Уақыттың маңызы

Сөздер мен сөз тіркестерін есте сақтаңыз.

Ұтымды, жоспарлау, уақыттың маңызы, ыдыс, қадірін бағалау, шәкірт, күндік жоспар, ыдысты толтыру,

Мәтінді оқыңыз, мазмұндаңыз.

Уақыттың маңызы

Уақытты ұтымды пайдалану үшін күнде таңертең сол күннің маңызды шаруаларын қағазға түсіріп, сосын оны жоспарлау қажет. Ал түнде жатар алдында Абай атамыз айтқандай, адам сол күні үшін өзінен есеп алуы керек. Дұрыс, кей кезде жоспарымыздың барлығы орындалмай жатады, дегенмен күндік жоспар жасайтын болсақ, ең аз дегенде алпыс пайыздан жоғары жұмысымыз орындалады. Ал түзбейтін болсақ, сол жұмыстың бар-жоғы жиырма-отыз пайызы ғана жасалады.

Уақыттың маңызы туралы мынадай жақсы мысал келтіре кетейін: Бір шәкірт ұстазынан «уақыттың қадірін қалай бағалайсыз?» деп сұрайды. Сонда ғалым шәкіртіне бір ыдыс алдыртады. Ыдысқа алдымен тас салып толтыртады. Ыдыс тасқа толған соң, оның үстіне құм құйғызады. Ыдысты құммен толтырған соң, енді осының үстіне су құйыңдар дейді. Шәкірттері ыдыс толғанша суды да құяды. Бірақ олар бұның мәнісін түсінбей, ұстазынан сұрағанда, ол «бұл адамның бір күндік жоспары», яғни:

тас - бір күндік ең маңызды жұмыстар; құм - күндегі бос уақыттар (оған автобустағы уақытымыз, сабақтар арасындағы кейбір бос уақыттар, әңгіме-аяң айтуға кеткен уақыттар т.б. жатқызуға болады);

су - кейбір қысқа мерзімді уақыттар: бес минуттық үзіліс, т.б. - деп түсіндіреді. Міне, тамаша түсіндіру, уақыттың қадірін білу. (http://peterik.ru)

Сұрақтарға жауап беріңіз.

1. Уақытты ұтымды пайдалану үшін не істеу қажет?

2. Ұстаз шәкіртіне уақыттың қадірін қалай түсіндірген?

3. Ұстаз мысалын не арқылы келтірген?

4. Мысалдағы тас, құм, судың мәнісі нені білдірген?

5. Ұстаз өзінің мысалынан нені түсіндіреді?

Жазылым

1-жазылым. Сөйлемнің сыңарын табыңыз.

1. «Сағат сатып алсаң да, .... »

2. Жасы бір құрдас емес, .... .

3. ..... , тоғайына қарай аңы.

4. Уақыттың бос өткені - .... .

5. Жан жарасына ... .

2-жазылым. Мезгілді мәнді фразеологизмдердің мағынасын ашып, сұрақ қойыңыз.

Үлгі: Ерте тұрған жігіттің ырысы артық. Сұрақ: Қай кезде?

• Ерте тұрған жігіттің ырысы артық,

• Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық.

• Уақыт тас екеш тасты да тоздырады.

• Елу жылда ел жаңа.

3-жазылым. Берілген сөз тіркестерін жұптастырыңыз.

Адамзат ........ бұрын

Күні ............... бұйым

Алтын............ жетпес

Баға........... бос өткізді

Жұмыс............ үнемдеу

Жастық .......... істеп жатыр

Уақытты........ шақ

Уақытын............. парызы

Тыңдалым

Тыңдаңыз.

Тыңдалым бойынша тест сұрақтарына жауап беріңіз.

1. «Сағат сатып алсаң да, … сатып ала алмайсың».

а) ақшаны

в) үйіңді

в) кітапты

д) уақытты

2. «Қарыны тоқтық, жұмысы жоқтық аздырар адам баласын» деп кім айтқан?

а) Ыбырай

в) Абай

с) Ақан

д) Төлеген

3. «Жұмысы көп адамның жамандық ойлауға да мұршасы келмейді» деп кім айтқан?

а) Әл-Фараби

в) Аристотель

с) Физули

д) Ахмет Йассауи

4. Адамның бос уақытын болдырмау үшін не істеу керек?

а) Бос отыру

в) Ұйықтау

с) Жату

д) Асханада отыру

5. Уақыттың нағыз жауын көрсетіңіз.

а) Ақша

в) Мал

с) Терезе

д) Теледидар

Анықтама

Бос уақыт - свободное время

Қабілет - способность

Көшбасшы - лидер

Толыққанды - полноценный

Жүзеге асыру - осуществлять

Студенттік жоба – студенческий проект

Үйірмелер - кружки

Шеберлік - мастерство

Жастар кеңесі – совет молодёжи

Спорттық өмір – спортивная жизнь

Тезаурус

Үйірсектеу – жақын, құмар болу

уақыт өлтіру – уақытын жоғалту, бос өткізу

салғырт қарау – жауапкершіліксіздік

22-сабақ

Қажетті сөздер мен сөз тіркестерін есте сақтаңыз.

Ақша, ақшалай, нақтылы, босқа, сәт, басқару, мезгілінде, үлгере алмау, кешігу, орындау, меңгеру, қажеттілік, тиісті, міндет, ақсүйектік, мойындамау, сезіну, қадағалау, белгілеу, іскер, мәртебелі.

Мәтінді оқыңыз, мазмұндаңыз.