«Қорғауға ұсынылатын тұжырым»

Бұл жобаның мақсаты қазақ тілінің экологиялық мәселелерін анықтап білу және тіл экологиясына нұқсан келтіруші факторлардың бірі жаргондарды карастыру болғандықтан, біз «КАЗГЮУ» жоғарғы оқу орнының 4-курс студенттерінің арасында және орталық базардағы жұмыс жасайтын жастар арасында сауалнама жүргіздік. Осы екі тараптың арасында күнделікті өмірде жаргон сөздерді қолдануы зерттеліп қарастырылды.

Сауалнама сұрақтары төмендегідей мәселелерді қамтыды:

1. Жаргон сөздер дегеніміз не?

2. Жаргон сөздермен сөйлеуге қалай қарайсыз?

3. Сіз жаргон сөздерді күнделікті өмірде жиі қолданасыз ба?

4. Қандай жаргон сөздерді қолданасыз?

Кесте 2 Жаргон сөздер дегеніміз не?

Кесте 3 Жаргондармен сөйлеуге қалай қарайсыз?

Кесте 4 Жаргон сөздерді күнделікті өмірде жиі қолданысыз ба?

Қорытынды

Тіл – тек қарым-қатынас құралы ғана емес, ол – ұлттық діліміздің көрініс табатын әлеуметтік құбылысы, мәдениетіміздің биік тұғыры да. Сондықтан тіл әлемдегі ұлттық мәдениеттің ара қатынасында аса маңызды рөлге ие. Біз де тіліміздің бар мүмкіншілігін сарқа пайдалана алмай жүрсек, оның себебін ең әуелі, өзімізден іздегеніміз жөн шығар. Тіліміздің тазалығын сақтайтын, осы бір мәселелердің шешімін табатын уақыт келді деп ойлаймыз. Осы мәселенің түйінін шешуге көмектесетін лингвоэкологиягың тіл саласындағы алатын орны ерекше. Жаһандану заманында лингвоэкология ғылымдағы жаңа бағыт ретінде яғни әдеби тілді қалыптастыру және жетілдіру мақсатында қалыптасты. Лингвоэкологияның ауқымы мен қарастыратын мәселелері одан сайын тереңдей түсті.Белгілі жазушы Ғ.Мүсірепов: «Ана тілі дегеніміз – сол тілдің жасаған, жасап келе жатқан халықтың баяғысын да, бүгінгісін де, болашағын да танытатын, сол халықтың мәңгілік мәселесі. Ана тілін тек өгей ұлдары ғана менсінбейді, өгей ұлдары ғана оны аяққа басады» — дейді. Жастарымыздың қала берді үлкен буындардың ана тілімізде таза сөйлемей, шұбартып, жаргон сөздерді пайдаланып сөйлеуі өзге мәдениеттің әсерінен, мүмкін ғаламтордың әсерінен болса керек. Бұл мәселенің шешімін бүгін немесе ертең таба алмаймыз. Өйткені қазіргі біздің жағдайда бұл ауру қанымызға сіңіп бара жатырғандай. Әйтсе де еліміздің әрбір азаматы осы тілдің тазалығын сақтаудың ұлтымыз үшін, ана тіліміз үшін қандай маңызды екенін жақсы түсініп ұғынса, онда шешімін табуға әбден болады деп ойлаймыз.

Пайдаланылған Әдебиеттер тізімі

1. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. – Алматы: Ана тілі, 1992. – 260 б.

2. . Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер.Алматы: Ғылым,1999/599б

3. Өскемен қаласындағы мемлекеттік мекемелерде мемлекеттік тілдің қолданылуы. Дусипбаева Карлыгаш Советхановна,-2010

4. Балақаев М.Б. Қазақ әдеби тілі. Алматы: Ғылым, 1987, – 272 б.

5. Сыздық Р. Тілдік норма және оның қалыптануы. Астана. 2001.239б

6. Сыздық Р. Сөз құдіреті. – Алматы: Атамұра, 2005. – 272 б.

7. Динаева Б.Б. студ: Т.ш.

8. Л.Н. Гумилев от. Х.ж – 2015 56 - 62 б.

9. Ғаламтор желілері