

д) «Денсаулық саутау» туралы

2. 1993 жылы Елбасы халықаралық қандайстипендия тағайындады?

а) «Болашақ»

в) «Шәкәрім»

с) «Абай»

д) «Қ.Сәтпаев»

3. Ел ертеңi – қандай жастардың қолында?

а) бiлiмдi

б) талантты

в) ақылды

г) өнерлі

4. Қандай жастары болмаған елдiң болашағы қараңғы?

а) Отаншыл

в) Ұлтшыл

с) Бауырмал

д) Білікті

5. Дана халқымыздан қандай салиқалы сөз қалған?

а) «Бiлектi бiрдi, бiлiмдi мыңды жығады»

в) «Өнерлі өрге жүзеді»

с) «Өнер алды қызыл тіл»

д) «Жалқаудың ертеңі таусылмас»

Тыңдалым:

Тыңдаңыз:

Тыңдалым бойынша тест сұрақтарына жауап беріңіз:

1. Еліміз әлемге нені паш етті?

а) тәуелсіздігін

в) тұрақтылығын

с) ынтымақтастығын

д) бірлігін

2. Кешегі өткен өміріміздің жолын еске алсақнені бастан кешірген халықпыз?

а) қиыншылықты

в) мақтанышты

с) ұйымшылыдықты

д) ауыртпалықты

3. Кімдер елімізде қоғамның маңызды бөлшегі?

а) Жастар

в)Үлкендер

с) Суденттер

д) Оқушылар

4. Қазіргі заман мамандары өз кәсібінде де, ғылымда да қандай болу керектігін білулері керек?

а) көшбасшы

в) бастық

с) патриот

д) топбасшы

5. Жарқын болашағымызқандай еңбекті талап етеді?

а) аянбай еңбек етуді

в) жалқауланбай еңбек етуді

с) күшті еңбек етуді

д) ұйықтамай еңбек етуді

Анықтама:

Білімді-образованный

Өскелең- подрастающее

Ұрпақ- поколение

Күдік-сомнение

Таңғажайып-чудесный; удивительный и.т.

Тірі куәсі-живой свидетель

Адам санасында- в человеческом разуме

Дүниетаным- мировоззрение

Еріксіз- непроизвольный

Қайран қалу- удивляться.

Тезаурус:

Төрткіл дүние – әлемдік таным.

«Бұлақ көрсең көзiн аш» - басы бастаулардан басталып, баяу ағатын кішігірім су.

31-сабақ